Các thành viên dự án A-EYE FRUIT đoạt giải nhất Khởi nghiệp Nông nghiệp quy mô toàn quốc do Trường đại học Nông Lâm tổ chức - Ảnh: NVCC
A-EYE FRUIT là nền tảng kiểm soát chất lượng nông sản sau thu hoạch, ứng dụng công nghệ phổ ảnh (hyperspectral imaging) kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phát hiện các vấn đề chất lượng như dập bên trong, dấu hiệu nấm bệnh, độ chín và ước tính độ ngọt Brix.
Dự án do nhóm 3 thành viên gồm Trần Tín Dũng (Phân hiệu Trường đại học Ngoại thương tại TP.HCM), Võ Thiện Nhân (Trường đại học Công nghệ TP.HCM) và Đinh Thụy Thùy Linh (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM) thực hiện.
Khởi nguồn từ nỗi lo của người trồng sầu riêng miền Tây
Trần Tín Dũng (trưởng dự án) cho biết giải pháp hướng đến các cơ sở sơ chế, đóng gói và nhà máy chế biến, xuất khẩu trái cây, nhằm bổ sung thông tin cho quá trình kiểm tra và phân loại trước khi xuất khẩu - Ảnh: NVCC
Trần Tín Dũng (trưởng dự án) đến từ miền Tây, vùng đất Tiền Giang cũ. Anh nhận thấy sầu riêng địa phương đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình xuất khẩu, với tỉ lệ hàng bị trả về cao do các vấn đề liên quan đến dư lượng Cadimi và chất Auramine O.
Với mong muốn hỗ trợ bà con nông dân địa phương, nhóm đã nghiên cứu và phát triển phương pháp phát hiện dư lượng Cadimi và Auramine O trên sầu riêng, đặc biệt là giống Ri6.
Bắt đầu triển khai nghiên cứu từ đầu năm 2026, đến nay nhóm đã phát triển được nhiều tính năng nhằm đánh giá chất lượng sầu riêng.
Đó là xác định độ ngọt, độ mềm dẻo của thịt quả, dự đoán thời gian chín, cũng như phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu, Cadimi và Auramine O.
So với kiểm tra thủ công và máy phân loại theo kích thước, màu sắc, công nghệ này cung cấp thêm dữ liệu về đặc tính bên trong trái cây, tùy loại nông sản và mức độ kiểm chứng của mô hình.
Tích hợp camera ảnh siêu phổ và AI vào dây chuyền sơ chế
Tín Dũng cho biết hệ thống A-EYE FRUIT gồm ba thành phần chính: thu nhận và phân tích dữ liệu phổ; hỗ trợ phân loại chất lượng theo lô với các mức đạt, phân loại lại hoặc loại bỏ và quản lý dữ liệu kiểm soát chất lượng thông qua dashboard, báo cáo và thông tin truy xuất theo lô hàng.
A-EYE FRUIT còn hướng đến chuẩn hóa phân loại, cung cấp dữ liệu đánh giá chất lượng lô hàng và hỗ trợ doanh nghiệp quản lý rủi ro xuất khẩu. Hiệu quả hệ thống cần được kiểm chứng qua thử nghiệm thực tế về độ chính xác, tốc độ xử lý, chi phí vận hành và khả năng giảm tỉ lệ hàng bị trả về hoặc phân loại lại.
A-EYE FRUIT có hệ thống camera kiểm soát chất lượng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), có thể lắp đặt trực tiếp vào dây chuyền sơ chế hiện có mà không cần thay đổi cơ khí phức tạp.
Đối với khách hàng lần đầu sử dụng, nhóm sẽ khảo sát hiện trường trong 2 tuần đầu để thu thập hình ảnh mẫu, đánh giá quy trình kiểm soát chất lượng (QC) thủ công và thống nhất các chỉ tiêu cần đạt theo yêu cầu của khách hàng.
