Các binh sĩ Ukraine báo cáo hiện tượng mất kết nối Starlink ở tốc độ cao đã gây gián đoạn nghiêm trọng cho các hoạt động sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) của Ukraine, mà phần lớn phụ thuộc vào internet vệ tinh để điều khiển. Ông Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, cho biết SpaceX đêm 13.10 áp dụng hạn chế tốc độ và khiến các thiết bị Starlink của quân đội Ukraine ngừng hoạt động nếu di chuyển quá 160 km/giờ.
Một nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine hôm 14.10 cho biết phía Ukraine đang liên lạc với Mỹ, SpaceX và NATO để yêu cầu làm rõ về những hạn chế áp đặt đối với quyền truy cập vào hệ thống internet vệ tinh Starlink.
Ông Marc DeVore thuộc Viện nghiên cứu Chatham House nhận định rằng nếu những thông tin đó là chính xác thì đây có thể là nỗ lực của Mỹ nhằm gây sức ép buộc Kyiv tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở năng lượng của Nga.
"Nếu thông tin này là chính xác, có vẻ như SpaceX chắc chắn đang ngăn các thiết bị đầu cuối Starlink hoạt động khi đang di chuyển. Điều này gây gián đoạn đáng kể đến khả năng tấn công của Ukraine. Tuy nhiên, nó không thực sự ảnh hưởng đến khả năng tấn công lãnh thổ Nga của Ukraine, bởi phần lớn các cuộc tấn công đó không sử dụng Starlink. Thay vào đó, tác động đặc biệt nghiêm trọng nằm ở các hệ thống tấn công tầm trung. Đây là những hệ thống có tầm bắn lên tới 350 km, đóng vai trò then chốt giúp Ukraine cản trở các chiến dịch tiến công của Nga", ông DeVore phân tích.
Một hệ thống internet vệ tinh Starlink được thiết lập gần thị trấn Pokrovsk ở vùng Donetsk, Ukraine
ẢNH: REUTERS
Ông DeVore cho rằng bất kỳ sự suy giảm nào trong dịch vụ Starlink cũng có thể làm thay đổi cục diện chiến trường và tiềm tàng mang lại lợi thế cho Moscow.
Ông cũng nhấn mạnh rằng các đồng minh khác thay thế rất khó để thay thế được các năng lực tình báo quân sự của Mỹ, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các đồng minh phương Tây đang cung cấp ít cảnh báo hơn về các cuộc tấn công.
Ông DeVore giải thích: "Nếu năng lực tấn công tầm trung bị suy giảm đáng kể do Starlink bị cắt, tôi cho rằng cách hành xử hiện tại của Mỹ có thể tiếp thêm hy vọng cho phía Nga. Họ có thể tận dụng tình hình để xây dựng câu chuyện rằng cục diện chiến trường hiện nay sẽ đảo chiều, bởi Mỹ sẽ tước đi công cụ mà Ukraine đã sử dụng rất hiệu quả. Theo đó, cục diện chiến trường vốn diễn biến thuận lợi cho Ukraine trong mùa hè vừa qua có thể đảo ngược".
Tỉ phú Elon Musk bác bỏ việc SpaceX tự ý hạn chế hệ thống, và chỉ ra khác biệt giữa Starlink dân sự và Starshield - hệ thống phục vụ các mục đích quân sự. Ông Musk nói: "Hệ thống Starshield thuộc sở hữu và kiểm soát của chính phủ Mỹ. Mọi giới hạn về tốc độ hoặc cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định".
Cố vấn Tổng thống Ukraine Beskrestnov cho rằng việc hạn chế kết nối vệ tinh xảy ra cùng thời điểm Nga tăng cường tập kích không phải là sự trùng hợp mà "liên quan đến tình hình chính trị hiện nay".
"Nếu Starlink thực sự đã làm điều này, thì câu hỏi hiển nhiên tiếp theo là tại sao? Khó có thể không coi đây là hệ quả từ sự rạn nứt trong quan hệ giữa Mỹ và Ukraine thời gian gần đây. Xét từ góc độ đó, có lẽ cần hiểu rằng Mỹ đang cố gắng gây sức ép buộc Ukraine phải ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga – đặc biệt là ngành dầu mỏ – bởi ông Trump đang rất muốn kéo giá dầu xuống trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ", ông DeVore nói.
Một nguồn tin thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine hôm 14.10 cho biết nước này đang liên hệ với Mỹ, SpaceX và NATO để yêu cầu làm rõ những hạn chế áp đặt đối với quyền truy cập của Ukraine vào hệ thống internet vệ tinh Starlink.