Bỏ qua điều hướng
•

Tưởng xe điện nguy hiểm cho người đi bộ vì quá êm, sự thật lại bất ngờ

Tưởng xe điện nguy hiểm cho người đi bộ vì quá êm, sự thật lại bất ngờ
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Xe điện gần như không phát ra tiếng động khi chạy ở tốc độ thấp, lại có trọng lượng lớn do bộ pin. Tuy nhiên, một nghiên cứu tại Anh cho thấy loại xe này không gây nguy cơ thương vong cho người đi bộ cao hơn đáng kể so với xe chạy xăng, dầu.

Xe điện chạy êm có nguy hiểm hơn với người đi bộ? - Ảnh 1.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành xem xét dữ liệu để xem có đúng việc yên tĩnh hơn và nặng hơn có khiến xe điện thành mối nguy tiềm tàng với người đi bộ hay không - Ảnh: Drive

Xe điện ngày càng phổ biến, kéo theo những lo ngại về an toàn cho người đi bộ. Xe điện vận hành khá yên tĩnh và bộ pin lớn khiến nhiều mẫu xe điện nặng hơn xe xăng có kích thước tương đương. Từ đây xuất hiện câu hỏi liệu xe điện có dễ gây tai nạn hơn và khiến người đi bộ bị thương nặng hơn khi xảy ra va chạm.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications đã đưa ra những kết quả đáng chú ý.

Tỉ lệ gây thương vong của xe điện và xe xăng gần như tương đương

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tai nạn giao thông do cảnh sát Anh ghi nhận trong giai đoạn 2014 - 2023. Các trường hợp được xem xét liên quan đến người đi bộ bị ô tô cá nhân, taxi và xe dịch vụ chở khách đâm phải.

Nhóm nghiên cứu phân loại ô tô thành ba nhóm gồm xe thuần điện, xe hybrid và xe sử dụng động cơ xăng hoặc dầu.

Thay vì chỉ so sánh số vụ tai nạn, các nhà nghiên cứu tính toán số người đi bộ thương vong trên mỗi một tỉ dặm di chuyển của từng nhóm xe. Cách tính này nhằm hạn chế chênh lệch do số lượng xe xăng, dầu đang lưu thông lớn hơn nhiều so với xe điện.

Kết quả trong giai đoạn 2019 - 2023 cho thấy xe điện có tỉ lệ 57,8 người đi bộ thương vong trên mỗi một tỉ dặm (1,6 tỉ km) di chuyển. Con số tương ứng của xe xăng, dầu là 58,9. Điều này cho thấy nguy cơ gây thương vong cho người đi bộ ở hai dòng xe là gần như tương đương.

Đáng chú ý, xe hybrid lại ghi nhận tỉ lệ khoảng 120 người thương vong trên mỗi một tỉ dặm, cao gấp đôi hai nhóm còn lại.

Tuy nhiên, kết quả này không đồng nghĩa hệ thống truyền động hybrid trực tiếp làm tăng nguy cơ tai nạn. Các nhà nghiên cứu cho rằng sự khác biệt có thể liên quan đến đặc điểm sử dụng và điều kiện vận hành của từng nhóm xe.

Xe điện chạy êm có nguy hiểm hơn với người đi bộ? - Ảnh 2.

Kết quả bước đầu cho thấy tỉ lệ xe điện liên quan đến tai nạn cho người đi bộ gần như tương đương với xe xăng dầu, thậm chí thấp hơn một chút - Ảnh: Forbes

Ngoài nguy cơ xảy ra va chạm, nghiên cứu còn xem xét mức độ nghiêm trọng của thương tích khi người đi bộ bị ô tô đâm phải.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu tai nạn trong giai đoạn 2019 - 2022, đồng thời tính đến nhiều yếu tố như giới hạn tốc độ, loại xe, đặc điểm người lái và người đi bộ, thời tiết cùng điều kiện xảy ra tai nạn.

Kết quả cho thấy người đi bộ bị xe điện đâm không có nguy cơ bị thương nặng hoặc tử vong cao hơn đáng kể so với trường hợp bị xe xăng dầu đâm phải.

Điều này phần nào đi ngược lại lo ngại rằng trọng lượng bộ pin lớn sẽ khiến tai nạn liên quan đến xe điện nghiêm trọng hơn.

Theo tiến sĩ Milad Haghani, phó giáo sư tại Đại học Melbourne (Úc), trọng lượng không phải yếu tố duy nhất quyết định hậu quả của một vụ va chạm.

Chiều cao đầu xe, hình dạng phần đầu, vị trí tiếp xúc với cơ thể người đi bộ và hướng người bị nạn văng ra sau va chạm đều có ảnh hưởng đến mức độ chấn thương.

