Bỏ qua điều hướng
•

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Qua lời kể của những bậc cao niên đã làm việc tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn từ mấy chục năm trước, thì gốc gác của loài hươu vàng quý hiếm đang được nuôi ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn đến từ vùng Lâm Đồng, Đồng NaI.

Như Thanh Niên đã đưa tin, vào ngày 6.11, Thảo Cầm Viên Sài Gòn (TP.HCM) đã chuyển giao 6 cá thể hươu vàng quý hiếm cho Vườn quốc gia Cát Tiên (thành phố Đồng Nai) để nuôi dưỡng, tiến tới tái thả loại động vật hoang dã này ra môi trường tự nhiên trong tương lai.

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?- Ảnh 1.

Những cá thể hươu vàng tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn

ẢNH: THẢO CẦM VIÊN SÀI GÒN CUNG CẤP

Hươu vàng quý hiếm có gốc gác ở Đồng Nai, Lâm Đồng?

Trả lời PV Thanh Niên, ông Nguyễn Bá Phú, Giám đốc xí nghiệp động vật Thảo Cầm Viên Sài Gòn cho biết đây là kế hoạch hợp tác giữa hai đơn vị.

Theo đó, hai bên đã ký kết một thỏa thuận chuyển giao 30 cá thể hươu vàng cho Vườn quốc gia Cát Tiên, gồm 8 cá thể đực và 22 cá thể cái (chia làm nhiều đợt). Đợt đầu tiên có 2 cá thể đực và 4 cá thể cái, tất cả đều trong độ tuổi sinh sản.

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?- Ảnh 2.

Ngoài tự nhiên hiện không ghi nhận sự xuất hiện của hươu vàng

ẢNH: THẢO CẦM VIÊN SÀI GÒN CUNG CẤP

Theo ông Nguyễn Bá Phú, hươu vàng thuộc họ hươu nai, sống theo bầy, ăn cỏ. Con đực nặng khoảng 50 ký, con cái nặng khoảng 30 ký. Mỗi năm chỉ đẻ một lứa, thường là vào mùa xuân.

"Hiện tại ngoài tự nhiên không còn ghi nhận sự hiện diện của loài động vật hoang dã này. Còn tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, tài liệu còn lưu giữ cho biết hươu vàng được nuôi từ những năm 1990, với số lượng ban đầu chỉ khoảng 10 cá thể, đến nay số lượng tổng cộng là 200", ông Nguyễn Bá Phú thông tin.

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?- Ảnh 3.

Nhân viên Thảo Cầm Viên Sài Gòn vận chuyển 6 cá thể hươu vàng để chuyển giao cho Vườn quốc gia Cát Tiên

ẢNH: THẢO CẦM VIÊN SÀI GÒN CUNG CẤP

Về nguồn gốc, Giám đốc xí nghiệp động vật Thảo Cầm Viên Sài Gòn cho hay không có thông tin gì nói về "nơi đến" của hươu vàng, nhưng qua lời kể của những bậc cao niên đã làm việc tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn từ mấy chục năm trước, thì gốc gác của loài hươu vàng quý hiếm đang được nuôi ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn đến từ vùng Lâm Đồng, Đồng Nai.

Cụ thể, vào thập niên 80, 90 của thế kỷ 20, có nhiều người dân ở vùng Lâm Đồng, Đồng Nai săn bắt được loài động vật hoang dã này, sau quá trình mua đi bán lại, một số cá thể hươu vàng được đưa đến nuôi tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn.

Giám đốc xí nghiệp động vật Thảo Cầm Viên Sài Gòn cho biết thêm, ở châu Á có hai dòng hươu vàng: là hươu vàng Ấn Độ và hươu vàng Đông Nam Á.

Do Việt Nam chưa lưu giữ được bộ gen của loài này, nước bạn Campuchia thì có, trong khi đó hai nước có đường biên giới chung, với những khu rừng liền kề nhau, có khả năng hươu vàng sẽ di cư qua lại.

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?- Ảnh 4.

Những cá thể hươu vàng đầu tiên tại khu nuôi nhốt của Vườn quốc gia Cát Tiên

ẢNH: V.Q.G

Nên cách đây nhiều năm, bộ gen của hươu vàng ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn được mang đi so sánh với loài hươu vàng của Campuchia, kết quả cho thấy hai bộ gen gần như tương đồng.

