Vì sao ba bến xe lớn Hà Nội chỉ chạy hơn 30% công suất?

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Dù phục vụ hơn 5,36 triệu lượt khách và doanh thu vượt kế hoạch trong 9 tháng đầu năm 2026, ba bến xe lớn của Hà Nội là Mỹ Đình, Giáp Bát và Gia Lâm mới chỉ khai thác được từ 30,2% đến 36% công suất thiết kế do bất cập luồng tuyến và xe dù, bến cóc. Bên trong bến xe có hầm ngầm 'độc nhất vô nhị' ở H...

Theo báo cáo 9 tháng đầu năm 2026 của Công ty CP Bến xe Hà Nội, hoạt động đi lại tại ba bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và Gia Lâm nhìn chung ổn định, phục vụ hơn 1,32 triệu lượt xe ra vào và hơn 5,36 triệu lượt khách. Trong đó, xe khách liên tỉnh chở trên 2,52 triệu lượt người, xe buýt phục vụ hơn 2,84 triệu lượt. Nhờ lượng khách dịp lễ, Tết tăng mạnh, doanh thu vận tải của đơn vị đạt 84,5 tỷ đồng, vượt 7% so với kế hoạch năm và tăng so với cùng kỳ.

1788345589249-6252280675863427399-6252280675863427399-acca026f4d0d062e68ae5ef27ddd0d19.jpg — Ba bến xe lớn của Hà Nội phục vụ hơn 5,36 triệu lượt hành khách trong 9 tháng năm 2026 (Ảnh minh họa).

Dù số lượng hành khách và doanh thu tăng, hạ tầng tại cả ba bến xe lớn này vẫn chưa được khai thác hết tiềm năng khi công suất thực tế chưa nơi nào chạm mốc 40%. Cụ thể, bến xe Mỹ Đình và Giáp Bát được thiết kế để đón gần 1.950 lượt xe mỗi ngày, nhưng hiện nay mỗi bến chỉ có khoảng 680 đến 700 lượt xe hoạt động, tương đương khoảng 35 - 36% công suất. Bến xe Gia Lâm còn thấp hơn, chỉ đạt khoảng 373 lượt xe mỗi ngày, bằng 30,2% năng lực thiết kế.

Theo Công ty CP Bến xe Hà Nội, nguyên nhân chính khiến bến xe vắng khách là do việc phân chia luồng tuyến xe khách cố định hiện nay chưa sát với nhu cầu đi lại thực tế của người dân.

Cùng với đó, nạn "xe dù, bến cóc", xe hợp đồng đón trả khách trá hình và việc nhiều nhà xe dùng văn phòng đại diện để gom khách ngoài đường phố vẫn diễn biến phức tạp, khiến lượng lớn hành khách không vào bến mua vé.

Để khắc phục, Công ty CP Bến xe Hà Nội đề xuất Sở Xây dựng Hà Nội kiến nghị cấp có thẩm quyền tính toán lại mạng lưới luồng tuyến, xếp tuyến dựa trên hướng đi thực tế của dòng người thay vì chỉ căn cứ cứng nhắc theo địa giới hành chính. Song song đó, lực lượng chức năng cần siết chặt xử lý các điểm đón trả khách trái phép ngoài đường để lập lại trật tự vận tải.

Trước mắt, trong quý IV/2026, các bến xe tập trung lên phương án tăng cường chuyến, phối hợp giữ gìn an ninh trật tự để phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao vào dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán 2027.

Đáng chú ý, sắp tới bến xe Giáp Bát sẽ bàn giao khoảng 1.643 m² đất (gần 5% diện tích) ở mặt tiền đường Giải Phóng để mở rộng Quốc lộ 1A. Doanh nghiệp đã lên phương án dời điểm đón xe buýt và phân luồng nội bộ từ sớm, tránh để việc thi công ảnh hưởng đến hành trình đi lại của người dân.

Dù ghi nhận doanh thu 84,5 tỷ đồng và phục vụ hơn 5,36 triệu lượt khách trong 9 tháng đầu năm 2026, ba đầu mối giao thông trọng điểm của Hà Nội gồm Mỹ Đình, Giáp Bát và Gia Lâm vẫn đang vận hành dưới mức tiềm năng. Tỷ lệ khai thác thực tế tại cả ba bến chỉ dao động từ 30,2% đến 36% năng lực thiết kế ban đầu. Điển hình, bến Mỹ Đình và Giáp Bát chỉ tiếp nhận khoảng 680 đến 700 lượt xe mỗi ngày so với công suất thiết kế gần 1.950 lượt, trong khi bến Gia Lâm chỉ đạt 373 lượt xe. Sự lãng phí hạ tầng này bắt nguồn trực tiếp từ bất cập trong quy hoạch luồng tuyến cố định vốn chưa bám sát nhu cầu đi lại thực tế của hành khách. Thêm vào đó, nạn xe dù bến cóc, xe hợp đồng trá hình và tình trạng nhà xe lập văn phòng đại diện gom khách trái phép vẫn diễn biến phức tạp ngoài đường phố. Hệ quả là một lượng lớn nguồn khách liên tỉnh bị thất thoát, khiến các bến bãi chính quy rơi vào cảnh vắng vẻ kéo dài. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, Công ty Cổ phần Bến xe Hà Nội đã kiến nghị điều chỉnh mạng lưới luồng tuyến dựa trên hướng di chuyển thực tế thay vì chia tách cứng nhắc theo địa giới hành chính. Đồng thời, lực lượng chức năng cần siết chặt kiểm tra để xử lý dứt điểm các tụ điểm đón trả khách tự phát quanh khu vực nội đô. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ lập lại trật tự vận tải và khôi phục hiệu quả khai thác của hệ thống hạ tầng bến xe Thủ đô.