Với nhiều runner, những giải marathon diễn ra vào mùa đông miền Bắc thường được xem là thời điểm thuận lợi để hướng đến thành tích cá nhân tốt nhất. Nhiệt độ thấp giúp giảm áp lực điều hòa thân nhiệt, từ đó hỗ trợ duy trì tốc độ trong thời gian dài. Đây là một trong những lý do cộng đồng runner rất chờ đón các giải như VnExpress Marathon Hanoi Midnight (29/11) hay VnExpress Marathon Hải Phòng (27/12).
Nhưng để có được thành tích tốt nhất ở các giải cuối năm, cộng đồng runner cần một giải đấu đóng vai trò "tune-up race" - tức cuộc đua kiểm tra trước giải đấu mục tiêu.
Vì sao tune-up race quan trọng
Theo Marathon Handbook, tune-up race được xem như một buổi "tổng duyệt" trước race chính, giúp VĐV kiểm tra pace, dinh dưỡng, nước uống, trang phục, giày và cả quy trình thi đấu. Các VĐV được khuyến nghị chọn giải diễn ra khoảng 4-6 tuần trước giải mục tiêu để làm cuộc đua chạy đà.
Với khoảng cách 63 ngày tới Hanoi Midnight, Grand Tour Nghệ An không nằm trong khoảng 4-6 tuần nói trên. Tuy nhiên, giải lại có một lợi thế khác khi runner có đủ thời gian để thi đấu, cảm nhận, điều chỉnh và tiếp tục tích lũy.
Runner Nghệ An chạy bộ dịp 2/9. Ảnh: Hoàng Cường NAR
Chẳng hạn, một runner đặt mục tiêu sub3 marathon tại VM Hà Nội Midnight có thể xem VM Nghệ An là bài kiểm tra khả năng duy trì pace dự kiến. Trong quá trình thi đấu, các chỉ số như nhịp tim, nước nạp vào, phản ứng cơ thể... đều có thể trở thành dữ liệu để runner đưa ra điều chỉnh nhằm tối ưu thành tích thi đấu vào cuối năm.
Hai phương án đánh giá mục tiêu thành tích tại VM Nghệ An
Về chiến lược thi đấu, Marathon Handbook đưa ra hai phương án phổ biến cho cuộc đua chạy đà. Phương án đầu tiên là chạy với tốc độ tương đương hoặc gần với tốc độ mục tiêu nhưng với cự ly ngắn hơn.
Nếu đang hướng đến kỷ lục cá nhân mới ở các giải cuối năm, phương pháp này giúp đánh giá mục tiêu có thực tế hay không. Ví dụ, runner đặt mục tiêu pace 4:00 nhưng không đạt tại Nghệ An sẽ có thêm gần hai tháng để tìm nguyên nhân. Đó có thể là nền tảng sức bền chưa đủ, tốc độ xuất phát quá cao, long run chưa đáp ứng hoặc chiến lược dinh dưỡng chưa phù hợp. Ngược lại, nếu duy trì được pace, kết quả ở Nghệ An có thể trở thành một dữ liệu để điều chỉnh mục tiêu cho Hà Nội.
Phương án thứ hai là chạy đà với cự ly tương đương race mục tiêu nhưng với cường độ phù hợp. Phương pháp này đặc biệt hữu ích để theo dõi thể lực hiện tại và ước tính tốc độ mục tiêu cho cuộc đua cuối năm. Thời gian hoàn thành VM Nghệ An sẽ là thước đo để đánh giá năng lực hiện tại, từ đó điều chỉnh cho VM Hải Phòng hay Hà Nội.
Runner tham gia VM Nha Trang ngày 9/8. Ảnh: VnExpress Marathon
Một yếu tố giúp Nghệ An phù hợp để làm tune-up race là đặc điểm cung đường tương đối gần với hai giải cuối năm. Đường chạy Grand Tour Nghệ An chủ yếu trên các trục đường rộng, bằng phẳng, trong đó đại lộ Vinh - Cửa Lò rộng 32 m và gần như không dốc. Đây cũng là đặc điểm của VM Hà Nội Midnight và VM Hải Phòng với địa hình tương đối phẳng, thuận lợi để runner duy trì pace ổn định và hướng đến PR. Vì vậy, dữ liệu về tốc độ, nhịp tim hay khả năng duy trì cường độ tại Nghệ An có thể trở thành thông số tham khảo cho mục tiêu cuối năm.
Về điều kiện thi đấu, Nghệ An cuối tháng 9 nhiều khả năng vẫn có nhiệt độ cao hơn đáng kể race cuối tháng 11 và 12. Vì vậy, runner không nhất thiết phải xem Nghệ An là cuộc đua để phá PR. Thay vào đó, đây có thể là bài kiểm tra về khả năng thi đấu trong điều kiện chưa tối ưu. Runner có thể qua đó biết cơ thể phản ứng thế nào khi chạy ở cường độ cao, trước khi bước vào những cuộc đua có thời tiết thuận lợi hơn.
Jason Lehmkuhle, VĐV marathon, cho rằng các cuộc đua tune-up giúp anh biết cơ thể thực sự phản ứng thế nào khi xuất phát, bứt tốc và chen giữa đám đông. Từ đó anh có dữ liệu để điều chỉnh mục tiêu và giáo án. Trong khi đó, HLV Dennis Barker đánh giá việc cọ xát ở một giải thực tế trước thềm cuộc đua quan trọng có thể đưa thể lực và sự tự tin lên một mức khác so với việc chỉ tập luyện.
Tuy nhiên, các runner cũng cần phân biệt tune-up race với race mục tiêu. Chạy hết sức ở mọi giải có thể khiến quá trình tích lũy bị gián đoạn. Runner's World cảnh báo nếu một cuộc đua thử khiến VĐV mất nhiều ngày mới hồi phục, có thể khối lượng tập đang quá tải. Runner cần giảm tải để cơ thể trở về trạng thái cân bằng.
Grand Tour Nghệ An 2026 diễn ra ngày 27/9, gồm 4 cự ly 5km, 10km, 21km và 42km, dự kiến quy tụ 7.000 VĐV. Đây là lần đầu tiên chuỗi giải đặt chân đến quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Với runner đã chọn cuối tháng 11 và tháng 12 làm giai đoạn săn thành tích, cuộc đua cuối tháng 9 là dịp kiểm tra trước khi bước vào chu kỳ tập nặng cuối cùng.
Hoài Phương
VnExpress Marathon Grand Tour Nghệ An 2026 diễn ra ngày 27/9 tại TP Vinh với 4 cự ly 5km, 10km, 21km và 42km, quy mô 7.000 vận động viên. Cổng đăng ký mở đến hết ngày 17/9, giá từ 220.000 đồng. Runner đăng ký tại đây.