Vợ chồng cựu Thủ tướng Malaysia: 7 thập niên bên nhau, bách niên giai lão

Ngày 28-9, Văn phòng cựu Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad thông báo phu nhân của ông, bà Siti Hasmah Mohamad Ali, đã qua đời ở tuổi 100.

Vào tháng 8, ASEAN Records và Asia Records chính thức công nhận ông Mahathir Mohamad (101 tuổi) và bà Siti Hasmah (100 tuổi) là cặp vợ chồng cựu lãnh đạo chính phủ và phu nhân cao tuổi nhất còn sống trong khu vực, đồng thời là cặp đôi đầu tiên mà cả hai người đều đã bước sang tuổi 100.

Cống hiến trọn đời cho ngành y tế

Nếu cựu Thủ tướng Mahathir thường được ghi nhận là người góp phần hiện đại hóa và đưa Malaysia trở thành một "con hổ kinh tế" của Đông Nam Á, thì bà Siti Hasmah được biết đến với sự nghiệp và những đóng góp lâu dài cho ngành y tế công của đất nước.

Bà sinh ngày 12-7-1926 tại Klang, bang Selangor, trong gia đình danh gia vọng tộc có 10 người con. Các anh trai bà gồm cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Malaysia Ismail Mohamed Ali, cựu Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Mohamed Hashim Mohd Ali và cựu Thủ hiến bang Selangor Ahmad Razali Mohd Ali. Chị gái bà, Saleha Mohd Ali, cũng là một bác sĩ nổi tiếng.

Bà Siti Hasmah là một trong những người phụ nữ Malaysia đầu tiên theo học tại Trường Y King Edward VII ở Singapore.

Những năm đầu sự nghiệp của bà gắn với y tế công ở các vùng nông thôn, nơi bà đi đầu trong các chương trình chăm sóc sức khỏe bà mẹ, tiêm chủng và giáo dục y tế cộng đồng.

Sau khi lấy bằng y tế công cộng tại Đại học Michigan (Mỹ) năm 1966, bà giảng dạy tại Đại học Malaya. Các sáng kiến chăm sóc sức khỏe bà mẹ ở nông thôn Kedah của bà được ghi nhận góp phần giảm mạnh tỉ lệ tử vong trẻ sơ sinh.

Trong hai giai đoạn làm phu nhân Thủ tướng, 1981 - 2003 và 2018 - 2020, bà tích cực thúc đẩy các chương trình chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em, kế hoạch hóa gia đình, phòng chống ma túy và xóa mù chữ cho người lớn ở vùng nông thôn.

Bà cũng dẫn đầu đoàn Malaysia dự Hội nghị Thế giới về phụ nữ của Liên hợp quốc năm 1995, chủ trì Đối thoại các đệ nhất phu nhân tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) năm 2003.

Năm 2000, bà dẫn đầu phái đoàn nhân đạo tới Iraq, trực tiếp chuyển vật tư y tế cho bệnh viện và trại trẻ mồ côi, đồng thời có cuộc gặp bí mật với Tổng thống Saddam Hussein.

Bí quyết của cuộc hôn nhân 7 thập niên

• Cựu thủ tướng 97 tuổi của Malaysia tiếp tục ra ứng cử để 'cứu nước'

Ông Mahathir và bà Siti Hasmah gặp nhau khi cùng theo học Trường Y King Edward VII vào năm 1947. Hai người kết hôn ngày 5-8-1956 và có 7 người con, nhiều người thành danh trong chính trường và đời sống xã hội Malaysia.

Nếu ông Mahathir được biết đến với phong cách thẳng thắn, đôi khi gay gắt, thì bà Siti Hasmah lại nổi tiếng với tính cách giản dị và hài hước. Họ mô tả mối quan hệ của mình bằng những từ ngữ rất giản dị: tình yêu, sự tin tưởng và kiên nhẫn.

Ông Mahathir từng nói bà Siti Hasmah là hậu phương vững chắc góp phần tạo nên thành công của ông. Trong cuốn tự truyện xuất bản năm 2016, bà cũng trìu mến gọi chồng là "người hùng" của mình.

Hơn 7 thập niên bên nhau, bà Siti Hasmah từng cho biết hai người vẫn dành cho nhau những cái ôm và nụ hôn ở tuổi xế chiều.

Theo ông Mahathir, sự bao dung là bí quyết giúp cuộc hôn nhân kéo dài. Hai người cũng có những khác biệt, chẳng hạn về chuyện đúng giờ, nhưng nhiều năm gắn bó đã giúp ông học cách kiên nhẫn và chấp nhận những khác biệt ấy.

Mối quan hệ bền chặt của họ đã truyền cảm hứng cho nhiều cặp đôi khác, như vợ chồng nghị sĩ Syed Saddiq Syed Abdul Rahman và Bella Astillah.

Vào đầu tháng 9, cặp đôi này đã mang thiệp mời cưới đến gửi ông Mahathir và bà Siti Hasmah. Nghị sĩ Syed Saddiq mô tả họ là "những vị khách đặc biệt và lớn tuổi nhất" trong danh sách khách mời, nhưng vẫn là "cặp đôi có tâm hồn trẻ trung nhất".

"Khi chuẩn bị bước vào cuộc sống hôn nhân, tất nhiên tôi phải xin lời khuyên từ cặp đôi có nhiều kinh nghiệm nhất Malaysia", ông Syed Saddiq chia sẻ.

Thủ tướng Malaysia đương nhiệm, ông Anwar Ibrahim, chia sẻ đất nước này "sẽ ghi nhớ hình ảnh người mẹ hiền từ và trân trọng những cống hiến" của bà Siti Hasmah.

Ông Anwar Ibrahim cho biết tang lễ của bà được tổ chức với nghi thức cấp nhà nước. Bà sẽ được an táng tại nghĩa trang ở thủ đô hành chính Putrajaya.

Bà Siti Hasmah Mohamad Ali, phu nhân của cựu Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad đã qua đời ngày 28-9, hưởng thọ 100 tuổi.