Hoàng (27 tuổi, tên đã thay đổi), ở phường Xuân Hương - Đà Lạt, cho biết mẹ anh mua thửa đất rộng hơn 450 m2 năm 2017. Trong khuôn viên khi đó đã có ba cây thông ba lá.
Sau khi gia đình mua đất, một cây thông bị chết. Hoàng làm thủ tục với chính quyền và được chấp thuận chặt hạ.
Đầu tháng 9, sau nhiều ngày gió lớn, một cây thông khác, cao khoảng 5 m, đường kính thân 35 cm, nghiêng về phía nhà bên cạnh. Lo cây đổ gây nguy hiểm, hàng xóm đề nghị Hoàng báo chính quyền để xử lý.
Theo Hoàng, gia đình sau đó báo phường, cán bộ xuống ghi nhận hiện trạng cây. Tuy nhiên, trong lúc chờ hoàn tất thủ tục, anh quyết định cưa hạ vì lo cây có thể đổ, gây thiệt hại về người và tài sản.
Quá trình chặt cây được Hoàng ghi lại trong hai video ngắn. Anh dùng dụng cụ đẽo quanh gốc, hướng dẫn cách tác động để thông chết khô, sau đó dùng máy cưa hạ cây, lấy gỗ đóng bàn ghế. Các video được đăng lên TikTok nhằm tăng tương tác phục vụ việc kinh doanh.
Hoàng cưa cây thông trong vườn. Ảnh: Cắt từ video
Sau khi phát hiện video, ngày 7/9, cơ quan chức năng phường Xuân Hương - Đà Lạt mời Hoàng làm việc. Hai ngày sau, chính quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
"Tôi sống ở Đà Lạt, biết quy định chặt hạ thông phải xin phép nhưng đã không chờ đến khi có quyết định của chính quyền", Hoàng nói.
Ngày 13/9, UBND phường Xuân Hương - Đà Lạt phạt Hoàng 35 triệu đồng về hành vi tự ý chặt hạ cây xanh khi chưa được cấp phép. Theo điểm a khoản 3 Điều 50 Nghị định 339/2026 của Chính phủ, hành vi này bị phạt 30-50 triệu đồng.
Ông Nguyễn Ngọc Hậu, Phó chủ tịch UBND phường Xuân Hương - Đà Lạt, cho biết cây thông nằm trong khuôn viên nhà dân, không thuộc đất rừng. Tuy nhiên, theo chính quyền địa phương, việc chặt hạ vẫn phải tuân thủ quy định về quản lý cây xanh.
Khi có nhu cầu chặt cây, người dân cần báo chính quyền để phối hợp các đơn vị liên quan kiểm tra nguồn gốc, hiện trạng và diện quản lý trước khi xem xét cấp phép. "Trường hợp này chủ nhà chặt cây khi chưa được cấp phép", ông Hậu nói.
Không phải mọi cây trong vườn đều phải xin phép
Theo ông Cao Sơn Dũng, Quyền giám đốc Sở Xây dựng Lâm Đồng, cần phân biệt cây do người dân tự trồng, thuộc quyền sở hữu hợp pháp với cây xanh cảnh quan, cây cần bảo tồn hoặc cây thuộc phạm vi quản lý của ngành lâm nghiệp.
Các loại cây ăn quả, cây công nghiệp hoặc cây phục vụ sản xuất do người dân tự trồng trên đất của mình, như xoài, mít, ổi, dừa, cau, cà phê, cao su, về nguyên tắc là tài sản của người trồng. Theo ông Dũng, chủ đất được quyết định việc chặt hạ nếu cây không thuộc diện bảo tồn hoặc phạm vi điều chỉnh của quy định chuyên ngành khác.
Tuy nhiên, cây nằm trong khuôn viên đất tư nhân không mặc nhiên thuộc quyền sở hữu của chủ đất. Một cán bộ am hiểu công tác quản lý tại địa phương cho biết nhiều cây thông tự nhiên ở Đà Lạt đã tồn tại trước khi quyền sử dụng đất được giao cho hộ gia đình và vẫn thuộc diện Nhà nước quản lý.
Việc được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đồng nghĩa quyền sở hữu những cây xanh cảnh quan có sẵn cũng được chuyển giao cho chủ đất. Do đó, cơ quan chức năng cần kiểm tra nguồn gốc và diện quản lý của cây trước khi quyết định việc chặt hạ.
Với cây nằm trên đất có nguồn gốc rừng hoặc thuộc phạm vi quản lý của ngành lâm nghiệp, người dân cũng không được tự ý chặt nếu cây không thuộc quyền sở hữu của mình.
Tại Lâm Đồng, việc quản lý cây xanh được cụ thể hóa trong Quyết định 19/2026 của UBND tỉnh, có hiệu lực từ ngày 4/5/2026. Sở Xây dựng cấp phép chặt hạ, dịch chuyển cây thuộc danh mục cần bảo tồn; UBND cấp xã cấp phép đối với các cây xanh còn lại thuộc diện phải xin phép trên địa bàn.
Thông ba lá, cùng thông nhựa hai lá và thông đuôi ngựa, nằm trong danh mục cây xanh sử dụng công cộng địa phương ban hành kèm quyết định. Tuy nhiên, việc một loài có tên trong danh mục không đồng nghĩa mọi cây cùng loài trên đất tư nhân đều là tài sản công; cơ quan chức năng phải xác định nguồn gốc và diện quản lý của từng cây.
Theo quy định chung, cây đã chết, đổ gãy hoặc có nguy cơ đổ gãy trong tình huống khẩn cấp do thiên tai có thể được miễn giấy phép. Việc xử lý phải được lập biên bản với sự chứng kiến của đơn vị quản lý, đại diện cộng đồng dân cư và báo lại cơ quan quản lý cây xanh. Hoàng không có biên bản xác định cây thuộc trường hợp khẩn cấp được miễn giấy phép trước khi chặt hạ.
Ông Dũng khuyến cáo với những cây đã tồn tại từ trước hoặc không rõ nguồn gốc, quyền sở hữu và diện quản lý, người dân nên liên hệ cơ quan chuyên môn của xã, phường để được hướng dẫn. Cây nằm trong đất tư nhân không phải là căn cứ duy nhất để chủ đất tự quyết định chặt hạ.
Trường Hà