Trung thu: Bác sĩ gợi ý cách ăn bánh, uống trà vừa ngon vừa khỏe

Một miếng bánh trung thu, một chén trà nóng là cách thưởng thức quen thuộc của nhiều gia đình mỗi mùa đoàn viên. Nhưng nên chọn trà nào là phù hợp, và ăn bánh thế nào để bảo vệ sức khỏe dịp sum vầy?

Cách chọn trà hợp vị từng loại bánh

Theo thạc sĩ - bác sĩ Phạm Ánh Ngân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, khi ăn bánh trung thu và uống trà, vị đắng của trà giúp cân bằng lại vị ngọt béo của nhân bánh.

Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mùa thu thuộc hành kim, khí trời bắt đầu khô, tạng phế dễ bị tổn thương. Bánh trung thu mang vị ngọt, tính ôn, có thể giúp bổ tỳ vị. Bên cạnh đó, trà có vị đắng, tính hàn, thanh nhiệt, giúp giáng hỏa, nhuận phế.

ẢNH: NHƯ QUYÊN

Mọi người có thể phối bánh với trà như sau:

• Bánh nướng nhân thập cẩm/trứng muối nên dùng kèm trà xanh để cắt đi vị ngậy.
• Bánh dẻo nhân đậu xanh nên dùng kèm trà hoa nhài hoặc trà ô long nhẹ để nâng hương thanh khiết.
• Bánh hiện đại nhân sô cô la hoặc phô mai nên thử với trà phổ nhĩ (loại chín hoặc đen) để giúp trung hòa vị béo.

Uống trà sau khi ăn bánh không giúp “trừ ngọt”

Nhiều gia đình có quan niệm “uống đắng trừ ngọt”, nghĩ ăn bánh trung thu ngọt rồi uống trà hoặc nước đắng sẽ không gây hại sức khỏe, dẫn tới ăn mất kiểm soát.

Song, theo bác sĩ Ánh Ngân, đây là điều không đúng.

“Việc uống trà sau khi ăn bánh trung thu chỉ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường từ ruột vào máu trong khoảng 5 - 10 phút, chứ không hề ngăn chặn hay đào thải lượng đường đó ra ngoài. Vì vậy, uống trà không thể ‘đốt cháy’ hay ‘trung hòa’ đường đang có trong máu như nhiều người nghĩ”, bác sĩ Ánh Ngân nói.

Ngoài ra, uống trà sau khi ăn bánh có thể gây một số “hiệu ứng giả”, tạo cảm giác dễ chịu, no lâu và giảm đầy hơi. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa trà có thể làm giảm lượng đường được hấp thu hay kiểm soát đường huyết.

Theo bác sĩ Nguyễn Võ Trà Mi, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM), bánh trung thu giàu năng lượng, nhiều đường, nhiều tinh bột và chất béo, 1 phần 4 chiếc bánh nhân thập cẩm cung cấp khoảng 300 calo.

Khi ăn bánh quá khẩu phần, ăn liên tục nhiều ngày hoặc ăn thêm vào buổi tối, một số tác động có thể gặp gồm:

• Tăng đường huyết sau ăn.
• Dư năng lượng, tăng cân, nhất là khi bánh được ăn thêm ngoài bữa chính.
• Đầy bụng, khó tiêu, trào ngược dạ dày do bánh giàu năng lượng, nhiều dầu mỡ…
• Nếu uống kèm trà quá đặc có thể gây mất ngủ, hồi hộp, cồn cào dạ dày, đặc biệt vào chiều tối.

Ăn bánh trung thu thế nào để vừa ngon miệng, vừa không “quá tải”?

Để vừa ăn bánh trung thu, vừa bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Trà Mi khuyên mọi người chỉ nên ăn để thưởng thức, tránh “ăn cho no” và lưu ý một số điều sau:

• Mỗi lần chỉ nên ăn khoảng 1/8 - 1/4 chiếc bánh lớn, hoặc chọn loại bánh nhỏ.
• Không nên ăn hằng ngày trong suốt mùa trung thu mà cần giới hạn ở vài lần, mỗi lần một lượng nhỏ.
• Nếu gia đình có nhiều loại bánh, nên cắt nhỏ để nếm vị, tránh ăn mỗi loại một miếng lớn.
• Tránh ăn lúc quá đói vì dễ gây ăn nhiều. Tránh ăn sát giờ đi ngủ, đặc biệt ở người trào ngược, thừa cân, tiểu đường.
• Trong ngày nếu có ăn bánh, nên ăn thêm thực phẩm giàu chất xơ, giảm các món nhiều tinh bột và đường khác.

Theo bác sĩ Nguyễn Võ Trà Mi, một số nhóm người sau nên lưu ý khi ăn bánh trung thu:

Người tiểu đường hoặc tiền tiểu đường:

• Chỉ nên ăn lượng khoảng 1/8 - 1/4 bánh, tùy kích cỡ, thành phần và mức kiểm soát đường huyết.
• Không ăn bánh khi đang quá đói.
• Nếu ăn bánh, cần giảm bớt lượng cơm, bún, phở, chè, nước ngọt hoặc trái cây ngọt trong cùng ngày.
• Không tự ý uống nhiều nước mướp đắng hoặc lá ổi để “hạ đường”, đặc biệt nếu đang dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết.

Người có bệnh lý chuyển hóa (thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ):

• Chọn bánh nhỏ, chia khẩu phần.
• Không ăn bánh thay bữa chính, nhất là bữa tối.
• Tránh ăn kèm nước ngọt, trà sữa, rượu bia.
• Ưu tiên vận động nhẹ sau ăn nếu sức khỏe cho phép.

Người có bệnh lý tiêu hóa:

• Ăn sau bữa chính, lượng nhỏ.
• Không ăn bánh, uống trà sát giờ ngủ. Nên chọn trà loãng, ấm.
• Ngưng sử dụng các loại trà, nước đắng nếu thấy đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc khó chịu.