Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố bị can, ra lệnh bắt tạm giam Nguyễn Thị Hoa (SN 1968, trú tại phường Xuân Đỉnh) để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Trước đó, ngày 11/8, Công an phường Xuân Đỉnh tiếp nhận tin báo về việc bà Hoa cùng một số người thân chửi bới, xúc phạm người khác, đổ chất thải và để đồ đạc chắn lối đi chung tại ngõ 207/103 đường Xuân Đỉnh, gây cản trở việc đi lại của các hộ dân.
Tại xã An Khánh, ngày 12/10, cơ quan điều tra cũng khởi tố bị can Tạ Thị Chi (SN 1973, trú tại xã Hoài Đức) về cùng hành vi.
Theo điều tra ban đầu, cho rằng thửa đất đã được đấu giá và bàn giao cho chủ sở hữu hợp pháp vẫn đang có tranh chấp, bà Chi nhiều lần kê giường, đặt chuồng chó tại ngõ đi chung, chặn xe máy, khóa cổ xe nhằm cản trở việc xây dựng nhà ở.
Mặc dù nhiều lần được Công an xã An Khánh lập biên bản, nhắc nhở chấp hành pháp luật, bà Chi vẫn tiếp tục có hành vi cản trở thi công.
Không thể tự ý giải quyết tranh chấp bằng cách cản trở người khác
Trao đổi về hai vụ việc, luật sư Vũ Anh Tuấn (Văn phòng Luật sư Trung Hòa, Hà Nội) cho biết, điểm chung là các hành vi đang bị điều tra đều xuất phát từ mâu thuẫn trong sinh hoạt tại khu dân cư hoặc liên quan đến quyền lợi về đất đai.
Theo luật sư, cần phân biệt giữa quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp và việc tự ý sử dụng các hành vi cản trở để ngăn người khác thực hiện quyền hợp pháp.
Đối với tranh chấp đất đai, Điều 236 Luật Đất đai năm 2024 quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp. Tùy từng trường hợp, các bên có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc khởi kiện tại tòa án. Việc không đồng ý với kết quả xử lý tài sản không đồng nghĩa với việc một bên được tự ý cản trở bên còn lại thực hiện quyền hợp pháp.
Tương tự, khi phát sinh mâu thuẫn về lối đi chung hoặc sinh hoạt giữa các hộ dân, các bên nên ưu tiên đối thoại, hòa giải hoặc đề nghị chính quyền địa phương can thiệp. Những hành vi như chửi bới, xúc phạm, đổ chất thải hoặc cố tình đặt đồ vật chắn lối đi có thể khiến xung đột gia tăng, ảnh hưởng đến quyền lợi của những người xung quanh.
Luật sư lưu ý, không phải mọi hành vi cãi vã, bất đồng hay cản trở người khác đều đương nhiên cấu thành tội Gây rối trật tự công cộng. Cơ quan tiến hành tố tụng phải căn cứ vào tính chất, mức độ, diễn biến, hậu quả và các dấu hiệu cấu thành tội phạm để đánh giá, xử lý theo quy định.
Do đó, việc xác định trách nhiệm hình sự và áp dụng khung hình phạt phải dựa trên kết quả điều tra, chứng cứ và các tình tiết cụ thể của từng vụ án.
Theo luật sư, khi cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm, người dân có quyền gửi đơn, cung cấp chứng cứ, đề nghị cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi hoặc khởi kiện. Việc tự ý chặn lối đi, cản trở hoạt động của người khác hoặc gây mất trật tự có thể khiến mâu thuẫn ban đầu dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng hơn.
Hai vụ việc cũng cho thấy vai trò của công tác hòa giải ở cơ sở và việc xử lý mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh. Chính quyền địa phương và lực lượng chức năng cần kịp thời nắm bắt tình hình, hướng dẫn các bên thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ, tránh để bất đồng kéo dài, dẫn đến hành vi vi phạm.
Cũng theo luật sư, bảo vệ quyền lợi của mình là quyền chính đáng nhưng mọi tranh chấp cần được giải quyết bằng các phương thức pháp luật cho phép. Khi lựa chọn cách gây sức ép hoặc cản trở người khác, người trong cuộc có thể phải đối mặt với những hệ quả pháp lý vượt xa mâu thuẫn ban đầu.