Hội nghị Trung ương 4, khóa XIV diễn ra từ ngày 5 đến 8/10 đã quyết nghị thông qua nội dung các văn kiện quan trọng, trong đó có quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Cụ thể, Trung ương thống nhất cao quan điểm cần đổi mới mạnh mẽ tư duy về đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, từ “cho phép” sang “khuyến khích, tạo điều kiện” để đảng viên làm giàu chính đáng, đóng góp cho đất nước.
Các đại biểu đã thảo luận, làm rõ quyền, điều kiện, giới hạn phù hợp với địa vị pháp lý, chức trách và nguy cơ xung đột lợi ích; bảo vệ hoạt động kinh tế hợp pháp, kiểm soát chủ thể thực sự chi phối, hưởng lợi.
Trung ương quán triệt không để quyền lực, thông tin, tài sản công trở thành lợi thế riêng.
Dân trí trao đổi với ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, xung quanh nội dung nêu trên.
Là người trực tiếp hoạt động kinh doanh, đồng thời là Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, ông có suy nghĩ gì trước việc Trung ương khuyến khích đảng viên tham gia kinh doanh, làm giàu chính đáng?
- Theo tôi, đây không chỉ là sự thay đổi trong cách tiếp cận một vấn đề cụ thể, mà còn thể hiện bước chuyển quan trọng sang tư duy kiến tạo phát triển, phát huy tối đa nguồn lực con người và nguồn lực xã hội cho phát triển đất nước.
Ông Đặng Hồng Anh.
Nghị quyết số 68-NQ/TW đã xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, việc chuyển từ “cho phép” sang “khuyến khích, tạo điều kiện” đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh mang ý nghĩa đặc biệt. Chủ trương này thể hiện sự ghi nhận ngày càng đầy đủ đối với vai trò của doanh nhân, đồng thời khẳng định làm giàu chính đáng bằng năng lực, trí tuệ và lao động sáng tạo không chỉ là quyền lợi hợp pháp của mỗi cá nhân, mà còn là con đường phát triển kinh tế, đóng góp thiết thực cho đất nước.
Một trong những giá trị lớn nhất của sự chuyển đổi này là tạo dựng môi trường thuận lợi hơn để các nguồn lực xã hội được khơi thông và chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh. Nguồn lực đó không chỉ là vốn, mà còn bao gồm tri thức, kinh nghiệm quản trị, năng lực tổ chức, tinh thần đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối thị trường.
Khi những đảng viên có năng lực, khát vọng kinh doanh được khuyến khích phát huy thế mạnh, xã hội sẽ có thêm những chủ thể dám đầu tư, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi những mục tiêu phát triển dài hạn.
Qua đó, nguồn vốn được đưa vào sản xuất, kinh doanh; tri thức và năng lực quản trị được chuyển hóa thành giá trị gia tăng; doanh nghiệp có thêm cơ hội mở rộng quy mô, tạo việc làm và nâng cao sức cạnh tranh.
Đặc biệt, chủ trương này có ý nghĩa khích lệ mạnh mẽ tinh thần kinh doanh và khát vọng làm giàu chính đáng trong đội ngũ doanh nhân, nhất là thế hệ trẻ. Khi hoạt động kinh doanh được nhìn nhận trên tinh thần khuyến khích và tạo điều kiện, những băn khoăn về tâm lý và nhận thức có thể từng bước được tháo gỡ, giúp đảng viên có năng lực tự tin hơn khi đầu tư, khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp.
Những đảng viên hoạt động kinh doanh hiệu quả, tuân thủ pháp luật, có trách nhiệm với người lao động và cộng đồng sẽ trở thành những tấm gương về tinh thần tiên phong, đổi mới sáng tạo và phụng sự xã hội.
Theo thảo luận của các đại biểu tham dự Hội nghị Trung ương, "khuyến khích, tạo điều kiện” để đảng viên làm giàu chính đáng, đóng góp cho đất nước phải đi cùng với làm rõ quyền, điều kiện, giới hạn phù hợp với địa vị pháp lý, chức trách và nguy cơ xung đột lợi ích... Ông nghĩ sao về vấn đề này?
