Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh chú trọng kết nối đầu tư hạ tầng với nâng cao kỹ năng số, đổi mới công nghệ với phát triển nhân lực, từng bước tạo động lực cho phát triển bền vững.
Chuyển đổi số từ những việc thiết thực
Tại phường Mỹ Lâm, chuyển đổi số được cụ thể hóa bằng những công việc gắn với hoạt động của chính quyền và nhu cầu của người dân. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Ủy ban nhân dân phường đã hoàn thành 34/34 tiêu chí chuyển đổi số, đạt 100%, thuộc các nhóm về thể chế, dữ liệu, nền tảng, bồi dưỡng, tuyên truyền và chỉ đạo, điều hành trên môi trường số.
Để người dân tiếp cận, sử dụng công nghệ, phường thành lập các tổ hướng dẫn với lực lượng nòng cốt là Đoàn Thanh niên và Ban Chuyển đổi số. Phương châm “cầm tay chỉ việc” giúp việc phổ cập kỹ năng gắn với nhu cầu cụ thể, từng bước đưa ứng dụng số vào đời sống.
Đến nay, 100% văn bản trao đổi giữa các đơn vị và 100% hồ sơ công việc được xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng. Việc thay đổi phương thức làm việc giúp quá trình tiếp nhận, xử lý công việc thuận lợi hơn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trong phục vụ nhân dân.
Đồng chí Vũ Xuân Thủy, Giám đốc Trung tâm Hành chính công phường Mỹ Lâm cho biết, mô hình chính quyền điện tử giúp 100% hồ sơ, thủ tục hành chính được giải quyết trên môi trường số. Qua đó, hiệu quả xử lý công việc được nâng lên, bảo đảm công khai, minh bạch, giảm giấy tờ và tạo thuận lợi cho người dân thực hiện thủ tục hành chính. Chuyển biến còn thể hiện trong khả năng tiếp cận công nghệ của các hộ gia đình. Hiện, 100% hộ trên địa bàn phường có thành viên sử dụng điện thoại thông minh; hơn 95% hộ có kết nối internet; 65% hộ thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt. Phường hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt lên 85% vào năm 2030.
Kết quả tại Mỹ Lâm cho thấy, chuyển đổi số ở cơ sở cần được triển khai đồng thời từ đổi mới hoạt động của chính quyền đến hỗ trợ người dân. Hạ tầng, nền tảng công nghệ phát huy hiệu quả khi người sử dụng được hướng dẫn và thấy rõ sự thuận tiện trong từng công việc hằng ngày.
Đổi mới công nghệ gắn với nâng cao chất lượng nhân lực
Cùng với chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền, việc ứng dụng khoa học, công nghệ đang tạo thay đổi trong sản xuất, kinh doanh. Đối với doanh nghiệp, triển khai Nghị quyết 57 mở ra cơ hội đổi mới phương thức quản trị, nâng năng suất và sức cạnh tranh.
Tại Công ty cổ phần Gạch Tuynel Viên Châu, đầu tư công nghệ đã làm thay đổi diện mạo sản xuất. Doanh nghiệp đưa vào vận hành dây chuyền tự động hóa đồng bộ, sử dụng hệ thống lò đĩa tuần hoàn kết hợp công nghệ tuần hoàn khí, giúp tiết kiệm nhiên liệu, giảm phát thải ra môi trường. Việc ứng dụng cánh tay robot trong các khâu bốc xếp thay thế tới 90% nhân công trực tiếp.
Ông Nguyễn Phương Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Gạch Tuynel Viên Châu cho biết, đơn vị đã mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quản trị. Dữ liệu từ camera nhận diện biển số, cân điện tử đến phần mềm hóa đơn được kết nối liên thông, hình thành chuỗi vận hành khép kín. Nhờ đầu tư công nghệ hiện đại, công suất nhà máy tăng 250% so với trước đây, đạt 132 triệu viên gạch/năm.
Trong lĩnh vực chế biến gỗ, Công ty trách nhiệm hữu hạn Sao Việt Tuyên Quang đã dành gần 200 tỷ đồng đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại phục vụ xuất khẩu. Trước đó, công ty đã đầu tư Nhà máy sản xuất gỗ ván ép với dây chuyền tự động hóa có tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng. Công nghệ mới giúp tăng độ chính xác của thành phẩm, giảm tỷ lệ lỗi, tiết kiệm chi phí và nâng năng suất.
