Trong khuôn khổ Chương trình hoạt động đối ngoại năm 2026, Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ làm Trưởng đoàn thăm và làm việc tại Vương quốc Bỉ từ ngày 15-19/9.
Chương trình làm việc tập trung vào ba lĩnh vực đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với cả hai bên, bao gồm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển công nghiệp văn hóa.
Tại buổi làm việc với Ủy ban Tư pháp Hạ viện Bỉ, Đoàn đã trao đổi sâu về chính sách và thực tiễn bảo vệ trẻ em trên không gian số.
Tiếp Đoàn có Chủ nhiệm Ủy ban Ismaël Nuino cùng các nghị sỹ Funda Oru và Alexander Van Hoecke. Phía Bỉ bày tỏ vui mừng được đón Đoàn, đánh giá cao việc Quốc hội Việt Nam quan tâm tới một chủ đề mà các cơ quan lập pháp châu Âu cũng đang phải xử lý, đồng thời khẳng định sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm, cả thành công lẫn khó khăn, trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật.
Phía Bỉ cho biết việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng được đặt trong khuôn khổ pháp lý đa tầng, kết hợp luật quốc gia với các quy định chung của Liên minh châu Âu (EU), nổi bật là Đạo luật Dịch vụ số (DSA).
Các nền tảng trực tuyến phải đánh giá và giảm thiểu rủi ro hệ thống, tăng cường trách nhiệm giải trình, minh bạch thuật toán và kiểm soát nội dung độc hại. Cùng với đó, Quy định bảo vệ dữ liệu chung (GDPR) đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về dữ liệu cá nhân, hạn chế quảng cáo nhắm mục tiêu tới trẻ em và yêu cầu "an toàn ngay từ khâu thiết kế."
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ cùng các thành viên Đoàn công tác bày tỏ quan tâm tới cơ chế phối hợp giữa cơ quan lập pháp và cơ quan quản lý trong giám sát việc tuân thủ của các nền tảng, cũng như cách thức Bỉ xử lý những vấn đề phát sinh trên thực tế như xác minh độ tuổi người dùng và trách nhiệm của phụ huynh.
Đoàn cho biết Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, do đó những kinh nghiệm của Bỉ và EU có giá trị tham khảo thiết thực.
Điểm chung được hai bên chia sẻ là bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cần cách tiếp cận tổng thể, kết hợp hoàn thiện pháp luật, nâng cao trách nhiệm của nền tảng và tăng cường năng lực tự bảo vệ của chính trẻ em.
Tại thành phố Bruges - đô thị được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh Di sản thế giới từ năm 2000, Đoàn khảo sát công tác quản lý di sản trong bối cảnh áp lực du lịch lớn.
Mỗi năm thành phố đón khoảng 8 triệu lượt khách, trong khi dân số chỉ hơn 110.000 người.
Đại diện chính quyền thành phố đã giới thiệu với Đoàn cách làm của địa phương, trong đó bảo tồn được gắn với quy hoạch đô thị, phát triển du lịch và bảo vệ môi trường.
Thành phố kiểm soát chặt kiến trúc và việc cải tạo công trình, đồng thời phân luồng khách, giới hạn phương tiện và mở các tuyến tham quan vệ tinh để giảm tải cho khu trung tâm. Dữ liệu di sản được số hóa và tập trung phục vụ quản lý, nghiên cứu, giáo dục.
Đáng chú ý, chính quyền coi trọng vai trò cộng đồng qua các chương trình giáo dục di sản, hạn chế thương mại hóa quá mức và duy trì sinh hoạt văn hóa bản địa.
Các thành viên trong Đoàn đặc biệt quan tâm tới bài toán cân bằng giữa khai thác du lịch và giữ gìn không gian sống của cư dân, vấn đề mà nhiều đô thị di sản của Việt Nam cũng đang đối mặt.
