Từ địa phương được xem là “vùng trũng” trong thu hút đầu tư, tỉnh Nghệ An đã bứt phá, vươn lên và duy trì vị thế trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Chín tháng năm 2026, Nghệ An thu hút đầu tư hơn 108.272 tỷ đồng; riêng vốn FDI đạt khoảng 2,49 tỷ USD, đứng thứ 6 cả nước về thu hút FDI.
Khẳng định vai trò trụ cột tăng trưởng
Năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An cấp phép mới 25 dự án FDI và điều chỉnh vốn cho 20 dự án, với tổng vốn cấp mới và tăng thêm hơn 1 tỷ USD. Nhiều dự án lớn tại Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An đi vào hoạt động, góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu, nguồn thu ngân sách, đồng thời tạo thêm việc làm và cải thiện thu nhập của người lao động địa phương.
Năm 2026, quy mô các dự án FDI tại Nghệ An đã thay đổi mạnh mẽ, với sự xuất hiện của các dự án tỷ USD, khẳng định sức hút môi trường đầu tư của địa phương. Tiêu biểu là dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập. Dự án năng lượng có tổng vốn đầu tư gần 2,2 tỷ USD do Liên danh Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power), Tập đoàn SK (Hàn Quốc) và Công ty trách nhiệm hữu hạn Mía đường Nghệ An (NASU) làm chủ đầu tư. Xét trong cơ cấu kinh tế, khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 34,05%.
Con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa tiếp tục được củng cố, trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và khu vực doanh nghiệp FDI ngày càng đóng vai trò quan trọng, trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Kết quả nổi bật của các lĩnh vực đã đưa nền kinh tế Nghệ An xếp thứ 14/34 tỉnh, thành phố trong cả nước, và động lực tăng trưởng nổi bật đến từ khu vực công nghiệp, nhất là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn FDI. Nguồn vốn FDI không chỉ góp phần mở rộng năng lực sản xuất, nâng cao trình độ công nghệ, mà còn thúc đẩy hình thành các chuỗi giá trị công nghiệp mới, tạo việc làm, gia tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.
Môi trường đầu tư cải thiện rõ rệt
Nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư được Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An hiện thực hóa bằng các quyết định cụ thể. Đơn cử như việc phê duyệt phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An vào cuối năm 2025.
Trong đó, nhóm thủ tục trong lĩnh vực xây dựng được rút ngắn khoảng 40% thời gian giải quyết. Theo nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế, cùng với quỹ đất sạch, nguồn lao động dồi dào, hàng loạt dự án hạ tầng, logistics được triển khai xây dựng, việc giảm bớt và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính sẽ gia tăng sức hút của Nghệ An đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong thời gian tới.
Ông Dispong Pornchanoknart, Giám đốc quốc gia Tập đoàn WHA tại Việt Nam thông tin: Doanh nghiệp đang triển khai khu công nghiệp thứ hai với quy mô khoảng 250 ha, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển khoảng 2.000 ha khu công nghiệp tại Nghệ An trong tương lai. Sau gần 10 năm đồng hành cùng Nghệ An, với khu công nghiệp đầu tiên có quy mô khoảng 500 ha tại xã Thần Lĩnh, có thể khẳng định, lựa chọn Nghệ An là một trong những quyết định đầu tư đúng đắn nhất của doanh nghiệp này tại Việt Nam.
Đánh giá cao tỉnh Nghệ An trong sự chủ động hỗ trợ các nhà đầu tư mở rộng thị trường, tiếp cận những đơn hàng và sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, ông Teng Wei Hong, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn VSIP Nghệ An cho biết: Hiện tại, tỷ lệ lấp đầy của Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 1 đạt 95%, với nhiều doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực điện tử và cơ khí chính xác. Quy mô lao động trong khu công nghiệp tăng từ khoảng 2.000 người trước đại dịch Covid-19, lên gần 40.000 người hiện nay.
Ông Teng Wei Hong bày tỏ tin tưởng, những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, robot, bán dẫn, nghiên cứu và phát triển (R&D), năng lượng tái tạo, công nghệ xanh và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao sẽ mở ra những động lực tăng trưởng mới cho tỉnh những năm tới. Không bằng lòng với kết quả hiện tại, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An vừa ban hành kế hoạch thu hút từ 6 đến 8 tỷ USD vốn FDI giai đoạn 2026-2030, trung bình mỗi năm thu hút từ 1,2 đến 1,6 tỷ USD vốn FDI. Đặc biệt, thu hút 70% tổng vốn đầu tư đến từ các nền kinh tế phát triển, có tiềm lực về công nghệ, vốn và quản trị hiện đại.
Đến năm 2045, Nghệ An trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ, đổi mới sáng tạo ở khu vực miền trung, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu nêu trên, tỉnh đề ra các nhiệm vụ và giải pháp như tập trung cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh cải cách hành chính; ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh; phát triển nhân lực chất lượng cao; thu hút đầu tư có chọn lọc, nâng cao chất lượng dòng vốn FDI; trong đó, chuyển từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang chiều sâu.
Ưu tiên thu hút các lĩnh vực công nghiệp điện tử, chip bán dẫn, thiết bị số, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng xanh, logistics hiện đại... Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định ba đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội gồm: Hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư kinh doanh; phát triển nguồn nhân lực gắn với khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Khu kinh tế Đông Nam là trung tâm động lực tăng trưởng chính, định hướng phát triển theo mô hình khu kinh tế tự do, giữ vai trò hạt nhân thu hút đầu tư vào công nghiệp, logistics, cảng biển, đô thị và kinh tế biển.
Việc Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An vừa được điều chỉnh mở rộng lên 104.000ha góp phần quan trọng giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn về quỹ đất công nghiệp, đồng thời tạo cơ chế linh hoạt để phân vùng chức năng rõ ràng. Bên cạnh các khu công nghiệp hiện hữu, Nghệ An đang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 3, Khu công nghiệp Hoàng Mai II, Khu công nghiệp Thọ Lộc…
Chia sẻ về định hướng thu hút đầu tư, đồng chí Võ Trọng Hải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An khẳng định: Địa phương cam kết tiếp tục xây dựng chính quyền kiến tạo, hành động và phục vụ; cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính; nâng cao chất lượng điều hành; tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thuận lợi. Tỉnh sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ vòng đời của dự án, từ khảo sát cơ hội đầu tư, hoàn thiện thủ tục, giải phóng mặt bằng, triển khai xây dựng đến quá trình sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư.
TRUNG HIẾU