Chuyển dịch tư duy chiến lược từ Chỉ thị số 57-CT/TW
Ngày 31/12/2025, Ban Chấp hành Trung ương (Ban Bí thư) đã ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị. Theo Chỉ thị, an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu đã được đặc biệt coi trọng trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, triển khai Chính phủ điện tử, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị sau sắp xếp, sáp nhập, hợp nhất, điều chỉnh địa giới hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế.
Chỉ thị 57-CT/TW cũng nhấn mạnh: Dự báo tình hình an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trên thế giới và trong nước có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường. Trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, không gian mạng trở thành không gian tác chiến mới, công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo mật thông tin không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà là vấn đề an ninh quốc gia, chủ quyền quốc gia, ổn định chính trị, xã hội và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việt Nam phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng đe doạ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Đồng thời, công cuộc chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cấp bách đối với công tác bảo đảm an ninh thông tin, an ninh mạng quốc gia trong tình hình mới.
Từ thực tế đó, Chỉ thị số 57-CT/TW ngày 31/12/2025 xác định rõ các định hướng then chốt: Chuyển dịch mạnh mẽ tư duy từ “phòng thủ bị động” sang nhận diện, cảnh báo và xử lý nguy cơ lừa đảo, an ninh mạng từ sớm, từ xa; Quán triệt phương châm “Tự chủ, tự lực, tự cường”, ứng dụng mạnh mẽ Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ mới và bảo vệ an toàn dữ liệu ở mức cao nhất; Siết chặt quản lý, triệt tiêu tài khoản “ảo”, SIM “rác”, chuẩn hóa định danh người dùng trên không gian mạng….
Chủ động thiết lập “lá chắn số” trong ngành ngân hàng
Việt Nam đang nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ phát triển thanh toán số nhanh trong khu vực. Ngân hàng số đã thay đổi căn bản cách người dân tiếp cận dịch vụ tài chính. Giao dịch trực tuyến trở thành lựa chọn phổ biến. Hệ sinh thái tài chính số cũng không ngừng mở rộng với eKYC, Open API, QR Code, ví điện tử, ngân hàng mở và các nền tảng thanh toán xuyên biên giới. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ đó cũng khiến không gian mạng trở thành “mặt trận” mới của tội phạm công nghệ cao. Chỉ bằng một cuộc gọi giả danh cán bộ công an, nhân viên ngân hàng; một tin nhắn chứa đường link giả mạo hay một đoạn video Deepfake được tạo bằng AI, các đối tượng có thể thao túng tâm lý nạn nhân, chiếm quyền điều khiển thiết bị, đánh cắp thông tin và chuyển toàn bộ tiền trong tài khoản chỉ trong vài phút. Chính vì vậy, để có thể hỗ trợ khách hàng, những năm qua, ngành Ngân hàng đang thay đổi về tư duy quản trị an toàn trong kỷ nguyên số, từ “ứng phó khi rủi ro xảy ra” sang “phòng ngừa trước khi rủi ro xuất hiện”.
Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn, cùng với quá trình chuyển đổi số, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và phòng chống lừa đảo trực tuyến đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành Ngân hàng. Những “lá chắn số” vững chắc đã được xây dựng và gia cố đặc biệt trong giai đoạn 2021 - 2025 với việc NHNN đã tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường kiểm tra, giám sát và triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực bảo đảm an ninh, an toàn thông tin trong toàn ngành Ngân hàng. Qua đó, khuôn khổ pháp lý, năng lực phòng ngừa, phát hiện, ứng phó sự cố và nhận thức về an toàn thông tin của các đơn vị trong ngành tiếp tục được củng cố, góp phần bảo đảm an toàn cho hoạt động ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Agribank tiên phong ứng dụng công nghệ, thiết lập “lá chắn đa tầng”
Cùng với những “lá chắn số” được NHNN tạo dựng, mỗi tổ chức tín dụng lại tạo thêm những “tường lửa” khác để đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ tội phạm công nghệ cao, đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, AI, dữ liệu lớn, học máy và các hệ thống giám sát giao dịch theo thời gian thực nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Thay vì chỉ ngăn chặn sau khi rủi ro phát sinh, nhiều ngân hàng đã triển khai cơ chế cảnh báo ngay trước thời điểm khách hàng thực hiện giao dịch.
Cụ thể hóa tinh thần Chỉ thị 57-CT/TW và chỉ đạo của NHNN, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) đã triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp công nghệ và quy trình nghiệp vụ. Theo đó, Agribank là một trong những đơn vị đi đầu trong tích hợp dữ liệu từ cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư (Đề án 06), áp dụng xác thực khuôn mặt khi giao dịch chuyển tiền giá trị cao. Điểm tựa công nghệ này giúp vô hiệu hóa hầu hết các tài khoản không chính chủ, cắt đứt đường đi của dòng tiền gian lận.
