Vai diễn của Quang Thảo đặt vấn đề định kiến giới và tình thân

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Vở diễn Bất ngờ chưa bà già của tác giả Bùi Quốc Bảo từng ghi dấu ấn 2 năm trước vừa quay trở lại Nhà hát Kịch IDECAF. Bản dựng Mẹ tôi là đàn ông lần này được đạo diễn Thanh Thủy mang đến một diện mạo mới với những chỉnh sửa hợp thời đại.

Vẫn do Quang Thảo đảm nhận vai bà nội, nhưng lần này nhân vật có thân phận trớ trêu hơn: một người đàn ông mang hình hài phụ nữ, cả đời khắc khoải ước mơ về một gia đình trọn vẹn, con đàn cháu đống vì sự khác biệt giới tính. Nỗi mặc cảm phải che giấu thân phận suốt mấy mươi năm khiến bà kịch liệt phản đối khi cháu nội Hoàng Linh (Kan Lê) đem lòng yêu cô ca sĩ chuyển giới Mai Ngọc (Mậu Đạt). Bà sợ cháu phải chịu những lời dị nghị, sợ Linh cũng rơi vào cảnh không người nối dõi như chính mình từng trải qua.

Để ngăn cản mối tình này, bà ép Linh cưới cô Thắm (Tuyền Mập), từ đó châm ngòi cho hàng loạt tình huống dở khóc dở cười. Linh cuống cuồng dựng lên màn kịch tình cảm với mẹ con chị Hằng (Thanh Thủy) và bé Sam (Trung Tín), trong khi chú Út (Quốc Thịnh) vì tò mò tìm hiểu sự việc mà chẳng hay mình cũng bị cuốn vào một mối quan hệ rối rắm.

Điểm đáng chú ý của tác phẩm là không khai thác thân phận chuyển giới như một chất liệu gây cười bằng những mảng miếng õng ẹo dễ dãi. Đằng sau lớp vỏ hài hước là câu chuyện gia đình với những mặc cảm, tổn thương và khát vọng được yêu thương, đón nhận.

Quang Thảo tung hứng hài hước, duyên dáng nhưng cũng chạm đến cảm xúc người xem khi bộc lộ nỗi đau của một người thuộc cộng đồng LGBT. Thanh Thủy vào vai người phụ nữ nghiện rượu, chìm trong cô đơn nhưng không sa vào lối diễn bi lụy; nhân vật vừa gây cười vừa gợi nhiều chua xót. Quốc Thịnh cũng tạo dấu ấn với lối diễn tự nhiên, duyên dáng, giữ nhịp tiếng cười xuyên suốt vở diễn bằng những cách nhấn nhá nhẹ nhàng.

Khán giả cũng không khỏi xúc động trước mặc cảm của Mai Ngọc và lặng người trước câu hỏi ngây thơ mà day dứt của bé Sam: "Tại sao người lớn yêu thương phải có điều kiện?".

Hình ảnh chú Út, chị Hằng và bé Sam ôm nhau, mơ về mái ấm "ba cây nến" trở thành nốt lặng dịu dàng giữa những rối ren của câu chuyện. Sau cùng, các nút thắt được tháo gỡ bằng sự thấu hiểu và tha thứ. Vở diễn khép lại bằng thông điệp về tình thân: hạnh phúc chỉ có thể đến khi con người biết buông bỏ định kiến, mở lòng đón nhận những khác biệt và yêu thương nhau không toan tính.

Trở lại sân khấu IDECAF dưới bàn tay dàn dựng của đạo diễn Thanh Thủy, vở diễn Mẹ tôi là đàn ông (chuyển thể từ kịch bản Bất ngờ chưa bà già của tác giả Bùi Quốc Bảo) tiếp tục tạo dấu ấn nhờ góc nhìn nhân văn về đề tài định kiến giới. Nghệ sĩ Quang Thảo đảm nhận vai người bà mang thân phận trớ trêu, một người đàn ông sống cả đời trong hình hài phụ nữ với nỗi mặc cảm sâu sắc về sự khác biệt. Vì nỗi sợ dị nghị và ám ảnh chuyện nối dõi, nhân vật kịch liệt ngăn cản cháu nội Hoàng Linh (Kan Lê đóng) yêu cô ca sĩ chuyển giới Mai Ngọc (Mậu Đạt thủ diễn), từ đó dẫn đến hàng loạt bi hài kịch trong nỗ lực ép duyên với cô Thắm (Tuyền Mập). Sức nặng của tác phẩm nằm ở cách xử lý đề tài người chuyển giới nghiêm túc, kiên quyết từ chối những mảng miếng gây cười dung tục hay õng ẹo dễ dãi thường thấy. Lớp vỏ hài hước dần nhường chỗ cho nỗi đau nội tâm khi Quang Thảo bộc lộ trọn vẹn bi kịch giấu kín của một người thuộc cộng đồng LGBT. Bên cạnh đó, nét diễn nội lực của Thanh Thủy trong vai người phụ nữ nghiện rượu cùng sự duyên dáng của Quốc Thịnh trong vai chú Út đã giữ vững nhịp điệu cảm xúc, phản ánh chân thực những vết thương tâm lý ẩn sau từng thành viên gia đình. Chiều sâu tư tưởng của vở diễn được cô đọng qua câu hỏi ngây thơ của bé Sam về tình yêu thương vô điều kiện giữa người lớn với nhau. Mọi xung đột chỉ thực sự được tháo gỡ khi các thế hệ chấp nhận tha thứ và buông bỏ sự áp đặt ích kỷ. Tác phẩm khép lại bằng thông điệp nhân sinh sâu sắc: hạnh phúc gia đình chỉ có thể bền vững khi con người dũng cảm vượt qua định kiến xã hội để thấu hiểu và đón nhận sự khác biệt của người thân.