Chẳng hạn, một chiếc SUV có phần đầu cao và gần như dựng đứng có thể tạo ra kiểu va chạm khác với một chiếc sedan có đầu xe thấp, dù hai xe có trọng lượng tương đương.

Vì vậy, việc xe điện mang bộ pin nặng hơn không đồng nghĩa mọi vụ va chạm với loại xe này đều gây hậu quả nghiêm trọng hơn.

Xe điện vẫn cần phát âm thanh cảnh báo

Dù kết quả nghiên cứu tương đối tích cực, điều đó không có nghĩa xe điện hoàn toàn không gây ra rủi ro từ đặc tính vận hành yên tĩnh.

Xe điện chạy êm có nguy hiểm hơn với người đi bộ? - Ảnh 3.

Tuy nhiên, người lái xe điện vẫn cần tạo nên các tiếng động cần thiết để cảnh báo người đi bộ, chẳng hạn nhấn còi khi đến giao lộ hay rẽ - Ảnh: Canadian Auto Dealer

Tiếng động cơ vốn là một trong những tín hiệu giúp người đi bộ nhận biết ô tô đang đến gần, nhất là ở khu vực đông dân cư, bãi đỗ xe hoặc khi tầm nhìn bị hạn chế.

Tại Anh, từ tháng 7-2019, các mẫu xe điện và hybrid mới phải được trang bị hệ thống cảnh báo bằng âm thanh (AVAS) khi di chuyển ở tốc độ thấp.

Nghiên cứu ghi nhận tỉ lệ thương vong của người đi bộ liên quan đến xe điện và hybrid đã giảm trong những năm sau thời điểm áp dụng quy định này.

Theo tiến sĩ Milad Haghani, kết quả tại Anh có thể chưa đủ để đưa ra kết luận tương tự cho mọi thị trường. Đặc điểm giao thông, cơ cấu xe lưu thông và hành vi của người tham gia giao thông là khác nhau giữa các quốc gia.

Dù vậy, dữ liệu hiện có cho thấy không nên mặc nhiên coi xe điện nguy hiểm hơn đối với người đi bộ chỉ vì chúng đi êm và có bộ pin nặng hơn.

Cứ tưởng xe điện nguy hiểm cho người đi bộ vì quá êm, hóa ra sự thật lại bất ngờ - Ảnh 4.VinFast VF 3 bị 2 xe tải kẹp nát nhưng tài xế vẫn bình an, dân mạng bùng nổ: 'Hơn 200-300 triệu thì hiếm có xe nào như vậy'

Dù chiếc VinFast VF 3 gần như bị phá hủy sau vụ tai nạn, người lái vẫn có thể tự rời khỏi xe. Thông tin do chủ xe chia sẻ đã nhanh chóng thu hút sự chú ý và làm dấy lên nhiều cuộc thảo luận về khả năng bảo vệ của mẫu ô tô điện cỡ nhỏ này.

Quan niệm phổ biến cho rằng xe điện nguy hiểm hơn cho người đi bộ do vận hành quá êm và có khối lượng pin lớn vừa bị bác bỏ bởi nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Communications. Dữ liệu tai nạn giao thông tại Anh từ năm 2014 đến năm 2023 chỉ ra rằng nguy cơ gây thương vong cho người đi bộ giữa xe thuần điện và xe động cơ đốt trong gần như không có sự khác biệt. Kết quả này đem lại góc nhìn thực chứng mới trước những tranh luận về an toàn giao thông đô thị thời gian qua. Cụ thể trong giai đoạn 2019 đến 2023, tỷ lệ thương vong trên mỗi một tỷ dặm di chuyển của xe điện đạt mức 57,8 người, trong khi xe chạy xăng hoặc dầu là 58,9 người. Đáng chú ý, nhóm xe hybrid ghi nhận con số lên tới khoảng 120 người thương vong trên mỗi một tỷ dặm di chuyển, cao gấp đôi hai nhóm còn lại. Giới nghiên cứu nhận định chênh lệch này xuất phát từ đặc điểm môi trường vận hành cùng thói quen sử dụng thực tế của dòng xe lai, thay vì do bản chất hệ thống truyền động. Khi phân tích chuyên sâu các vụ va chạm từ năm 2019 đến năm 2022, nhóm khảo sát nhận thấy mức độ chấn thương nặng hoặc tử vong của người đi bộ bị xe điện đâm không cao hơn đáng kể so với xe truyền thống. Tiến sĩ Milad Haghani thuộc Đại học Melbourne nhấn mạnh trọng lượng tổng thể không phải biến số duy nhất quyết định hậu quả tai nạn. Các yếu tố như chiều cao mui xe, hình khối phần đầu tiếp xúc và quỹ đạo văng của nạn nhân đóng vai trò then chốt đối với mức độ tổn thương thực tế.
amung