Đứng trước bàn thờ trong căn nhà mái ngói ở thôn Tân Mỹ, xã Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị, Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Mừng, đưa đôi mắt mờ đục nhìn lên di ảnh chồng và con.
Mẹ Mừng năm nay 90 tuổi, chân đã chậm, đôi mắt không còn nhìn rõ, nhưng ký ức về chồng và con trai đã anh dũng hy sinh chưa bao giờ phai nhạt. Chồng mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Tuân, hy sinh năm 1969, ở chiến trường miền Nam. Con trai là Nguyễn Văn Trung, anh dũng ngã xuống khi làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.
Người mẹ Bến Hải tiễn chồng con ra trận, 2 lần nhận về giấy báo tử
Mẹ Mừng sinh ra và lớn lên bên dòng Bến Hải (Quảng Trị), nơi từng là giới tuyến chia cắt hai miền đất nước, vùng đất hứng chịu bom đạn khốc liệt trong những năm tháng chiến tranh.

Mẹ Mừng sinh ra và lớn lên bên dòng Bến Hải, nơi từng là giới tuyến chia cắt hai miền đất nước (Ảnh: Nhật Anh).
Năm 1954, cô gái trẻ Ngô Thị Mừng có duyên gặp gỡ người chiến sĩ Nguyễn Văn Tuân, quê ở tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là thành phố Huế), làm nhiệm vụ tại Đồn công an Hiền Lương, huyện Vĩnh Linh (nay là xã Cửa Tùng), tỉnh Quảng Trị. Với tình cảm mộc mạc, chân thành, hai người đã nên duyên vợ chồng.
Năm 1959, sau khi sinh con trai đầu lòng, mẹ Mừng được sơ tán ra Hà Tĩnh. Tuy nhiên, chỉ một thời gian ngắn sau đó, bà tình nguyện trở về quê, tham gia dân quân du kích, tải lương thực, đạn dược, đưa bộ đội bị thương vượt sông Bến Hải ra bờ Bắc cứu chữa.
“Ngày ấy chiến tranh ác liệt, bom đạn cứ dội xuống liên tục. Tôi và chồng khi đó mỗi người một nhiệm vụ, ít có dịp gặp nhau”, mẹ Mừng kể.

Mẹ Mừng bên di ảnh người chồng liệt sĩ (Ảnh: Nhật Anh).
Đầu năm 1967, sau thời gian được cử ra Hà Nội học tập, ông Tuân trở lại Quảng Trị. Không lâu sau, ông lên đường vào Nam chiến đấu. Khi ấy, người con trai đầu của ông bà mới 7 tuổi, còn người con thứ hai chưa tròn 1 tuổi.
Trước lúc đi, ông Tuân động viên vợ vững lòng nuôi con và hẹn một ngày hoàn thành nhiệm vụ sẽ trở về, đưa vợ con về quê nội để gặp gia đình, họ hàng. Đó cũng là ước nguyện bình dị mà từ ngày nên duyên, mẹ Mừng chưa một lần được thực hiện.
Nhưng lời hẹn ấy mãi không thành hiện thực. Năm 1969, khi đang cáng thương binh, mẹ Mừng nhận tin chồng đã hy sinh. Người phụ nữ kiên cường đi qua những trận bom, cõng thương binh giữa lằn ranh sinh tử, đã ngã quỵ trước nỗi đau quá lớn.
“Nhận tin ông ấy hy sinh, lúc đó tôi rụng rời, chân tay bủn rủn, nước mắt cứ chảy ra, đầu óc chẳng nghĩ được chi (gì) nữa. Hai đứa con khi đó còn nhỏ quá. Nhưng rồi tôi tự nhủ phải gắng gượng, nuôi con nên người, để ông ấy được an lòng”, mẹ Mừng nhớ lại.
Chồng hy sinh, mẹ Mừng khi ấy gần 30 tuổi, vừa nuôi con, vừa làm nhiệm vụ tải thương bên dòng Bến Hải đến khi quê hương hoàn toàn giải phóng.

