Vì sao cây trứng cá bị cấm trồng ở nơi công cộng Hà Nội?

Như Dân trí đã đưa tin, Hà Nội đưa 18 loài cây vào danh mục cấm trồng tại các không gian công cộng do tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn như chứa độc tố, có cành nhánh giòn, dễ gãy đổ, chứa chất gây nghiện, có gai nhọn hoặc không phù hợp với cảnh quan đô thị.

Đáng chú ý, trong danh mục này có cây trứng cá và cây dâu da vốn là loài cây quen thuộc, gắn với ký ức của nhiều người sinh sống tại Hà Nội.

Cây trứng cá cho quả ngọt gắn với tuổi thơ nhiều người

Cây trứng cá gắn với ký ức tuổi thơ của nhiều người, đặc biệt là hình ảnh những chùm quả đỏ mọng được hái sau giờ tan học. Quả có kích thước nhỏ, phần thịt mềm, vị ngọt và chứa nhiều hạt li ti, thường được ăn trực tiếp khi chín.

Theo cơ sở dữ liệu thực vật của Cơ quan Công viên Quốc gia Singapore (NParks), trứng cá có tên khoa học Muntingia calabura, thuộc họ Muntingiaceae, có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Mỹ.

NParks ghi nhận cây trứng cá phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới và có khả năng thích nghi với nhiều loại đất. Quả có đường kính khoảng 1-1.25cm, phần thịt mềm chứa nhiều hạt nhỏ li ti. Khi chín, quả chuyển sang màu đỏ, có vị ngọt và có thể ăn trực tiếp.

Cây thường cao khoảng 3-12m, có cành phân tầng, lá xanh và quả chín màu đỏ hoặc vàng cam.

Theo Phụ lục 03 ban hành kèm Quyết định 143/2026/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội, cây trứng cá bị cấm trồng tại không gian công cộng ở Hà Nội do trẻ em có thể leo trèo hái quả, đồng thời, quả chín rụng gây ảnh hưởng đến vệ sinh đường phố.

Nhiều loài cây có độc tố hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn

Dâu da (Allospondias lakonensis) là loài cây gắn với ký ức của nhiều người qua những mùa quả chín và vị chua ngọt đặc trưng. Theo Cơ sở dữ liệu Thực vật Việt Nam, cây có thể cao khoảng 8m hoặc hơn, phân bố tại nhiều địa phương ở Việt Nam, từ miền núi phía Bắc đến một số tỉnh miền Trung và Tây Nguyên.

Quả dâu da có dạng gần hình cầu, đường kính khoảng 1cm. Khi chín, quả chuyển sang màu đỏ, phần thịt có vị chua ngọt, phảng phất mùi rượu và có thể ăn được.

Cây thường ra hoa từ tháng 5 đến tháng 8, kết quả vào khoảng tháng 9-10. Trong một số điều kiện, cây có thể ra hoa, kết quả nhiều đợt trong năm.

Ngoài giá trị làm cây bóng mát, cây cảnh quan, những chùm quả nhỏ chuyển đỏ khi chín là một trong những đặc điểm khiến dâu da xoan được nhớ đến như loài cây cho quả ăn được.

Ngoài trứng cá và dâu da, danh mục 18 loài cây cấm trồng tại không gian công cộng của Hà Nội còn có một số loài cho quả ăn được hoặc gắn với đời sống sinh hoạt của người dân Hà Nội.

Theo Cơ sở dữ liệu Thực vật Việt Nam, quả dướng (Broussonetia papyrifera) khi chín có màu đỏ cam, mềm và có thể ăn trực tiếp. Trong khi đó, quả xiro (Carissa carandas) chuyển từ màu đỏ sang tím sẫm khi chín, có vị chua và được sử dụng để làm siro.

Bồ kết và bồ hòn cũng là những loài cây gắn với đời sống thường ngày. Quả bồ kết từ lâu được sử dụng để nấu nước gội đầu theo phương pháp dân gian. Quả bồ hòn chứa saponin - chất có khả năng tạo bọt và làm sạch, từng được sử dụng trong một số cách giặt rửa truyền thống. 

Một số loài khác được biết đến nhờ đặc điểm hoặc công dụng riêng. Trúc đào có hoa đẹp, thường được trồng làm cảnh, nhưng các bộ phận của cây chứa chất độc. 

Danh mục cấm theo quyết định mới tập hợp nhiều nhóm cây khác nhau, từ cây cho quả ăn được, cây gắn với sinh hoạt truyền thống đến cây lấy nguyên liệu và cây chứa độc tố.

Trong số đó, cây trứng cá và dâu da là những loài cho quả ăn được, có thể gợi nhớ đến những mùa quả chín và trải nghiệm hái quả của một bộ phận người dân Hà Nội.