- Điều quan trọng là chủ trương cần tiếp tục được cụ thể hóa bằng những cơ chế rõ ràng, đồng bộ và khả thi, để tinh thần khuyến khích, tạo điều kiện thực sự chuyển thành niềm tin và động lực hành động trong thực tiễn.
Tôi tin tưởng rằng, khi tư duy được đổi mới, thể chế tiếp tục được hoàn thiện và các nguồn lực xã hội được giải phóng mạnh mẽ hơn, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có thêm động lực phát triển. Với tinh thần Nhà nước kiến tạo, doanh nhân tiên phong, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ hướng tới thành công của từng đơn vị, mà còn chủ động đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế và khẳng định vị thế doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
Bên trong nhà máy sản xuất ô tô (Ảnh: DT).
Theo ông, cần cụ thể hóa những cơ chế, chính sách nào để chủ trương nêu trên sớm đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả?
- Chúng ta cần tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm.
Thứ nhất, cần nhanh chóng cụ thể hóa chủ trương thành hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ liên quan đến đảng viên tham gia đầu tư, thành lập, quản lý và điều hành doanh nghiệp; làm rõ quyền, nghĩa vụ, phạm vi trách nhiệm và những trường hợp cần kiểm soát hoặc hạn chế theo quy định.
Các quy định cần bảo đảm tính thống nhất giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, tránh cách hiểu khác nhau hoặc tâm lý e ngại, khiến người có năng lực không mạnh dạn tham gia hoạt động kinh doanh hợp pháp.
Cùng với đó, cần rà soát, bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật, nhất là pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và phòng, chống tham nhũng.
Sản xuất nông nghiệp (Ảnh: TTC).
Thứ hai, cần tạo điều kiện chuyển hóa năng lực, nguồn lực tiềm năng của đảng viên khi tham gia đầu tư, kinh doanh thành năng lực sản xuất, kinh doanh thực tế. Đặc biệt, việc phát huy năng lực của đội ngũ đảng viên có chuyên môn, kinh nghiệm và khát vọng kinh doanh có thể góp phần hình thành doanh nghiệp mới, nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và gia tăng giá trị cho nền kinh tế.
Đây chính là cách chuyển nguồn lực tiềm năng thành năng lực sản xuất thực chất, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của đất nước.
Điểm quan trọng là không nên áp dụng một cách tiếp cận đồng nhất cho mọi đối tượng. Đối với đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức, việc thực hiện quyền kinh doanh phải được xem xét trong mối quan hệ với chức trách công vụ, các giới hạn pháp luật và yêu cầu phòng ngừa xung đột lợi ích.
Đối với đảng viên hoạt động trong khu vực tư nhân, người lao động và các nhóm không thuộc diện bị hạn chế theo pháp luật, cần tạo điều kiện thuận lợi để họ phát huy quyền tự do kinh doanh hợp pháp. Phân định rõ các nhóm đối tượng sẽ giúp chính sách vừa thông thoáng, vừa chặt chẽ, tránh tình trạng quy định chưa rõ khiến người có năng lực vẫn e ngại hoặc lúng túng khi thực hiện.
Thứ ba, thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa đặc quyền, đặc lợi và xung đột lợi ích. Khuyến khích đảng viên làm kinh tế không có nghĩa là tạo ra một nhóm doanh nghiệp được ưu tiên, mà nhằm phát huy thêm nguồn lực cho phát triển trong khuôn khổ pháp luật. Vì vậy, cần quy định rõ trách nhiệm công khai, minh bạch. Cơ chế giám sát phải đủ hiệu quả, tạo điều kiện phải đi đôi với kỷ cương; khuyến khích làm giàu phải gắn với liêm chính và trách nhiệm.
Khi hành lang pháp lý đủ rõ ràng, môi trường kinh doanh đủ minh bạch và cơ chế kiểm soát đủ chặt chẽ, đảng viên sẽ có cơ sở để yên tâm phát huy năng lực, còn nền kinh tế có thêm điều kiện huy động vốn, tri thức và năng lực quản trị để khơi thông nguồn lực xã hội, thúc đẩy tinh thần kinh doanh và tạo động lực mới cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
Xin cảm ơn ông!