Mẹ Mừng bên bàn thờ chồng và con trai (Ảnh: Nhật Anh).
Đất nước thống nhất, nhưng sự hy sinh của gia đình mẹ Mừng chưa dừng lại. Năm 1978, người con trai cả Nguyễn Văn Trung vừa học xong phổ thông đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, anh được cử đi làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.
Năm 1979, người lính Nguyễn Văn Trung anh dũng ngã xuống, một thời gian sau giấy báo tử được gửi về gia đình. Một lần tiễn chồng, một lần tiễn con, hai lần mẹ Mừng phải gắng gượng đi qua nỗi đau mất mát.
“Lên 18 tuổi, Trung xung phong đi bộ đội, tiếp nối truyền thống của bố. Có lần Trung tranh thủ về thăm nhà, dặn mẹ giữ gìn sức khỏe và hứa xong nhiệm vụ trở về, sẽ đưa mẹ vào thăm quê nội, nhưng đó là lần cuối cùng tôi được nhìn thấy nó”, mẹ Mừng chia sẻ.
Nỗi khắc khoải đợi chờ hơn nửa thế kỷ
Năm 1993, sau 14 năm tìm kiếm và sự hỗ trợ của chính quyền các cấp, gia đình đã tìm được hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Trung. Với mẹ Mừng, đó là niềm an ủi sau những năm tháng dài đằng đẵng. Nhưng trong lòng Mẹ vẫn còn một khoảng trống chưa thể lấp đầy. Người chồng của Mẹ, liệt sĩ Nguyễn Văn Tuân, đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt.

Mẹ Mừng vẫn khắc khoải chờ đợi, mong một ngày đón được hài cốt người chồng liệt sĩ về quê (Ảnh: Nhật Anh).
Mấy chục năm qua, mỗi khi nghe tin ở Đà Nẵng hay vùng Tây Nguyên có phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, Mẹ lại nhờ người dò hỏi. Nhiều lần, hy vọng được nhen nhóm rồi lại vụt tắt.
Giờ đây, khi tuổi đã cao, mẹ Mừng không còn mong điều gì lớn lao, chỉ hy vọng một ngày đón được hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Tuân trở về quê hương. Trong căn nhà bên dòng Bến Hải, Mẹ vẫn lặng lẽ sống cùng những ký ức về người chồng, người con đã đi xa.

Mẹ Mừng đang sống cùng con dâu là chị Lê Thị Lan (Ảnh: Nhật Anh).
Con trai thứ 2 của mẹ Mừng do mắc bệnh hiểm nghèo đã qua đời cách đây 8 năm. Mẹ đang sống cùng con dâu Lê Thị Lan (61 tuổi) và chắt nội. Các cháu của Mẹ đều đi làm ăn xa.
“Việc tìm hài cốt của bố không chỉ là ước nguyện của Mẹ, mà còn là mong mỏi lớn nhất của chồng tôi khi còn sống. Dù khó khăn, nhưng gia đình tôi chưa bao giờ bỏ cuộc. Tôi cũng thường xuyên đăng tải thông tin liên quan về bố trên các hội nhóm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ để nhờ giúp đỡ”, bà Lan tâm sự.

Mẹ Mừng được các bác sĩ kiểm tra sức khỏe tại nhà trong chương trình tri ân do báo Dân trí tổ chức năm 2025 (Ảnh: Thành Đông).
Ông Võ Đức Diện, Chủ tịch UBND xã Cửa Tùng, cho biết bên cạnh việc thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước, chính quyền địa phương luôn quan tâm, thăm hỏi, động viên các gia đình có công với cách mạng.
Với mẹ Mừng, xã Cửa Tùng thường xuyên thăm hỏi, quan tâm đến đời sống của Mẹ. Vào các dịp lễ, Tết và ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), địa phương cũng tổ chức những bữa cơm thân mật, sum vầy cùng Mẹ.
Hơn 90 tuổi đời, trải qua nhiều biến cố của cuộc sống, mẹ Mừng không còn nhiều thời gian để chờ đợi. Mẹ chỉ mong một phép màu, rằng ở nơi nào đó, người chồng thân yêu sẽ nghe thấy lời thỉnh cầu, dẫn lối để Mẹ và con cháu có thể đón ông trở về. Với Mẹ, đó là ước nguyện lớn nhất sau những năm tháng dài mong ngóng.
Ghi nhận những hy sinh, mất mát của mẹ Ngô Thị Mừng và gia đình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và nhiệm vụ quốc tế cao cả, ngày 21/7/2015, Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam anh hùng đối với mẹ Mừng.