Vụ nghi dịch hạch ở Nga: Những gì đã biết và còn bỏ ngỏ

Từ ca viêm phổi bất thường đến nghi vấn dịch hạch

Theo Reuters và AP, nữ nhân viên 28 tuổi được truyền thông Nga xác định là Darya Shipilova, làm việc tại Viện Nghiên cứu chống dịch hạch Irkutsk ở Siberia. Cô nhập viện ngày 29/9 với các triệu chứng hô hấp và tử vong ngày 2/10 sau khi mắc viêm phổi nặng.

Việc cô làm việc tại cơ sở nghiên cứu các mầm bệnh nguy hiểm, trong đó có vi khuẩn Yersinia pestis gây bệnh dịch hạch, khiến vụ việc thu hút chú ý.

Ngày 2/10, truyền thông bắt đầu đưa tin về một trường hợp nghi mắc dịch hạch thể phổi. Cùng ngày, Chính phủ Nga tổ chức cuộc họp về một cư dân tỉnh Irkutsk bị nghi mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Sau đó, WHO liên hệ phía Nga, đề nghị làm rõ sự việc theo Quy định Y tế quốc tế. Trên mạng xã hội, một số thông tin chưa được xác minh cho rằng nữ nhân viên có thể phơi nhiễm vi khuẩn trong phòng thí nghiệm, thậm chí làm rơi ống nghiệm chứa vi khuẩn sống.

Tuy nhiên, Reuters cho biết chưa có bằng chứng công khai xác nhận các giả thuyết này. Cơ quan giám sát y tế Nga cũng nói không phát hiện sự cố liên quan đến vi sinh vật gây bệnh tại viện nghiên cứu.

Gần 200 người được đưa vào diện theo dõi

Sau khi nữ nhân viên tử vong, bệnh viện tại Shelekhov, nơi cô điều trị, áp dụng các biện pháp hạn chế. Khoảng 200 người từng tiếp xúc với bệnh nhân được đưa vào diện theo dõi hoặc cách ly.

Ngày 5/10, Rospotrebnadzor, cơ quan giám sát y tế Nga, cho biết bệnh nhân được chẩn đoán viêm phổi chưa rõ căn nguyên. Kết quả xét nghiệm mở rộng không phát hiện các vi sinh vật liên quan đến những tác nhân nguy hiểm mà cô làm việc cùng. Cơ quan này cũng cho biết không phát hiện sự cố tại viện nghiên cứu.

Trong số những người tiếp xúc, một số trường hợp nhiễm virus hô hấp thông thường, trong đó có SARS-CoV-2 và rhinovirus. Không phát hiện tác nhân nguy hiểm liên quan đến dịch hạch trong nhóm này.

Một số cơ sở tại Shelekhov chủ động áp dụng biện pháp phòng ngừa như đeo khẩu trang. Đây không phải biện pháp phong tỏa hay phòng dịch được triển khai trên toàn khu vực.

WHO chưa có đủ dữ liệu đánh giá nguy cơ

Ngày 6/10, WHO cho biết Nga thông báo không ghi nhận trường hợp dịch hạch nào gần đây tại tỉnh Irkutsk và khoảng 200 người tiếp xúc với nữ nhân viên đã được theo dõi.

Tuy nhiên, tổ chức này cho biết chưa có đủ thông tin để đánh giá nguy cơ. WHO đề nghị Nga cung cấp kết quả xét nghiệm của bệnh nhân và những người tiếp xúc, lý do triển khai các biện pháp y tế cũng như tình trạng sức khỏe của nhóm được theo dõi.

Ngày 7/10, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói tổ chức này vẫn chưa có “bức tranh đầy đủ” về vụ việc.

WHO cũng yêu cầu Nga xác minh thông tin truyền thông về một nhân viên thứ hai bị viêm phổi chưa rõ căn nguyên, đồng thời đề nghị hỗ trợ kỹ thuật về dịch hạch và an toàn, an ninh sinh học trong phòng thí nghiệm.

Nga nói không có nguy cơ dịch

Ngày 7/10, Rospotrebnadzor khẳng định không có nguy cơ dịch tại tỉnh Irkutsk và cho biết chưa phát hiện ca dịch hạch nào trong số những người tiếp xúc với nữ nhân viên tử vong.

Điện Kremlin bác bỏ những thông tin mà cơ quan này cho là sai lệch, đồng thời khẳng định Nga đã thông báo với WHO về sự việc theo quy định.

Theo Rospotrebnadzor, khoảng 90% trong số gần 200 người được đưa vào diện theo dõi đã được cho về.

Gần 5.000 xét nghiệm được thực hiện nhưng không phát hiện vi sinh vật gây bệnh nguy hiểm. Hai ủy ban cũng đã kiểm tra an toàn sinh học tại viện nghiên cứu và không phát hiện sự cố khi làm việc với các vi sinh vật gây bệnh. Cơ quan này cho biết nữ nhân viên đã được tiêm phòng các tác nhân nguy hiểm mà cô làm việc cùng.

Tính đến ngày 8/10, nguyên nhân chính xác khiến nữ nhân viên tử vong vẫn chưa được xác định. Chưa có bằng chứng công khai xác nhận xảy ra sự cố làm vỡ ống nghiệm chứa Yersinia pestis hoặc rò rỉ mầm bệnh tại viện nghiên cứu.

Nga cho biết chưa ghi nhận ca dịch hạch trong nhóm tiếp xúc, trong khi WHO tiếp tục yêu cầu thêm dữ liệu để đánh giá đầy đủ nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.