Về công nghiệp văn hóa, Bỉ kết hợp chính sách công với cơ chế thị trường để xây dựng hệ sinh thái sáng tạo. Theo số liệu của Ủy ban châu Âu, các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo đóng góp khoảng 4-5% Tổng sản phẩm nội địa (GDP) của EU và tạo việc làm cho hơn 8 triệu lao động. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo qua khung pháp lý ổn định và ưu đãi thuế, đặc biệt là cơ chế hầm trú ẩn thuế (tax shelter) trong điện ảnh và nghe nhìn.
Đoàn cũng tìm hiểu Quỹ đầu tư ST'ART, thiết chế tài chính chuyên biệt hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo thông qua góp vốn, cho vay và bảo lãnh tín dụng, trong đó cơ chế bảo lãnh thuộc chương trình Đầu tư EU (InvestEU) giúp giảm rủi ro cho các tổ chức tài chính, mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho lĩnh vực vốn khó vay theo kênh truyền thống.
Làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ, Đoàn đã nghe Đại sứ Nguyễn Hương Trà thông báo về tình hình quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Bỉ và với EU, cũng như tình hình cộng đồng người Việt Nam tại địa bàn.
Đại sứ cho biết quan hệ Việt Nam-Bỉ tiếp tục phát triển tích cực trên các kênh, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 4,7 tỷ USD năm 2025. Hợp tác giữa hai Chính phủ được duy trì thường xuyên trong các lĩnh vực Bỉ có thế mạnh như cảng biển, logistics, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và đào tạo nguồn nhân lực.
Cùng với đó, hợp tác qua kênh nghị viện ngày càng được coi trọng, thể hiện qua việc trao đổi đoàn các cấp và sự phối hợp giữa các nhóm nghị sỹ hữu nghị, góp phần tạo thuận lợi cho việc triển khai các thỏa thuận đã ký kết.
Về quan hệ với EU, Đại sứ nhấn mạnh Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) tiếp tục là trụ cột, đồng thời khẳng định vai trò của Nghị viện châu Âu và nghị viện các nước thành viên trong tiến trình phê chuẩn các thỏa thuận song phương.
Về công tác cộng đồng, Đại sứ Nguyễn Hương Trà cho biết cộng đồng người Việt Nam tại Bỉ hiện có hơn 13.000 người, hình thành từ những năm 1960, sinh sống ổn định, hội nhập tốt vào xã hội sở tại và luôn hướng về quê hương.
Nhiều hội đoàn đã được thành lập và hoạt động hiệu quả, từ Tổng hội người Việt Nam tại Bỉ đến các hội doanh nghiệp, trí thức, phụ nữ, sinh viên. Bên cạnh đó, cộng đồng cũng đối mặt với không ít thách thức, trong đó nổi lên là việc duy trì tiếng Việt và bản sắc văn hóa cho thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra và lớn lên tại châu Âu.
Từ thực tế đó, Đại sứ kiến nghị Quốc hội và các cơ quan trong nước tiếp tục quan tâm, hoàn thiện chính sách hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Trọng tâm là hỗ trợ việc dạy và học tiếng Việt, cung cấp học liệu phù hợp với trẻ em sinh ra tại nước ngoài; tăng cường các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật hướng về cộng đồng; tạo thuận lợi hơn nữa trong các thủ tục về quốc tịch, hộ tịch và đầu tư trong nước; đồng thời có cơ chế phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, doanh nhân kiều bào đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ ghi nhận những nỗ lực của Đại sứ quán và Phái đoàn trong việc kết nối, hỗ trợ các đoàn công tác của Quốc hội và chăm lo cho cộng đồng.
Trưởng đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khẳng định Ủy ban sẽ tổng hợp các kiến nghị để nghiên cứu, đề xuất trong quá trình xây dựng và giám sát thực hiện chính sách thời gian tới.
Chuyến công tác không chỉ góp phần tăng cường quan hệ hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam với các cơ quan của Bỉ, mà còn cung cấp thêm kinh nghiệm thực tiễn phục vụ công tác tham mưu, hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả giám sát trong lĩnh vực văn hóa, xã hội thời gian tới./.
(TTXVN/Vietnam+)