Vượt đèn đỏ để nhường đường xe ưu tiên, tài xế có bị xử phạt?

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Trường hợp người lái xe thực hiện hành vi đó được coi là trong tình thế cấp thiết, thì thuộc trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Ngày 20/9, Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, khi có tín hiệu của xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ, người tham gia giao thông có trách nhiệm giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường và không được gây cản trở. Quy định này được nêu tại khoản 5 Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Cục CSGT cho biết trong thực tế, có trường hợp để nhường đường cho xe ưu tiên, người điều khiển phương tiện buộc phải di chuyển qua vạch dừng, đi vào làn khác hoặc thực hiện các hành vi mà bình thường có thể bị xác định là vi phạm giao thông.

Vượt đèn đỏ để nhường đường xe ưu tiên, tài xế có bị xử phạt? - 1 — Một tài xế ô tô con (màu đen), vượt đèn đỏ để nhường đường cho xe cứu thương (Ảnh: Cắt từ clip).

"Tuy nhiên, trường hợp người lái xe thực hiện hành vi đó được coi là thực hiện trong tình thế cấp thiết, tức là nhằm tránh một nguy cơ thực tế đang đe dọa quyền, lợi ích hợp pháp và không còn cách nào khác ngoài việc gây ra thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa, thì thuộc trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính theo khoản 1 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính", vị đại diện Cục CSGT phân tích.

Vì vậy, nếu phải vượt qua vạch dừng, di chuyển lệch làn hoặc thực hiện thao tác cần thiết chỉ để nhường đường cho xe ưu tiên đang phát tín hiệu hợp lệ, người điều khiển cần thực hiện ở mức cần thiết, bảo đảm an toàn, tránh gây nguy hiểm cho phương tiện và người xung quanh.

Cục CSGT cho hay, nhiều lái xe vẫn truyền tai nhau rằng, có trường hợp thấy xe ưu tiên nhưng không vượt đèn đỏ, đi sai làn... để nhường đường, bởi nếu họ vi phạm sẽ bị hệ thống camera giám sát ghi nhận, tới lúc đó tài xế lại mất công đi giải trình.

Về việc này, Cục CSGT khẳng định, lực lượng chức năng trước khi xử lý tài xế vi phạm phải căn cứ vào tình huống thực tế và các tài liệu, dữ liệu liên quan của vụ việc. Ngay cả hệ thống camera giám sát, nhất là có sử dụng trí tuệ nhân tạo, sẽ loại trừ các trường hợp này.

Lực lượng chức năng cho biết thêm, sau khi vượt đèn đỏ để nhường đường cho xe ưu tiên, các tài xế phải dừng lại (kể cả dừng trên làn đường dành cho người đi bộ), đợi đèn chuyển tín hiệu xanh mới được chuyển hướng sang trái. Còn nếu vẫn tiếp tục chuyển hướng luôn sang trái sẽ vi phạm hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông.

Trước băn khoăn của nhiều người tham gia giao thông về rủi ro bị phạt nguội khi nhường đường cho xe ưu tiên, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) ngày 20/9 đã đưa ra giải thích chính thức về mặt pháp lý. Khoản 5 Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định tài xế phải chủ động giảm tốc độ, đi sát lề phải hoặc dừng lại khi gặp xe ưu tiên đang phát tín hiệu. Tuy nhiên, nếu người điều khiển phương tiện buộc phải di chuyển qua vạch dừng hoặc đè làn để nhường đường, hành vi đó sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính. Theo Cục CSGT, việc chấp nhận gây ra một sai phạm nhỏ nhằm ngăn ngừa nguy cơ lớn hơn được coi là tình huống thực hiện trong tình thế cấp thiết, tuân thủ đúng khoản 1 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Lực lượng chức năng khẳng định quy trình kiểm tra dữ liệu từ camera giám sát, bao gồm cả các hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo, sẽ tự động phân tích bối cảnh để loại trừ xử phạt các trường hợp này. Do đó, người lái xe hoàn toàn yên tâm thực hiện các thao tác cần thiết để nhường đường mà không lo ngại rắc rối trong khâu giải trình. Dù vậy, cơ quan công an lưu ý tài xế cần bảo đảm an toàn cho bản thân và các phương tiện xung quanh trong suốt quá trình nhường đường. Sau khi vượt qua vạch dừng để tạo khoảng trống cho xe ưu tiên, người điều khiển phải dừng lại (kể cả trên làn đường dành cho người đi bộ) và chờ đèn tín hiệu giao thông chuyển sang màu xanh mới tiếp tục di chuyển. Trường hợp tài xế tranh thủ vượt luôn qua giao lộ hoặc rẽ trái ngay lập tức sẽ vẫn bị tính là vi phạm lỗi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu.