Theo báo cáo kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương được Ngân hàng Thế giới (World Bank) cập nhật ngày 6/10, một số nền kinh tế trong khu vực tăng trưởng nhanh hơn dự kiến nhờ sản xuất và xuất khẩu sản phẩm nền tảng cho các hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu.
Trong đó, Việt Nam được hưởng lợi từ làn sóng AI, dự báo GDP ở mức 7,4%, cao nhất khu vực. Mức này tăng thêm 1,1% so với báo cáo được WB đưa ra hồi tháng 4, thời điểm nhiều nước trong khu vực chịu ảnh hưởng từ khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông.
Trí tuệ nhân tạo cũng là nhân tố giúp các nền kinh tế khác trong khu vực như Malaysia và Thái Lan có thể tăng trưởng thêm 0,7%, lần lượt lên 5,1% và 2% năm nay. World Bank ước tính 6 nước (gồm Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam) xuất khẩu 1.400 tỷ USD hàng hóa liên quan tới AI trong vòng một năm (tháng 4/2025-4/2026), chủ yếu sang Mỹ.
Việt Nam đóng vai trò là trung tâm lắp ráp công đoạn cuối (downstream assembler). Các thiết bị đã hoàn thiện như máy tính, máy chủ (server) và bộ định tuyến (router) chiếm 60% kim ngạch xuất khẩu liên quan đến AI.
Một mô hình robot với chip AI đặt trên bàn phím máy tính, ngày 6/10. Ảnh: Bảo Lâm
Ngoài sự bứt phá sản phẩm AI, động lực thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam còn đến từ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư công.
Tính từ đầu năm đến nay, vốn FDI đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần đạt 50,4 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện ước đạt 21 tỷ USD, tăng 12%, mức thực hiện 9 tháng cao nhất trong 5 năm qua.
Trong khi đó, đầu tư công là động lực tăng trưởng giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy giải ngân đầu tư công tới hết tháng 9 đạt gần 643.000 tỷ đồng, tương đương xấp xỉ 63% kế hoạch Thủ tướng giao. Theo tính toán trước đó, trong giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.
Giai đoạn đến 2030, đầu tư công dự kiến tiếp tục được đẩy mạnh, tập trung vào năng lượng, giao thông và logistics, qua đó góp phần nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội lên 40% GDP.
Về lạm phát, World Bank dự báo ở mức 4,2% do chi phí nhiên liệu, nhà ở và các dịch vụ tiện ích gia tăng.
Sang 2027, kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 7,4% nhờ duy trì hưởng lợi từ làn sóng AI, các biện pháp kích thích tiêu dùng, sản xuất trong nước thông qua mở rộng đầu tư công.
Tuy nhiên, tính chung khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, World Bank nhận định AI chưa lan tỏa đều khắp nền kinh tế. Mức độ ứng dụng công nghệ này ở người dân và doanh nghiệp tăng, nhưng thấp hơn các nước phát triển do rào cản chi phí, thiếu nhân lực giỏi chuyên môn, và lo ngại về an ninh mạng, quyền riêng tư.
Nhóm phân tích của ngân hàng này cho rằng với phần lớn các nước, lợi ích lớn nhất trước mắt sẽ đến từ "AI quy mô nhỏ" (Small AI), tức là tiếp nhận và điều chỉnh công nghệ sẵn có, dễ tiếp cận.
Tháng trước, nhiều tổ chức quốc tế nâng dự báo GDP Việt Nam. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay ở mức 7,8%, còn Ngân hàng UOB cho rằng GDP 2026 có thể tăng 8,5%.
Thủy Trương