Gặp gỡ từ di sản đến đương đại
So lần tổ chức đầu tiên, lễ hội năm nay được mở rộng cả về quy mô và nội dung với 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, chương trình chiếu phim của 18 quốc gia, không gian thời trang quy tụ 15 quốc gia cùng nhiều hoạt động nghệ thuật diễn ra xuyên suốt.
Công chúng được hòa mình vào chuỗi trải nghiệm đa dạng như đêm khai mạc “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”, chương trình tham quan Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, diễu hành đường phố và các chương trình trong khuôn khổ “Hòa nhạc năm châu”. Âm nhạc, nghệ thuật trình diễn, điện ảnh, thời trang và ẩm thực, lễ hội đã mở ra cơ hội khám phá những nét đặc sắc của nhiều nền văn hóa trên thế giới. Lễ hội đã khép lại bằng đêm bế mạc với thông điệp “Khép lại ngày hội - Mở ra hành trình kết nối mới”.
Đối với các nghệ sĩ tham gia, lễ hội còn là cơ hội để giao lưu, học hỏi và chia sẻ những giá trị văn hóa của đất nước mình. Bà Charishma, thành viên đoàn nghệ thuật Ấn Độ rất vui và tự hào. Theo bà, việc được biểu diễn cùng các nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên tinh thần kết nối đặc biệt, đồng thời mở ra cơ hội giới thiệu những giá trị văn hóa của Ấn Độ tới công chúng Việt Nam và bạn bè quốc tế thông qua những điệu múa.
Tham gia biểu diễn trong đêm bế mạc, nhóm nhạc UPRIZE hy vọng những phần trình diễn của mình sẽ giúp khán giả quốc tế hiểu hơn về thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay. “Bên cạnh những giá trị truyền thống đang được gìn giữ và phát huy, Việt Nam còn có một thế hệ trẻ không ngừng sáng tạo, tự tin khẳng định mình và sẵn sàng kết nối với bạn bè năm châu. Nếu sau phần trình diễn của UPRIZE, có thêm một vài khán giả quốc tế tò mò hơn về âm nhạc của nhóm hay những người trẻ Việt Nam, với UPRIZE, đó đã là một cách tự nhiên để văn hóa Việt Nam được lan tỏa”, đại diện UPRIZE chia sẻ.
Văn hóa kết nối và phát triển
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội còn mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức như xung đột, biến đổi khí hậu, biến động của thời đại số, lễ hội gửi đi thông điệp về vai trò của văn hóa trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và tăng cường hợp tác giữa các quốc gia.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực và nguồn lực quan trọng cho phát triển. Theo bà, bảo tồn cần gắn với phát huy, truyền thống cần gắn với sáng tạo và di sản cần được đặt trong đời sống đương đại để tiếp tục lan tỏa tới các thế hệ hôm nay. Phó Thủ tướng cũng cho rằng, lễ hội là “nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc”, đồng thời gửi gắm ba thông điệp gồm tăng cường kết nối để cùng phát triển, gìn giữ và làm giàu giá trị di sản, cũng như xây dựng một không gian văn hóa quốc tế nơi Việt Nam và thế giới xích lại gần nhau hơn.
Quan trọng hơn, những tác động của lễ hội không chỉ dừng lại trong vài ngày diễn ra sự kiện. Theo Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, các mối quan hệ được hình thành giữa các tổ chức văn hóa, nghệ sĩ và cộng đồng có thể tạo tiền đề cho những chương trình hợp tác mới, góp phần phát triển hệ sinh thái văn hóa và sáng tạo trong dài hạn.
Trong khi đó, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới cho rằng, lễ hội phản ánh niềm tin rằng sự đa dạng văn hóa chính là nguồn cảm hứng cho sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau. Theo ông, việc hơn 50 quốc gia cùng hội tụ tại Hà Nội để chia sẻ những giá trị văn hóa đặc sắc là một hành động có ý nghĩa trong việc thúc đẩy hòa bình và hợp tác quốc tế. Ông Assomo cũng nhấn mạnh, những lễ hội văn hóa mang lại điều mà các cuộc đối thoại chính sách khó có thể thay thế, đó là cơ hội để con người trực tiếp trải nghiệm một nền văn hóa khác thông qua âm nhạc, nghệ thuật, nghề thủ công hay ẩm thực. Chính những trải nghiệm ấy giúp mở ra những cuộc đối thoại mới và tăng cường sự thấu hiểu giữa các cộng đồng.
Đồng quan điểm, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhận định, điểm nổi bật của lễ hội nằm ở khả năng tạo ra những cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa con người và các nền văn hóa. “Giá trị lớn nhất của các lễ hội văn hóa quốc tế là tạo cơ hội để công chúng tiếp xúc với những cách biểu đạt văn hóa khác nhau, từ đó thúc đẩy đối thoại, lòng tin và sự gắn kết xã hội”, ông Baker nhận định.
Từ một sự kiện văn hóa, Lễ hội văn hóa quốc tế Hà Nội đã mở ra không gian để các quốc gia chia sẻ những giá trị đặc sắc của mình, đồng thời giới thiệu hình ảnh Việt Nam như một điểm đến của đối thoại, sáng tạo và hợp tác. Trong dòng chảy hội nhập ngày càng sâu rộng, những cuộc gặp gỡ như vậy không chỉ giúp các dân tộc hiểu nhau hơn mà còn khẳng định sức mạnh của văn hóa như một nguồn lực mềm quan trọng cho hòa bình và phát triển bền vững.
GIAO LINH