Trang trại của ông Xúa nằm tại khu vực Cảng Buối, phường Khánh Hòa, TP Cần Thơ, rộng khoảng 13 ha. Ông hiện có 13 ao nuôi tôm thẻ chân trắng, mỗi ao rộng 1.600-2.200 m2, cùng hệ thống ao lắng, ao xử lý nước và các công trình phụ trợ.
Trước đây, gia đình ông chủ yếu trồng lúa. Đất nhiễm phèn, mặn khiến mỗi năm chỉ làm được một vụ, năng suất thấp, đời sống khó khăn. Khoảng năm 2000, ông chuyển sang mô hình lúa - tôm nhưng hiệu quả không như mong muốn do điều kiện đất đai. Sau đó, ông chuyển hẳn sang nuôi tôm sú.
Ông Tăng Văn Xúa kiểm tra tôm nuôi tại trang trại của mình. Ảnh: An Minh
Những ngày đầu, ông đắp bờ, đào ao đất và nuôi với diện tích nhỏ. Các vụ đầu đạt kết quả khả quan, giúp ông tích lũy vốn và kinh nghiệm để mở rộng sản xuất.
Năm 2016, ông chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng. Ban đầu vẫn sử dụng ao đất, sau đó ông từng bước đầu tư ao lót bạt và thiết bị phục vụ nuôi tôm công nghệ cao.
Theo ông Xúa, nuôi tôm hiện nay đòi hỏi nhiều kiến thức, kỹ thuật hơn trước. Người nuôi phải thường xuyên theo dõi các yếu tố môi trường, điều chỉnh quy trình và bổ sung khoáng chất phù hợp để tôm phát triển.
Ông đặc biệt chú trọng kiểm soát nguồn nước. Nước từ ao nuôi được đưa qua hệ thống xử lý và ao lắng trước khi tái sử dụng, hạn chế cấp trực tiếp nguồn nước chưa qua xử lý.
Các ao được lót bạt, kết hợp xi-phông đáy để loại bỏ chất thải và thức ăn dư thừa. Ông sử dụng chế phẩm sinh học, quạt nước và hệ thống cấp oxy nhằm kiểm soát khí độc, tảo, ổn định độ pH, duy trì môi trường phù hợp cho tôm.
Tại các ao lắng, ông thả cá rô phi để tận dụng khả năng ăn tảo, chất hữu cơ và thức ăn dư thừa. Theo ông, cách làm này hỗ trợ xử lý nước, góp phần tiết kiệm chi phí vận hành.
Trang trại của ông Xúa được đầu tư hệ thống xử lý nước và các công trình phụ trợ hiện đại. Ảnh: An Minh
Ông còn chia sẻ kinh nghiệm nuôi cá rô phi đơn tính với các hộ trong vùng. Cá có thể được nuôi trong lồng hoặc mùng đặt trong ao tôm, hoặc nuôi chung theo cách phù hợp để tận dụng thức ăn dư thừa, hỗ trợ cải thiện môi trường.
Ông Xúa cũng chú trọng chọn con giống và điều chỉnh mật độ thả theo điều kiện thời tiết, độ mặn. Vào những tháng nắng, mật độ nuôi tôm thẻ thường khoảng 150-200 con/m2. Khi độ mặn thấp, ông giảm xuống còn 90-150 con/m2 để tôm thuận lợi tạo vỏ, phát triển và hạn chế nguy cơ dịch bệnh.
Theo kinh nghiệm của ông, tháng 9-10 thường là giai đoạn nuôi khó khăn do mưa nhiều, thời tiết biến động. Người nuôi cần theo dõi chất lượng nước, điều chỉnh lượng thức ăn và xử lý kịp thời khi môi trường thay đổi.
Để giảm mật độ trong ao và chủ động thời điểm bán, ông không thu hoạch toàn bộ tôm cùng lúc. Sau khoảng hai tháng, khi tôm phát triển dày, ông bắt đầu thu tỉa; đến tháng thứ tư thu hoạch hoàn toàn. Cách làm này giúp điều chỉnh mật độ nuôi, đồng thời tạo điều kiện lựa chọn thời điểm bán phù hợp.
Với 13 ao, mỗi năm ông sản xuất 2-3 vụ, tùy thời tiết và thị trường. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 1,5-3 tỷ đồng.
Mô hình của ông Xúa được nhiều người đến tham quan, học hỏi. Ảnh: An Minh
Ngoài phát triển trang trại gia đình, ông Xúa còn hướng dẫn người dân địa phương và các vùng lân cận áp dụng quy trình nuôi tôm công nghệ cao, nuôi tôm sinh học. Hằng năm, ông liên kết sản xuất với hàng chục hộ trên diện tích khoảng 120 ha, giúp các hộ từng bước cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống.
Ông cũng vận động người dân và các nhà hảo tâm đóng góp xây dựng giao thông nông thôn. Giai đoạn 2016-2025, ông vận động hơn 2 tỷ đồng xây dựng, sửa chữa 5 cây cầu. Hằng năm, ông đóng góp khoảng 30-50 triệu đồng làm đường bê tông nông thôn.
Với kết quả sản xuất và những đóng góp cho cộng đồng, ông Xúa được bình chọn là một trong 96 gương mặt nhận danh hiệu "Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới" năm 2026, cùng nhiều bằng khen của địa phương.
An Minh