Từ sáng kiến của Hà Nội FC đến sân chơi chung của bóng đá trẻ phía Bắc

Hai giải đấu, 86 trận chính thức

Giải U14 năm nay có 8 đội: Hà Nội 1, Hà Nội 2, Công an Hà Nội, Thể Công Viettel, PVF, Bắc Ninh, Phù Đổng và Vạn Xuân. Các đội đá vòng tròn hai lượt sân nhà - sân khách, mỗi đội 14 trận, tổng cộng 56 trận. Lượt đi diễn ra từ 24/10/2026 đến giữa tháng 1/2027, lượt về từ 15/5 đến 26/6/2027.

Giải U13 ban đầu có 5 đội thi đấu ba lượt: Hà Nội, Công an Hà Nội, Thể Công Viettel, PVF 1 và PVF 2. Mỗi đội sẽ có 12 trận chính thức, tổng cộng 30 trận, kéo dài đến 19/6/2027.

Hai giải do Trung tâm Đào tạo Bóng đá trẻ Hà Nội (Công ty CP Thể thao Hà Nội - T&T) làm đầu mối tổ chức, thi đấu lúc 14h thứ bảy hàng tuần. Mỗi trận gồm hai hiệp 40 phút, mỗi đội đăng ký tối đa 25 cầu thủ và được thay 5 người. Điều lệ còn có một chi tiết: ban Tổ chức khuyến khích hai đội thống nhất đá thêm một hiệp không chính thức để những cầu thủ ít được ra sân có thêm thời gian thi đấu. Kết quả hiệp này không tính vào trận đấu.

Cùng với League U16 do VFF tổ chức, khu vực phía Bắc lần đầu hình thành bậc thang thi đấu League liên tục ở ba lứa U13, U14 và U16. Một số cầu thủ dự League U14 mùa trước nay bước sang mùa thứ hai.

"Giải đấu này là cơ hội rất tốt để các cầu thủ được trải nghiệm, tích lũy kinh nghiệm thi đấu chính thức thay vì chỉ tập chay như trước đây. Từ những trận đấu thế này, các cầu thủ sẽ đúc rút được những bài học để quá trình tập luyện sẽ hiệu quả hơn", ông Văn Sỹ Hùng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Bóng đá trẻ Hà Nội, chia sẻ.

Từ vài trận mỗi năm đến chu trình hàng tuần

Trước khi có League, các giải trẻ như U13 toàn quốc đá theo thể thức tập trung, mỗi đội chỉ có khoảng 3–9 trận chính thức mỗi năm. Phần lớn thời gian còn lại là tập chay. Cựu HLV trưởng đội tuyển Việt Nam Philippe Troussier từng cho rằng khác biệt giữa cầu thủ trẻ Việt Nam với châu Âu hay Nhật Bản không nằm ở tố chất mà ở số trận được thi đấu, và một cầu thủ trẻ cần khoảng 35-40 trận mỗi năm để phát triển đúng hướng.

Mùa U14 đầu tiên (2025/26) đã nâng con số ấy lên 14 trận cho mỗi đội. Đó cũng là lần đầu bóng đá trẻ Việt Nam có một giải vận hành như mùa giải chuyên nghiệp: lịch cố định hằng tuần, sân nhà - sân khách, bảng xếp hạng.

Người khởi xướng giải, Giám đốc Kỹ thuật CLB Hà Nội Yusuke Adachi, theo đuổi ý tưởng này từ khi còn làm Giám đốc Kỹ thuật VFF. Theo ông, giá trị của League không chỉ nằm ở số trận mà ở chu trình "Trận đấu - Tập luyện - Trận đấu": phát hiện vấn đề trong trận, khắc phục qua tập luyện, rồi thử thách lại ở trận kế tiếp. Lặp lại mỗi tuần trong suốt cả năm, cầu thủ sẽ trưởng thành, còn HLV buộc phải đọc trận đấu và liên tục điều chỉnh giáo án. "League không chỉ là môi trường đào tạo cầu thủ mà đồng thời còn là môi trường phát triển đội ngũ HLV", ông Adachi nói.