Sang tuần thứ 2 đến tuần thứ 3, hệ thống sẽ được lắp đặt trên băng chuyền sẵn có, đồng thời đội ngũ vận hành sẽ được hướng dẫn sử dụng.
Sau đó A-EYE FRUIT sẽ được vận hành song song với quy trình QC thủ công trong khoảng 30-60 ngày nhằm đối chiếu hiệu quả, đánh giá tỉ lệ bỏ sót và tỉ lệ sản phẩm đạt chuẩn, từ đó xác định khả năng đáp ứng yêu cầu kiểm soát chất lượng của khách hàng.
“Khi vận hành, mỗi trái đi qua hệ thống được chụp ảnh phổ, tách vùng trái, phát hiện vùng hư hại và tính tỉ lệ hư hại. Hệ thống tự phân loại đạt hoặc loại, kết quả theo lô hiển thị trên dashboard để khách xem, lưu và truy xuất”, Dũng nói.
Cấu tạo hệ thống A-EYE FRUIT hoàn chỉnh ứng dụng ảnh siêu phổ và AI kiểm soát chất lượng nông sản - Ảnh: NVCC
Phát hiện hư hại, phân loại trái cây theo lô, độ chính xác đạt 98,82%
A-EYE FRUIT ứng dụng công nghệ ảnh siêu phổ (HSI) kết hợp AI, vượt ra ngoài khả năng phân loại theo kích thước và màu sắc bề mặt của máy truyền thống. Hệ thống hướng đến đánh giá độ ngọt, độ chín, độ mềm dẻo và hỗ trợ phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu, Cadimi, Auramine O.
Nhóm đã kiểm tra độ chính xác của hệ thống, đạt mức lên đến 98,82% trong môi trường thực tế.
Hệ thống gồm ba lớp: thu nhận, phân tích dữ liệu bằng camera phổ ảnh và Edge AI; hỗ trợ phân loại lô hàng theo các mức đạt chuẩn, phân loại lại, loại bỏ hoặc kiểm tra thêm; quản lý dữ liệu qua dashboard, báo cáo và truy xuất nguồn gốc.
Về phần cứng, hệ thống có hầm chụp kín, ánh sáng chuẩn, hiệu chuẩn trắng/đen đầu mỗi ca và vỏ chống bụi ẩm để chạy ổn định trong nhà máy. Về dữ liệu, mô hình được huấn luyện trên dữ liệu phổ đối chiếu với kết quả đo ở phòng lab, hiện có sẵn dữ liệu quả táo tàu, xoài, cà chua bi, táo, sầu riêng.
A-EYE FRUIT sử dụng camera ảnh phổ để ghi nhận hàng trăm dải bước sóng trong vùng khả kiến và cận hồng ngoại (VIS-NIR), tạo thành khối ảnh phổ cho mỗi trái.
Nhờ đó hệ thống có thể nhận diện sự khác biệt trong đặc trưng phản xạ giữa trái lành, trái bị dập ẩn, nhiễm nấm hoặc ở các giai đoạn chín khác nhau, kể cả khi những dấu hiệu này chưa thể quan sát bằng mắt thường.
Kết hợp với AI, hệ thống thực hiện quy trình gồm năm bước: thu nhận ảnh phổ, tách vùng trái, phát hiện vùng dập hoặc nấm dựa trên đặc trưng phổ, tính toán tỉ lệ hư hại và phân loại đạt hoặc loại theo tiêu chuẩn của từng thị trường. Kết quả được hiển thị qua bản đồ nhiệt (heatmap), thể hiện vị trí tổn thương và tỉ lệ hư hại.
Mô hình sử dụng các kỹ thuật tiền xử lý phổ, giảm nhiễu, lựa chọn dải bước sóng quan trọng và học sâu ba chiều, đồng thời được kiểm chứng bằng dữ liệu phòng thí nghiệm.
