PGS.TS Vũ Văn Nhiêm phát biểu đề dẫn hội thảo - Ảnh: KỲ PHONG
Đây là sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt khi năm 2026 đánh dấu tròn 4 thập niên kể từ mốc Đại hội VI Đảng Cộng sản Việt Nam mở đầu công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.
Kiểm nghiệm đường lối phát triển 40 năm, đi tìm những điều bỏ ngỏ
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Vũ Văn Nhiêm - Phó hiệu trưởng Trường đại học Luật TP.HCM - nhìn nhận 40 năm là khoảng thời gian đủ dài để kiểm nghiệm một đường lối phát triển, đồng thời cho phép giới nghiên cứu đánh giá những giá trị đã được khẳng định, những vấn đề còn bỏ ngỏ và những yêu cầu mới đang đặt ra.
Trong đó, khoa học pháp lý cần đóng góp những luận cứ có chiều sâu nhằm chuyển hóa định hướng phát triển thành thể chế, pháp luật và năng lực quản trị quốc gia hiệu quả.
Tại hội thảo, TS Trần Văn Lực - Trưởng khoa giáo dục chính trị, Trường đại học Sư phạm (Đại học Huế) - đã phân tích những chuyển biến quan trọng trong tư duy và chính sách kinh tế của Việt Nam trước Đại hội VI.
Đồng thời làm rõ quá trình tháo gỡ những rào cản đối với sản xuất, cải tiến cơ chế lưu thông, phân phối, đổi mới hạch toán kinh tế và từng bước thừa nhận sản xuất hàng hóa cùng các quy luật kinh tế khách quan.
3 mốc quan trọng được nêu ra là năm 1979 (giải phóng sản xuất), 1985 (đổi mới cơ chế, xóa bỏ bao cấp) và 1986 (quan điểm đồng bộ).
TS Lực nhấn mạnh những đột phá trong giai đoạn 1979-1986 không chỉ mang ý nghĩa điều chỉnh chính sách trước mắt, mà còn tạo dựng những tiền đề lý luận và thực tiễn quan trọng cho sự hình thành đường lối đổi mới toàn diện đất nước tại Đại hội VI của Đảng.
TS Dương Thành Thông phát biểu tại hội thảo - Ảnh: KỲ PHONG
Mở rộng góc nhìn về sự vận động của tư duy phát triển, TS Dương Thành Thông - Phó trưởng khoa lịch sử và quan hệ quốc tế, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) - đánh giá cần nhận diện sự chuyển dịch từ ưu tiên tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo và mở rộng hội nhập sang xác lập phát triển bền vững như một khuôn khổ quản trị toàn diện.
"Tăng trưởng vì thế không còn được xem xét đơn thuần qua các chỉ tiêu kinh tế, mà cần đặt trong mối quan hệ hài hòa với phát triển xanh, tính bao trùm, năng lực chống chịu và trách nhiệm đối với các thế hệ tương lai", TS Thông bày tỏ.
Hướng đến nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch, bao trùm
PGS.TS Lưu Quốc Thái trình bày tham luận - Ảnh: KỲ PHONG
PGS.TS Lưu Quốc Thái - khoa luật thương mại, Trường đại học Luật TP.HCM - cũng nhìn nhận trong 4 thập niên qua, đất đai ngày càng có vai trò quan trọng như một nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy vậy từ thực hiễn áp dụng hệ thống pháp luật về đất đai hiện hành cũng tồn tại nhiều hạn chế, bất cập, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế nhằm khai thác, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững của đất nước.
Tiếp cận vấn đề quản trị trong bối cảnh chuyển đổi số, ThS Trương Trần Hoàng Phúc - khoa khoa học xã hội và nhân văn, Trường đại học Tôn Đức Thắng - luận giải chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào hoạt động hành chính, mà còn đòi hỏi sự đổi mới đồng bộ về pháp luật, dữ liệu, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và cơ chế kiểm soát quyền lực.
Trên cơ sở đó, ThS Phúc đề xuất khung năng lực thể chế số với 5 thành tố cốt lõi, gồm năng lực, dữ liệu, tổ chức, con người, giải trình; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện pháp luật về dữ liệu, nâng cao khả năng liên thông giữa các cơ quan, kiểm soát rủi ro thuật toán và bảo vệ dữ liệu, hướng đến nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch và bao trùm.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến trao đổi đã bàn về những yêu cầu cấp thiết trong hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực nhà nước và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia; song song đó là các vấn đề về chuyển đổi số, phát triển bền vững, phát huy nguồn lực văn hóa và con người gắn với yêu cầu đổi mới.
Các chuyên gia cho rằng bốn thập niên đổi mới đã tạo dựng nền tảng quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam.
Trong kỷ nguyên mới, những thành tựu ấy cần tiếp tục được phát huy bằng tư duy đổi mới, thể chế hiện đại và năng lực hành động thực chất, hướng đến mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững và thịnh vượng.
Các đại biểu dự hội thảo chụp ảnh lưu niệm - Ảnh: KỲ PHONG
Cột mốc của kỷ nguyên mớiHôm nay 20-1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đại hội diễn ra sau 40 năm đổi mới, chính thức khai mạc với niềm tin và kỳ vọng mới.