Qua những giá trị tư tưởng và thực tiễn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại, không gian văn hóa Đền Hùng càng được bồi đắp và làm sâu sắc thêm, vượt lên ý nghĩa tưởng niệm cội nguồn, trở thành biểu tượng của truyền thống đoàn kết, ý chí tự cường và điểm tựa tinh thần trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.
Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại đồi Phân Bùng, thuộc Khu di tích lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, là công trình mang ý nghĩa văn hóa, lịch sử sâu sắc, thể hiện sự tiếp nối giữa thời đại Hùng Vương dựng nước và thời đại Hồ Chí Minh giữ nước.
Lời dặn về nguồn cội, tư tưởng giữ nước vượt thời gian
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm sâu sắc đối với cội nguồn dân tộc. Ngày 19/9/1954, trước khi bộ đội về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, tại Đền Giếng, Bác Hồ đã gặp các bộ chiến sĩ Đại đoàn Quân tiên phong và Bác đã căn dặn: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước".
Lời căn dặn ấy trở thành một trong những thông điệp sâu sắc về trách nhiệm của các thế hệ đối với non sông, đất nước; đồng thời là phương châm giáo dục lòng yêu nước, ý thức bảo vệ Tổ quốc cho nhiều thế hệ người Việt Nam. 72 năm trôi qua, giá trị của lời dạy vẫn nguyên vẹn, trở thành ngọn đuốc soi đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong lần thứ hai về thăm Đền Hùng, năm 1962, Bác tiếp tục căn dặn cán bộ và nhân dân chú ý bảo vệ, trồng thêm hoa, cây cối để Đền Hùng ngày càng trang nghiêm, đẹp đẽ, trở thành công viên cho các thế hệ sau tham quan. Sự quan tâm của Người cho thấy tầm nhìn xa về việc bảo tồn di sản văn hóa gắn với không gian tâm linh của dân tộc.
Theo Tiến sĩ Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, dấu ấn đặc biệt nhất trong những lần Bác về Đền Hùng là chuyến thăm ngày 19/9/1954. Lời căn dặn của Người tại đây đã trở thành phương châm giáo dục lòng yêu nước cho các thế hệ người Việt Nam, nhất là thế hệ trẻ. Vì vậy, xây dựng tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng góp phần làm sâu sắc thêm giá trị của di tích đặc biệt quốc gia.
Thiếu tướng, Tiến sĩ Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị, Bộ Công an, cho rằng Đền Hùng là biểu tượng thiêng liêng của nguồn cội và lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm cho biểu tượng ấy mang thêm chiều sâu của thời đại.
Việc tiếp tục gìn giữ, nghiên cứu và lan tỏa những giá trị đó không chỉ là sự tri ân lịch sử mà còn là trách nhiệm với hiện tại và tương lai, để tinh thần “dựng nước” và “giữ nước” tiếp tục được kế thừa, phát huy thành sức mạnh tinh thần to lớn.
Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh nhận định, từ Đền Hùng là biểu tượng của cội nguồn dân tộc, đến Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" là sự kết nối thiêng liêng từ cội nguồn đến hiện đại trong tiến trình lịch sử Việt Nam.
Qua những giá trị tư tưởng và thực tiễn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại, không gian văn hóa Đền Hùng càng được bồi đắp và làm sâu sắc thêm, không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm cội nguồn mà còn trở thành biểu tượng của truyền thống đoàn kết, ý chí tự cường và điểm tựa tinh thần trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.
Kết nối mọi thời đại
Từ sự tri ân sâu nặng đối với Bác Hồ kính yêu, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Phú Thọ luôn mong muốn có một công trình tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay tại vùng Đất Tổ. Công trình không chỉ khẳng định tình cảm đặc biệt của Người với Đền Hùng mà còn trở thành biểu tượng sinh động cho sự hòa quyện giữa hai thời đại rực rỡ của lịch sử dân tộc: Thời đại Hùng Vương và thời đại Hồ Chí Minh.
Theo Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Phú Thọ Lương Đức Minh, dưới góc độ văn hóa, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng giá trị Khu di tích từ không gian tín ngưỡng trở thành không gian giáo dục truyền thống cách mạng.
Việc xây dựng Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại Đền Hùng có ý nghĩa sâu sắc về giáo dục, văn hóa, chính trị và xã hội; góp phần hình thành không gian giáo dục các thế hệ về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Việc xây dựng Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại Đền Hùng có ý nghĩa sâu sắc về giáo dục, văn hóa, chính trị và xã hội; góp phần hình thành không gian giáo dục các thế hệ về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" cùng các hạng mục liên quan góp phần hoàn thiện không gian văn hóa, tạo điểm nhấn kiến trúc hài hòa, gắn thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên với bồi đắp lòng yêu nước và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
PGS,TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam khẳng định, việc xây dựng Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại đồi Phân Bùng phù hợp với Quy hoạch Di tích và Luật Di sản văn hóa. Công trình giúp kết nối thời đại Hùng Vương và thời đại Hồ Chí Minh, giữa “dựng nước” và “giữ nước”, tạo sự đồng bộ, hài hòa trong Khu Trung tâm lễ hội, đồng thời làm tăng thêm tính linh thiêng, trang nghiêm và kết nối lịch sử của khu di tích.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Tình, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh cho rằng, thông qua hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh và những câu chuyện về Người gắn với việc tôn vinh công lao dựng nước của các Vua Hùng, Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" sẽ góp phần khơi dậy, bồi đắp và nâng cao niềm tự hào dân tộc, nhất là đối với mỗi người dân khi về với Đền Hùng.
Cùng quan điểm, Thiếu tướng Nguyễn Xuân Năng, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam khẳng định, Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại Đền Hùng là công trình có ý nghĩa không chỉ thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, ghi nhớ, tri ân, tôn vinh vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc tại chính nơi cội nguồn, mà còn nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau khắc ghi, thực hiện lời dạy của Người.
Ngoài ra, công trình còn góp phần tạo điểm nhấn, hoàn thiện các phân khu chức năng của Khu di tích Đền Hùng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tham quan của nhân dân, đồng thời hiện thực hóa mong muốn của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân Phú Thọ cũng như đồng bào cả nước.
Từ vùng đất khởi nguồn của dân tộc, Phú Thọ đang từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng quê hương Đất Tổ ngày càng giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình; đồng thời bảo vệ, tôn vinh Khu di tích lịch sử Đền Hùng xứng đáng là trung tâm văn hóa, tín ngưỡng tiêu biểu của cả nước.
Công trình Tượng đài "Bác Hồ với ngày hội non sông" tại Đền Hùng không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn là biểu tượng của sự tiếp nối lịch sử; tạo điểm nhấn trong không gian di tích, để Đền Hùng mãi là điểm hội tụ của cộng đồng dân tộc Việt Nam, nơi “trăm con về một bọc, trăm phương về một hướng”, cùng gìn giữ và lan tỏa những giá trị cội nguồn trường tồn với thời gian.
NGỌC LONG