Về giá bán, A-EYE FRUIT dự kiến hai gói sản phẩm: Standard với giá 155 triệu đồng và Premium với giá 200 triệu đồng mỗi hệ thống. Từ năm thứ hai, phí dịch vụ dự kiến dao động từ 12-36 triệu đồng/năm.
Tay máy gắp quả để lên băng chuyền. Quả đi qua băng chuyền sẽ được máy quét bằng công nghệ siêu quang phổ (bước sóng). Hình ảnh data sẽ hiện những bước sóng (hình sin, hình cos...). Từ đó hệ thống trả ra được kết quả trái đang bị vấn đề gì, ở mức độ nào - Video: NVCC
Loạt giải thưởng khởi nghiệp, được chọn trình bày tại Thái Lan
Dự án đã đạt được nhiều thành tích nổi bật tại các cuộc thi khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Nổi bật là giải nhất cuộc thi Khởi nghiệp nông nghiệp toàn quốc do Trường đại học Nông Lâm tổ chức; huy chương vàng giải thưởng “Thiết kế, chế tạo, ứng dụng” lần thứ 14 năm 2026 do Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ (Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM) tổ chức; giải “Special prize” cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp sinh viên INNOSTAR 2026 (quy mô quốc tế Việt Nam - Hàn Quốc) do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức…
Đặc biệt, dự án là một trong bốn đội thuộc chương trình The NEXGEN 2026 được lựa chọn tham gia chuyến giao lưu quốc tế và trình bày dự án tại Thái Lan.
Trần Tín Dũng (thứ 5 từ bên trái) đại diện dự án nhận huy chương vàng giải thưởng “Thiết kế, chế tạo, ứng dụng” lần thứ 14 năm 2026 do Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ (Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM) tổ chức - Ảnh: NVCC
Nhiều điểm mới trong giải thưởng Tuổi Trẻ Startup Award 2026
Tuổi Trẻ Startup Award 2026 lần thứ 7 do báo Tuổi Trẻ và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam TP.HCM tổ chức, phối hợp với Liên minh Đổi mới sáng tạo quốc tế (InnoEx) và sự cố vấn đặc biệt của ông Phạm Phú Ngọc Trai - Chủ tịch Hội đồng cố vấn chiến lược đổi mới sáng tạo (SACSTI) Đại học Quốc gia TP.HCM.
Giải thưởng chia ra ba lĩnh vực, gồm Công nghệ tài chính và Kinh tế số; Hạ tầng, giao thông và Logistics; An sinh xã hội và Phát triển bền vững, đồng thời phân loại start-up theo nhóm lĩnh vực, mỗi nhóm đều có top 10, tất cả top 10 có cơ hội được pitching.
Năm nay, chương trình có giải thưởng dành cho sinh viên, mở ra "nguồn cảm hứng" và động lực mới để các ý tưởng, ấp ủ từ trường học/phòng lab thành hình và hiện diện trên thị trường.
Hội đồng sơ khảo sẽ thẩm định 30 startup tiêu biểu, chọn ra Top 10 tham gia "Vòng chung khảo - Giới thiệu dự án" và vinh danh trao giải.
Năm nay, sự kiện vinh danh trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 10, chia thành 3 bảng theo 3 chủ đề, với sự đồng hành của các đơn vị: Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), AgriS (Công ty CP Thành Thành Công - Biên Hòa), Tập đoàn VinaCapital.
Chi tiết về chương trình: https://tuoitre.vn/nhip-song-tre/tuoi-tre-start-up-award.htm.
Tuổi Trẻ Startup Award: Nhóm sinh viên đưa AI tìm gia sư, tạo bài tập và cá nhân hóa việc họcBeeWise là nền tảng kết nối học viên, phụ huynh với gia sư và hỗ trợ quản lý quá trình học tập trên cùng một hệ thống. Người học có thể tìm gia sư phù hợp với nhu cầu, trao đổi trước khi bắt đầu và theo dõi lịch học, tài liệu, tiến độ học tập sau khi lớp được mở.