"Nga đang tăng cường nhắm mục tiêu vào hạ tầng cốt lõi của nền kinh tế Ukraine, tấn công các khu công nghiệp, nhà kho, trung tâm hậu cần và dữ liệu. Đây là nỗ lực nhằm phá hủy gần như toàn bộ nền kinh tế của chúng tôi", Bộ trưởng Kinh tế và Môi trường Ukraine Oleksandr Kravchenko cho biết hôm 30/9.
Theo ông Kravchenko, hoạt động kinh doanh bị đình trệ khi người dân xuống hầm trú ẩn sau báo động không kích, trong đó có những đợt kéo dài đến 10 tiếng. Tình trạng này khiến Ukraine thiệt hại đến 45 triệu USD mỗi giờ.
Một tòa nhà bốc cháy sau khi Nga tập kích thủ đô Kiev, Ukraine ngày 28/9. Ảnh: DSNS Ukraine
"Chúng tôi không lường trước được Nga phát triển máy bay không người lái (UAV) phản lực nhanh đến thế nào và sử dụng chúng để tấn công mọi mục tiêu", ông Kravchenko nói.
Để giảm thiểu thiệt hại kinh tế, chính phủ Ukraine gần đây áp dụng hệ thống cảnh báo hai cấp độ, gồm mức đỏ đối với mối đe dọa từ tên lửa và yêu cầu người dân tìm hầm trú ẩn, thấp hơn là mức vàng với nguy cơ từ UAV. Bộ trưởng Kravchenko cho biết khoảng 50% doanh nghiệp Ukraine tiếp tục hoạt động trong thời gian có cảnh báo vàng, song điều này không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối.
Bộ trưởng Kravchenko ước tính chỉ riêng trong năm nay, những cuộc tấn công của Nga đã gây thiệt hại về tài sản cố định lên đến 10 tỷ USD, trong đó có các nhà máy thép, kho bãi, hạ tầng hậu cần và gần đây nhất là trung tâm dữ liệu. Nga còn phong tỏa chặt chẽ các cảng Ukraine ven biển Đen, nơi từng đảm nhận phần lớn hoạt động xuất khẩu.
Bộ trưởng Oleksandr Kravchenko. Ảnh: Bộ Kinh tế và Môi trường Ukraine
Ông Kravchenko cho rằng chính phủ Ukraine đã chuẩn bị tốt hơn trong năm nay để đối mặt với "mùa đông khắc nghiệt và khó khăn nhất", khi Nga dự kiến gây thêm áp lực lên nguồn cung năng lượng, hạ tầng và các doanh nghiệp đã suy yếu sau nhiều tháng bị tấn công.
Giới chức Ukraine đang thảo luận biện pháp cho phép thêm nhiều công ty tư nhân được mua hệ thống phòng không. Tuy nhiên, Bộ trưởng Kravchenko lưu ý các doanh nghiệp "không bao giờ có thể tự phòng thủ toàn diện" trước tên lửa và UAV Nga.
Tổng thống Volodymyr Zelensky ước tính Ukraine năm nay thâm hụt ngân sách khoảng 27 tỷ USD, bất chấp Liên minh châu Âu (EU) đã duyệt gói vay hơn 101 tỷ USD trong năm 2026-2027.
Nga lần đầu dùng UAV chuyên phá lưới điện tập kích Ukraine
UAV Nga phá hủy cột điện trong vụ tập kích ngày 30/9. Video: X/AMK Mapping
Ông Kravchenko cho biết Ukraine đã cắt giảm chi tiêu và huy động thêm nguồn dự trữ trong nước để thu hẹp khoản còn thiếu xuống 20 tỷ USD, cũng như đang tìm kiếm thêm hỗ trợ từ Anh, Canada, Nhật Bản, EU và các đối tác quốc tế khác.
Bộ trưởng Kravchenko đánh giá Ukraine cần khoảng 52,6 tỷ USD từ bên ngoài vào năm 2027, song tới nay mới chỉ huy động được khoảng 20 tỷ USD. Giới chức Ukraine đang thảo luận các biện pháp tăng thuế và cắt giảm chi tiêu tiếp theo.
Khi được hỏi tình hình các đảng phái hoài nghi về hỗ trợ Ukraine đang trỗi đậy tại Đức và Pháp có làm suy yếu cam kết của phương Tây hay không, ông Kravchenko đáp "có lẽ là nên lo lắng". "Tâm lý mệt mỏi chung đang gia tăng tại châu Âu", quan chức Ukraine thừa nhận.
Nguyễn Tiến (Theo Guardian, AP, Reuters)