Qua hạn gần một tháng, công trình đạt 80–88%
Nghị quyết 298/NQ-CP ngày 26/9/2025 đặt mục tiêu khởi công 100 ngôi trường tại các xã biên giới trong năm 2025, hoàn thành chậm nhất ngày 30/8/2026. Để kịp mốc này, Chính phủ cho phép địa phương áp dụng thủ tục đầu tư công đặc biệt hoặc khẩn cấp, lựa chọn nhà thầu bằng các hình thức phù hợp, trong đó có chỉ định thầu. Cơ chế rút ngắn thủ tục đi cùng yêu cầu giám sát tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn.
Tại Quảng Trị, bốn dự án trường nội trú tiểu học và THCS ở Đakrông, Hướng Phùng, Dân Hóa, Thượng Trạch được triển khai từ tháng 10/2025. Tuy nhiên, mốc 30/8 đã qua mà phần lớn học sinh vẫn chưa thể chuyển vào trường mới.
Trao đổi qua điện thoại với phóng viên Tiền Phong, ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị xác nhận, đến nay chỉ trường Đakrông đón học sinh vào học, trong khi công trình vẫn tiếp tục hoàn thiện. Ba trường còn lại chưa thể đón học sinh vì chưa hoàn thành.
Những con số công bố ngày 27/9 của Ban Chỉ đạo “Chiến dịch xây dựng trường học tại các xã biên giới trên địa bàn tỉnh Quảng Trị” cho thấy khối lượng còn lại không nhỏ: Trường Đakrông đạt khoảng 88% giá trị hợp đồng; Thượng Trạch khoảng 83%; Hướng Phùng và Dân Hóa đạt khoảng 80% khối lượng.
Tại Dân Hóa, mới có 9/20 khối nhà chức năng và 10/24 hạng mục phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật cơ bản hoàn thành. Con số tương ứng ở Thượng Trạch là 6/10 và 6/18 hạng mục. Đầu tháng 9, bốn dự án đã giải ngân hơn 700 tỷ đồng trên tổng kế hoạch vốn 1.061 tỷ đồng. Khối lượng thi công và số vốn giải ngân cho thấy các công trình chưa hoàn thành đồng bộ sau hạn Chính phủ đặt ra.
Thủ tục được rút ngắn, tiến độ vì sao vẫn kéo dài?
Theo các quyết định UBND tỉnh Quảng Trị phê duyệt, đây là những công trình gồm nhiều hạng mục phục vụ cả học tập và sinh hoạt: Phòng học, khu ở nội trú, bếp ăn, hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị.
Mục tiêu đặt ra cho nhóm trường thí điểm trên cả nước là hoàn thành trước ngày 30/8/2026 để phục vụ năm học mới. Tuy nhiên, trên thực tế đến nay chỉ trường Đakrông đón học sinh vào học và một số hạng mục vẫn đang hoàn thiện. Ba trường còn lại chưa thể đón học sinh theo mục tiêu ban đầu.
Hai quyết định chỉ định thầu mà Tiền Phong có được cho thấy các gói thi công chính đều đặt thời gian thực hiện 260 ngày và ngày ký có hiệu lực là 15/11/2025. Nếu lấy ngày này làm mốc tính 260 ngày, thời hạn sẽ rơi vào 2/8/2026, sớm hơn cả hạn 30/8 mà Chính phủ đặt ra. Đến hôm nay là ngày 28/9, mốc tính ấy đã qua 57 ngày, trong khi trường vẫn chưa thể đón học sinh.
Tại Dân Hóa, gói thi công xây dựng và cung cấp thiết bị cho toàn bộ công trình có giá gói thầu hơn 241,289 tỷ đồng. Liên danh Minh Hà – Phan Vũ được chỉ định thực hiện với giá hơn 236,693 tỷ đồng.
Tại Thượng Trạch, giá gói thầu hơn 162,184 tỷ đồng; liên danh Đức Thắng – Đức Giang – ADB – Hưng Thanh – Điện số 1 được chỉ định với giá hơn 159,095 tỷ đồng.
Hai quyết định chỉ định thầu cũng ghi mức giảm giá 2%. Liệu mức giảm này có bảo đảm hiệu quả kinh tế hay không, nhất là khi mục tiêu rút ngắn thủ tục đã không giúp các trường kịp đón học sinh.
Những ngôi trường vùng biên được đầu tư để học sinh sớm có nơi học, ăn, ở tốt hơn. Chỉ định thầu là cơ chế được cho phép để đưa trường học vùng biên về đích đúng hạn.
Nhưng khi hạn đã qua, cần công khai nguyên nhân chậm và thời điểm có thể đón học sinh của từng trường. Đây cũng là căn cứ để xác định phần việc chậm do điều kiện thi công, do tổ chức thực hiện hay do nhà thầu, thay vì để câu trả lời dừng ở tỷ lệ hoàn thành chung của bốn dự án.