Đặc biệt, Agribank đã đưa vào vận hành dịch vụ AgriNotify - giải pháp tự động phát hiện tài khoản có dấu hiệu gian lận ngay trong quá trình khách hàng thực hiện chuyển tiền. Điểm khác biệt của AgriNotify nằm ở cơ chế đối chiếu dữ liệu theo thời gian thực. Ngay khi khách hàng nhập số tài khoản người nhận, hệ thống sẽ tự động tra soát với cơ sở dữ liệu của cơ quan chức năng và dữ liệu nội bộ để đánh giá mức độ rủi ro. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cảnh báo sẽ được hiển thị ngay trên giao diện giao dịch, giúp khách hàng có thêm thông tin để cân nhắc trước khi xác nhận chuyển tiền. Các cảnh báo được phân thành nhiều cấp độ, từ tài khoản thuộc danh sách cảnh báo của cơ quan có thẩm quyền, tài khoản có dấu hiệu nghi vấn đến trường hợp thông tin người nhận chưa được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Hiệu quả của giải pháp này đã được chứng minh bằng những con số cụ thể. Tính đến ngày 5/4/2026, AgriNotify đã ghi nhận hơn 200.000 lượt cảnh báo giao dịch; trong đó trên 91.000 giao dịch được khách hàng chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ với tổng giá trị hơn 360 tỷ đồng. Chỉ riêng trong năm 2025, toàn hệ thống Agribank còn phát hiện và hoàn trả hơn 25.700 khoản tiền chuyển nhầm với tổng giá trị trên 91 tỷ đồng; đồng thời ngăn chặn gần 60 vụ lừa đảo trên không gian mạng, bảo vệ hơn 17 tỷ đồng cho khách hàng.
Bên cạnh đó, cán bộ Agribank tại các chi nhánh đã phát hiện, ngăn chặn kịp thời gần 60 vụ lừa đảo qua không gian mạng, bảo toàn hơn 17 tỷ đồng cho khách hàng, qua đó tiếp tục khẳng định trách nhiệm của Agribank trong công tác bảo vệ tài sản và đảm bảo an toàn giao dịch. Những con số này không chỉ phản ánh sự vững chắc trong nghiệp vụ mà còn là minh chứng rõ nét cho tinh thần chính trực, minh bạch và việc luôn đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu. Mỗi cán bộ, giao dịch viên Agribank không chỉ thực hiện nghiệp vụ an toàn mà còn đóng vai trò “lá chắn” bảo vệ tài sản khách hàng bằng chính đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm; cùng với AgriNotify tạo nên một “hệ thống bảo vệ kép”, chủ động ngăn ngừa rủi ro ngay từ đầu và đảm bảo an toàn xuyên suốt trong từng giao dịch.
Các chuyên gia nhận định, trong kỷ nguyên AI, không có một giải pháp đơn lẻ nào đủ sức chống lại các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi. Theo đó, một hệ sinh thái phòng ngừa hiệu quả phải được xây dựng trên 3 trụ cột: (i) cơ quan quản lý hoàn thiện thể chế và chia sẻ dữ liệu; (ii) các tổ chức tín dụng đầu tư công nghệ, tăng cường giám sát theo thời gian thực; (iii) người dân nâng cao kỹ năng số, cảnh giác trước mọi dấu hiệu bất thường. Sở hữu mạng lưới rộng lớn nhất toàn quốc với tệp khách hàng đông đảo tại vùng sâu, vùng xa, Agribank xác định việc nâng cao “sức đề kháng số” cho người dân cũng là một giải pháp căn cơ. Theo đó, Ngân hàng đã triển khai các chương trình hành động cụ thể, tăng cường tuyên truyền, phổ cập kỹ năng an toàn thông tin thông qua ứng dụng Agribank Plus, các kênh truyền thông số và hệ thống tổ lưu động tại địa phương; hướng dẫn bà con nông dân nhận diện thủ đoạn giả mạo cơ quan chức năng, lừa đảo nâng cấp SIM, ứng dụng giả mạo, góp phần lan tỏa tinh thần phong trào “Bình dân học vụ số” sâu rộng trong đời sống…
Sự kết hợp chặt chẽ giữa chính sách vi mô - vĩ mô và những bước đi chủ động về công nghệ của Agribank đang hình thành nên một thế trận an ninh mạng vững chắc, bảo vệ tối đa quyền lợi khách hàng và duy trì sự an toàn của hệ thống tài chính quốc gia. Trong thời gian tới, Agribank sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với NHNN, các cơ quan chức năng, tổ chức tín dụng và các đơn vị liên quan để mở rộng phạm vi dữ liệu cảnh báo, nâng cao chất lượng dịch vụ, qua đó đảm bảo tối đa an toàn cho khách hàng - giúp mỗi giao dịch không chỉ nhanh chóng, thuận tiện mà còn an toàn ngay từ trước khi rủi ro xảy ra.