Việc mở rộng sang U13, theo ông, không đơn thuần là tăng quy mô. Nó cho thấy các CLB và đội ngũ HLV đã hiểu sâu sắc hơn giá trị của League trong đào tạo trẻ.

Đưa văn hóa League bén rễ ở Việt Nam

Ở Tây Ban Nha, lứa Infantil (12–13 tuổi) đá giải vô địch theo đúng nhịp của một mùa giải người lớn, từ tháng 9 đến tháng 5. Giải Infantil hạng cao nhất vùng Valencia có 18 đội, mỗi đội đá 34 trận; giải tương đương ở Andalusia có 16 đội, mỗi đội 30 trận. Đó mới là giải vô địch, chưa kể các giải cúp và giao hữu quốc tế mà các lò đào tạo lớn thường xuyên tham dự.

Nhật Bản lại có cách làm khác. Mỗi giải không quá nhiều trận: bảng Kanto A1 của giải J.League U-14 có 8 đội đá hai lượt, tức 14 trận, tương đương League U14 phía Bắc. Khác biệt nằm ở chỗ nhiều tầng giải chồng lên nhau. J.League U-14 năm 2026 có 81 đội, đá từ tháng 2 đến tháng 11 rồi mới vào play-off. Cùng năm, cầu thủ lứa tuổi này còn có giải U-15 cấp tỉnh, cấp vùng, giải U-13 League do Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA) tổ chức và các giải cúp toàn quốc. Lịch thi đấu vì thế phủ gần như cả năm.

Thái Lan chọn hướng mở rộng độ phủ. Giải TDP Youth Football Tournament mùa 2025/26 có ba lứa U13, U15 và U17, quy tụ hơn 18.850 cầu thủ của 754 đội trên cả nước, đá theo cụm khu vực từ tháng 11 trước khi vào vòng chung kết toàn quốc. Trước đó, từ 2016 đến 2023, Thái Lan cũng duy trì Thailand Youth League cho bốn lứa từ U13 đến U19.

Đặt cạnh những con số đó, League trẻ phía Bắc đã tiệm cận chuẩn quốc tế về thể thức, thời lượng trận và lịch thi đấu cố định. Nhưng số trận mới bằng khoảng một nửa giải Infantil của Tây Ban Nha và còn xa mốc 35–40 trận mỗi năm. Giải cũng mới có 5–8 đội, chỉ gói gọn ở phía Bắc, và lịch U14 có quãng nghỉ gần bốn tháng giữa hai lượt. Trong bối cảnh ấy, hiệp đấu không chính thức là một sáng kiến đáng ghi nhận: không tăng số trận, nhưng tăng số phút thi đấu cho cầu thủ dự bị, những người dễ bị bỏ quên nhất trong đào tạo trẻ.

Giải không thu lệ phí, nhưng cũng không có kinh phí vận hành chung: đội chủ nhà tự lo sân bãi, y tế, an ninh, trọng tài, đội khách tự chi phí đi lại. Theo ông Adachi, có những CLB địa phương muốn tham dự nhưng không thể vì khó khăn tài chính, từ chi phí di chuyển đến các khoản tham dự.

Vì vậy, theo ông, tài trợ cho League không chỉ là trả chi phí tổ chức. Đó là tạo môi trường để trẻ em Việt Nam liên tục được thi đấu những trận nghiêm túc, mang cơ hội phát triển đến nhiều cầu thủ hơn bất kể nơi sinh sống hay điều kiện kinh tế, và để đội ngũ HLV trưởng thành cùng học trò. Những khoản cần thiết đều cụ thể: phát sóng trực tiếp, hỗ trợ đi lại cho các đội ngoài Hà Nội, chi phí trọng tài và tổ chức trận đấu.

"Việc tổ chức giải đấu không phải là đích đến. Đưa văn hóa thi đấu League bén rễ tại Việt Nam mới chính là mục tiêu mà chúng ta hướng tới", ông Adachi khẳng định.

Ông mong League được duy trì 5 năm, 10 năm, để một ngày "hằng tuần đều có trận đấu League" trở thành điều hiển nhiên với mọi cầu thủ trẻ, và Việt Nam có môi trường đào tạo trẻ thuộc nhóm hàng đầu châu Á.