Tuy nhiên, thiết bị hiện đại cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với người vận hành. Bà Cao Cẩm Tú, Phó Giám đốc công ty cho biết, khi đưa máy móc mới vào sản xuất, doanh nghiệp phải chú trọng tuyển dụng, đào tạo công nhân có tay nghề, kiến thức kỹ thuật và khả năng vận hành chính xác. Tự động hóa giảm lao động trực tiếp ở một số công đoạn, đồng thời làm tăng nhu cầu đối với lao động có kỹ năng.
Thực tế tại các doanh nghiệp cho thấy, đầu tư máy móc cần đi cùng chuẩn bị nhân lực. Khả năng làm chủ thiết bị, thích ứng với quy trình mới và tổ chức sản xuất phù hợp là những yếu tố quyết định để công nghệ phát huy giá trị.
Toàn tỉnh hiện có hơn 6.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập, tổng vốn đăng ký hơn 94.500 tỷ đồng, chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đổi mới công nghệ vì vậy vừa là yêu cầu để nâng sức cạnh tranh, vừa đặt ra bài toán về vốn, nhân lực và khả năng tiếp cận công nghệ.
Ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu trong quá trình đổi mới. Người lãnh đạo cần hiểu công nghệ ở mức cần thiết để lựa chọn phương án đầu tư phù hợp, dám đầu tư, chịu trách nhiệm và khơi dậy tinh thần đổi mới trong đội ngũ. Một dây chuyền hiện đại chỉ tạo ra giá trị khi phù hợp quy mô sản xuất, được vận hành bởi nhân lực đủ năng lực và mang lại năng suất cao hơn. Giải quyết đồng thời những yêu cầu về vốn, công nghệ và con người sẽ giúp doanh nghiệp nâng hiệu quả tự động hóa, tạo thêm dư địa tăng trưởng.
Để tạo nền tảng triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, ngay sau hợp nhất, tỉnh Tuyên Quang đã khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo, hoàn thiện hệ thống văn bản với 16 quyết định và 16 kế hoạch cấp tỉnh.
Tỉnh cũng ký kết thỏa thuận chiến lược giai đoạn 2025-2030 với Viettel và VNPT nhằm phát triển hạ tầng số, các nền tảng công nghệ phục vụ chuyển đổi số toàn diện. Đến nay, toàn tỉnh có 3.098 trạm BTS, trong đó có 593 trạm 5G; 100% trung tâm xã, phường có internet cáp quang và sóng 5G.
Cùng với đầu tư hạ tầng, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sâu rộng. Hơn 3.900 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 20.250 thành viên đã được thành lập, hỗ trợ người dân tại cơ sở. Đây là lực lượng góp phần kết nối nền tảng công nghệ với nhu cầu sử dụng thực tế.
Những kết quả bước đầu thể hiện trên nhiều lĩnh vực: tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến đạt 94,76%; 100% sản phẩm OCOP hiện diện trên các sàn thương mại điện tử; 100% cơ sở y tế triển khai khám, chữa bệnh bằng căn cước công dân/VNeID; học bạ số cấp tiểu học được triển khai trên toàn tỉnh.
Theo lộ trình năm 2026, Tuyên Quang tiếp tục chuyển đổi số trên ba trụ cột với 24 chỉ tiêu cụ thể, phấn đấu đạt vị trí 22/34 tỉnh, thành phố về chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI) vào cuối năm và hướng tới vị trí 20/34 vào năm 2030.
Năm 2026, tỉnh tập trung nâng cao chất lượng thực chất và ứng dụng các công nghệ tiên phong; tiếp tục kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, gắn trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Một giải pháp được chú trọng là ứng dụng các nền tảng đào tạo trực tuyến mở để phổ cập kỹ năng số cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, tỉnh dự kiến tăng cường hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ lớn để đào tạo tại chỗ, thu hút chuyên gia chất lượng cao.
Từ cơ sở đến doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là đưa công nghệ vào từng công việc cụ thể, gắn đầu tư với năng lực sử dụng. Khi người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, doanh nghiệp nâng hiệu quả sản xuất và chính quyền cải thiện chất lượng phục vụ, việc triển khai Nghị quyết 57 sẽ có thêm nền tảng để đi vào chiều sâu.
ĐỨC THẮNG - HẢI CHUNG