Vụ trục xuất nữ du khách: Vì sao chiếc mô tô bị tịch thu, sung ngân sách?

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Theo luật sư, do chiếc xe và điện thoại được coi là vật chứng vụ án, thuộc quyền sở hữu của bị cáo nên việc tịch thu, sung ngân sách Nhà nước là phù hợp quy định pháp luật.

Như Dân trí thông tin, Công an tỉnh Khánh Hòa đã làm thủ tục trục xuất vĩnh viễn khỏi Việt Nam đối với Nikitina lulila (35 tuổi, quốc tịch Nga) theo bản án của TAND Khu vực 2 - Khánh Hòa xét xử về tội Gây rối trật tự công cộng.

Theo đó, nữ du khách bị tuyên phạt 30 triệu đồng và trục xuất vĩnh viễn khỏi lãnh thổ Việt Nam. Ngoài ra, HĐXX còn tuyên tịch thu, sung vào ngân sách Nhà nước một mô tô Yamaha R15 (đã được làm thủ tục tặng cho Nikitina), biển kiểm soát 79N2-552.54 và một điện thoại iPhone 16 là các tài sản liên quan đến vụ án.

Vụ trục xuất nữ du khách: Vì sao chiếc mô tô bị tịch thu, sung ngân sách? - 1 — Nikitina Iuliia thực hiện các hành vi nguy hiểm, phản cảm trên xe máy (Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa).

Bình luận về việc xử lý các tài sản nêu trên, luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết theo Điều 89 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, vật chứng là vật được dùng làm công cụ, phương tiện phạm tội, mang dấu vết tội phạm, là đối tượng của tội phạm, tiền hoặc vật khác có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội hoặc có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án.

Khoản 1, Điều 47 Bộ luật Hình sự 2015 quy định đối với công cụ, phương tiện dùng vào việc phạm tội, các tài sản do phạm tội mà có hoặc vật thuộc loại Nhà nước cấm lưu hành, biện pháp xử lý có thể được áp dụng là tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước hoặc tịch thu tiêu hủy.

Hướng dẫn thực hiện cụ thể quy định nêu trên, Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định đối với vật chứng là công cụ, phương tiện phạm tội, vật cấm tàng trữ, lưu hành thì bị tịch thu, nộp ngân sách Nhà nước hoặc tiêu hủy.

Đối với vật chứng là tiền bạc hoặc tài sản do phạm tội mà có thì bị tịch thu, nộp ngân sách Nhà nước còn vật chứng không có giá trị hoặc không sử dụng được thì bị tịch thu và tiêu hủy.

Thẩm quyền xử lý vật chứng trong trường hợp Vụ án đã được đưa ra xét xử thuộc về Hội đồng xét xử.

Đối với trường hợp trên, trước tiên cần xác định phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi gây rối trật tự công cộng, bao gồm việc thực hiện các hành vi phản cảm, nguy hiểm trên đường và quay chụp, đăng tải lên mạng xã hội là chiếc xe mô tô và điện thoại. Do đó, đây được coi là vật chứng trong vụ án.

Bởi vậy, việc Hội đồng xét xử ra quyết định tịch thu các tài sản nêu trên để sung vào ngân sách Nhà nước là hoàn toàn phù hợp quy định pháp luật. Việc trả lại tài sản chỉ có thể áp dụng nếu tài sản là của người khác, bị người phạm tội sử dụng trái phép và chủ sở hữu tài sản không có lỗi trong việc để người phạm tội sử dụng tài sản này.

Theo thông tin Dân Trí đăng tải, Công an tỉnh Khánh Hòa đã hoàn tất thủ tục trục xuất vĩnh viễn nữ du khách Nga Nikitina lulila khỏi Việt Nam. Quyết định này được thực hiện theo bản án của TAND Khu vực 2 - Khánh Hòa, xét xử bị cáo về tội Gây rối trật tự công cộng. Bên cạnh hình phạt trục xuất, người phụ nữ 35 tuổi còn phải nộp 30 triệu đồng tiền phạt theo phán quyết của tòa án. Điểm đáng chú ý trong bản án là Hội đồng xét xử không chỉ quyết định hình phạt đối với bị cáo, mà còn xử lý những tài sản liên quan trực tiếp đến hành vi phạm tội. Một mô tô Yamaha R15, biển kiểm soát 79N2-552.54, cùng điện thoại iPhone 16 đã bị tuyên tịch thu, sung vào ngân sách Nhà nước. Chiếc xe từng được làm thủ tục tặng cho Nikitina, nhưng nguồn gốc sở hữu này không làm thay đổi cách tòa đánh giá vai trò của tài sản trong vụ án. Theo thông tin từ Công an tỉnh Khánh Hòa được bài báo dẫn lại, Nikitina Iuliia đã thực hiện những hành vi nguy hiểm, phản cảm trên xe máy. Các hành vi này còn được quay chụp, đăng tải lên mạng xã hội, khiến chiếc mô tô và điện thoại trở thành những phương tiện gắn trực tiếp với vụ việc. Vì vậy, câu hỏi được nhiều người quan tâm là căn cứ nào cho phép tòa tịch thu tài sản thay vì trả lại cho người sử dụng. Luật sư Hoàng Trọng Giáp, Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, cho biết pháp luật hình sự có quy định khá rõ về vật chứng. Theo Điều 89 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, vật chứng có thể là công cụ, phương tiện phạm tội, vật mang dấu vết tội phạm hoặc tài sản có giá trị chứng minh tội phạm. Những tài sản này cũng có thể giúp cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ người thực hiện hành vi cùng các tình tiết liên quan. Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự 2015 quy định cách xử lý đối với công cụ, phương tiện được sử dụng vào việc phạm tội. Tùy tính chất tài sản, cơ quan xét xử có thể quyết định tịch thu để sung vào ngân sách Nhà nước hoặc tịch thu tiêu hủy. Quy định này cũng áp dụng với tài sản do phạm tội mà có hoặc những vật thuộc nhóm Nhà nước cấm lưu hành. Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 tiếp tục hướng dẫn cụ thể hơn về việc xử lý vật chứng sau khi vụ án được giải quyết. Công cụ, phương tiện phạm tội hoặc vật cấm tàng trữ, lưu hành có thể bị tịch thu, nộp ngân sách Nhà nước hoặc tiêu hủy theo quy định. Với tiền, tài sản do phạm tội mà có, hướng xử lý là tịch thu, nộp ngân sách, còn vật không có giá trị hoặc không thể sử dụng sẽ bị tịch thu và tiêu hủy. Trong vụ án này, luật sư Giáp phân tích rằng cần xác định những phương tiện phục vụ hành vi gây rối trật tự công cộng. Chiếc Yamaha R15 được sử dụng khi thực hiện các hành vi nguy hiểm, phản cảm trên đường, trong khi điện thoại phục vụ việc quay chụp và đăng tải nội dung lên mạng xã hội. Do đó, cả hai tài sản được xem là vật chứng, không đơn thuần là đồ dùng cá nhân của bị cáo. Khi vụ án đã được đưa ra xét xử, thẩm quyền quyết định số phận vật chứng thuộc về Hội đồng xét xử. Việc tòa tuyên tịch thu chiếc mô tô cùng điện thoại để sung vào ngân sách Nhà nước vì thế được luật sư đánh giá là phù hợp các quy định pháp luật hiện hành. Tài sản chỉ có thể được trả lại nếu thuộc về người khác, bị sử dụng trái phép, đồng thời chủ sở hữu không có lỗi khi để người phạm tội tiếp cận và sử dụng tài sản đó.