Bỏ qua điều hướng
•

Vệ tinh Bắc Đẩu được tiếp nhiên liệu giữa không gian

Vệ tinh Bắc Đẩu được tiếp nhiên liệu giữa không gian
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Trung Quốc tuyên bố đã 'tiếp xăng' cho một vệ tinh Bắc Đẩu trên quỹ đạo cao, mở ra khả năng kéo dài tuổi thọ thay vì phải phóng vệ tinh thay thế.

Trung Quốc tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo cao cho vệ tinh - Ảnh 1.

Hình ảnh minh họa một vệ tinh Bắc Đẩu trên quỹ đạo - Ảnh: CHINA NEWS SERVICE/WIKIMEDIA COMMONS

Theo báo cáo mới được trình lên tạp chí Chinese Journal of Deep Space Exploration, hoạt động tiếp nhiên liệu diễn ra vào tháng 2-2026, trong bối cảnh Trung Quốc đang phát triển công nghệ bảo dưỡng và tiếp vận vệ tinh trên quỹ đạo.

Bắc Đẩu là hệ thống định vị vệ tinh của Trung Quốc, tương tự GPS của Mỹ, cung cấp dịch vụ định vị, dẫn đường và đồng bộ thời gian cho nhiều ứng dụng dân sự và quân sự.

Theo trang Interesting Engineering ngày 27-9, trong nhiệm vụ này, một "vệ tinh tiếp nhiên liệu" đã chuyển chất đẩy ở nhiệt độ phòng cho một vệ tinh Bắc Đẩu.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là một bước tiến đáng chú ý trong khả năng bảo dưỡng vệ tinh ở quỹ đạo cao.

Các vệ tinh thường được phóng lên quỹ đạo với lượng nhiên liệu hữu hạn, dùng để điều chỉnh quỹ đạo, duy trì vị trí, kiểm soát hướng và tránh va chạm.

Khi nhiên liệu cạn, các thiết bị điện tử, tấm pin Mặt trời và đồng hồ nguyên tử trên vệ tinh có thể vẫn hoạt động, nhưng khả năng điều khiển vệ tinh sẽ bị hạn chế.

Thông thường, vệ tinh hết nhiên liệu sẽ được thay thế bằng một vệ tinh mới. Do đó, công nghệ tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo có thể giúp kéo dài đáng kể thời gian sử dụng của chúng.

Tuy nhiên, đây là một nhiệm vụ kỹ thuật phức tạp. Vệ tinh tiếp vận phải tiếp cận một mục tiêu đang di chuyển với tốc độ hàng km/giây, đồng bộ quỹ đạo với độ chính xác rất cao, sau đó tiến đến khoảng cách chỉ vài centimet hoặc thậm chí milimet để kết nối và chuyển nhiên liệu.

Quá trình này phải được thực hiện trong môi trường vi trọng lực, đồng thời phải hạn chế rò rỉ, tạo bọt hoặc làm mất ổn định một trong hai tàu.

Nhiệm vụ càng khó khi diễn ra ở quỹ đạo trung bình hoặc quỹ đạo địa tĩnh, cách Trái đất hàng ngàn đến hàng chục ngàn km.

Khả năng tiếp nhiên liệu có thể giúp Trung Quốc kéo dài tuổi thọ các vệ tinh Bắc Đẩu và giảm nhu cầu phóng vệ tinh thay thế.

Một vệ tinh tiếp vận cũng có thể được thiết kế để phục vụ nhiều vệ tinh trong một nhiệm vụ.

Công nghệ này đồng thời cho thấy khả năng tiếp cận, kết nối và thao tác với các vệ tinh khác trên quỹ đạo. Đây là năng lực có thể phục vụ nhiều mục đích trong không gian.

Trung Quốc tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo cao cho vệ tinh - Ảnh 3.Trung Quốc khởi động hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu

TT - Ngày 27-12 Trung Quốc đã chính thức khởi động hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu để cung cấp dịch vụ định vị cho người sử dụng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và dự kiến phủ sóng toàn cầu vào năm 2020.

Bắc Đẩu là hệ thống định vị vệ tinh tương tự GPS của Mỹ, chuyên cung cấp dịch vụ định vị, dẫn đường và đồng bộ thời gian cho các ứng dụng dân sự lẫn quân sự. Khi nhiên liệu cạn kiệt, khả năng điều khiển vệ tinh sẽ bị hạn chế nghiêm trọng dù các tấm pin Mặt Trời và đồng hồ nguyên tử vẫn có thể tiếp tục hoạt động. Giải pháp bơm nhiên liệu trực tiếp giúp kéo dài đáng kể thời gian vận hành thay vì phải tốn chi phí phóng vệ tinh mới để thay thế. Nhiệm vụ tiếp vận đòi hỏi thiết bị phải đồng bộ quỹ đạo với độ chính xác rất cao và tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách chỉ vài centimet hoặc milimét trong môi trường vi trọng lực. Thao tác kỹ thuật này đặc biệt phức tạp khi thực hiện ở quỹ đạo trung bình hoặc địa tĩnh cách Trái Đất hàng ngàn đến hàng chục ngàn kilômét nhằm tránh rò rỉ, tạo bọt hay làm mất ổn định tàu. Việc làm chủ công nghệ không chỉ giúp một vệ tinh tiếp vận phục vụ nhiều mục tiêu mà còn chứng minh năng lực tiếp cận, kết nối và thao tác ấn tượng trên không gian.