Từ hai lý do trên, Thảo Cầm Viên Sài Gòn đã quyết định hợp tác với Vườn quốc gia Cát Tiên, xây dựng đề án tái thả loài hươu vàng quý hiếm ra môi trường tự nhiên.

Theo ông Nguyễn Bá Phú, bước đầu, những cá thể hươu vàng từ Thảo Cầm Viên Sài Gòn sau khi được đưa đến Vườn quốc gia Cát Tiên cũng sẽ được nuôi nhốt, sau đó các chuyên gia nghiên cứu quá trình thích nghi với địa hình, khí hậu, thức ăn… của chúng.

Từ đó, sẽ lên kế hoạch cho những cá thể hươu vàng từ từ tiếp xúc với môi trường tự nhiên cho đến khi chúng hoàn toàn hòa nhập. Đây là một quá trình lâu dài, kiên trì và khoa học.

Lập đề án trình UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới

Vườn quốc gia Cát Tiên hiện có diện tích hơn 71.000 ha, thuộc địa bàn thành phố Đồng Nai (gần 44.000 ha), và tỉnh Lâm Đồng (gần 27.300 ha, diện tích này sắp tới được điều chỉnh địa giới hành chính để nhập vào xã Phước Sơn, thành phố Đồng Nai).

Vì sao Vườn quốc gia Cát Tiên là nơi tái thả hươu vàng quý hiếm?- Ảnh 5.

Động vật hoang dã tại Vườn quốc gia Cát Tiên

ẢNH: TĂNG A PẨU

Vào năm 2001, Vườn quốc gia Cát Tiên được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới và là Khu dự trữ sinh quyển thế giới thứ hai của Việt Nam (Khu dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên của Việt Nam là rừng ngập mặn Cần Giờ được UNESCO công nhận vào năm 2000). Tính đến nay, Việt Nam có 12 khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Vào năm 2005, khu đất ngập nước Bàu Sấu của Vườn quốc gia Cát Tiên được Ban Thư ký Công ước Ramsar công nhận đưa vào danh sách các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế.

Hiện tại, Vườn quốc gia Cát Tiên có hơn 1.600 loài thực vật và hơn 1.700 loài động vật hoang dã.

Ngày 6.11, tại lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND thành phố Đồng Nai quản lý, ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai cho biết thành phố sẽ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng ngay đề án trình UNESCO công nhận Vườn quốc gia Cát Tiên là Di sản thiên nhiên thế giới.

Ngày 6 tháng 11, Thảo Cầm Viên Sài Gòn bàn giao 6 cá thể hươu vàng đầu tiên trong độ tuổi sinh sản cho Vườn quốc gia Cát Tiên thuộc tỉnh Đồng Nai. Hoạt động này mở màn cho thỏa thuận chuyển giao tổng cộng 30 cá thể gồm 8 con đực và 22 con cái nhằm hướng tới mục tiêu tái thả loài động vật quý hiếm này về môi trường tự nhiên. Hiện tại, giới nghiên cứu không còn ghi nhận sự hiện diện của hươu vàng ngoài tự nhiên, khiến đàn 200 cá thể phát triển từ 10 cá thể ban đầu tại Thảo Cầm Viên trở thành nguồn gen đặc biệt quý giá. Quyết định lựa chọn Vườn quốc gia Cát Tiên xuất phát từ cứ liệu lịch sử và cơ sở sinh học xác thực. Theo lời kể của các nhân sự kỳ cựu tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, nguồn gốc đàn hươu nuôi từ thập niên 1990 vốn bắt nguồn từ các vụ săn bắt tại khu vực rừng giáp ranh Lâm Đồng và Đồng Nai. Do đó, việc đưa hươu vàng trở lại Cát Tiên bản chất là hành trình đưa loài về đúng vùng sinh cảnh phân bố bản địa nguyên thủy. Bên cạnh yếu tố địa bàn, các nghiên cứu di truyền học cũng củng cố tính khả thi cho đề án tái thả. Kết quả đối sánh mẫu gen của đàn hươu tại Thảo Cầm Viên với quần thể hươu vàng Đông Nam Á tại Campuchia cho thấy mức độ tương đồng gần như tuyệt đối. Trong giai đoạn đầu, các cá thể sẽ được nuôi bán hoang dã tại Cát Tiên để thích nghi với điều kiện tự nhiên trước khi chính thức được thả tự do vào rừng sâu.
amung