Như Thanh Niên đã thông tin, luật Nhà giáo và Nghị quyết của Quốc hội về phát triển đột phá GD-ĐT đã giao quyền tuyển dụng nhà giáo cho sở GD-ĐT. Tuy nhiên, vẫn có những địa phương giao cho UBND cấp xã thực hiện nhiệm vụ này.
Hà Nội hiện là một trong những địa phương vẫn đang duy trì cơ chế giao thẩm quyền tuyển dụng giáo viên cho cấp xã
ẢNH: TUẤN MINH
NỖI LO MINH BẠCH
Bài viết trên Thanh Niên ghi nhận nhiều ý kiến liên quan, trong đó có ý kiến cho rằng "sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã cũng thiếu cán bộ chuyên trách về giáo dục, không còn phòng GD-ĐT cấp huyện với lực lượng cán bộ, chuyên viên "hùng hậu" như trước kia để có thể đứng ra tuyển dụng giáo viên (GV) đảm bảo yêu cầu". Với ý kiến này, bạn đọc (BĐ) Bùi Trọng Nghĩa đặt câu hỏi: "Xã tuyển GV mà xã thiếu luôn cả cán bộ chuyên trách về giáo dục thì ai kiểm tra năng lực cho mình?". BĐ Rub thẳng thắn nhận định: "Cấp xã sao đủ chuyên môn để tuyển dụng GV? Nên giao cho ngành giáo dục".
Trong rất nhiều phản hồi gửi tới Thanh Niên, nỗi lo về tính minh bạch và rủi ro cục bộ liên tục được nhắc đến. Độc giả phieuluuky nêu quan điểm: "Cấp nào tuyển dụng GV cũng được, chỉ yêu cầu tuyển dụng phải đúng GV chất lượng cao, đạo đức hàng đầu và tuyệt đối loại bỏ thân hữu và chạy chọt". BĐ Trần Thị Bạch Loan thì cảnh báo rằng, "nếu giao quyền về cơ sở, bắt buộc phải có đường dây nóng".
Trong khi đó, BĐ Hoàng Duy Thành đặt vấn đề: "Nếu hỏi xã hay sở tuyển, tôi muốn hỏi ngược lại: Nếu một trường thông báo thiếu GV mà sau kỳ tuyển vẫn không có người về, ai phải trả lời?", và phân tích: "Chỉ giao hết cho xã thì dễ xảy ra mỗi nơi tổ chức một cách. Chỉ ghi tên sở là đầu mối cũng chưa đủ nếu thông tin từ trường gửi lên chậm hoặc không đúng nhu cầu. Theo tôi, trách nhiệm nên là: trường xác định vị trí và môn học; xã kiểm tra, tổng hợp, công khai nhu cầu trên địa bàn; sở duyệt chỉ tiêu, tổ chức sát hạch và công bố kết quả. Xã cần được quyền yêu cầu xem lại phương án phân bổ nếu trường thiếu môn này mà lại được bố trí người cho môn khác. Quyền ấy phải có thời hạn và nêu lý do bằng văn bản, không thể gọi điện "xin" đổi người. Sở cũng phải trả lời rõ vì sao chấp nhận hoặc bác kiến nghị. Sau mỗi đợt tuyển, công khai vị trí đã có người, vị trí còn trống và nguyên nhân chưa tuyển được. Lúc ấy mới biết khâu nào làm chưa tới, thay vì cứ tranh luận chung chung rằng cấp này hiểu địa phương hơn hay cấp kia chuyên môn hơn".
PHỐI HỢP LINH HOẠT TRONG QUY TRÌNH TUYỂN DỤNG
BĐ Phạm Sỹ Hiếu đưa ra ý kiến: "Cứ nghe "xã tuyển GV" là nhiều người nghĩ ngay xã tự ra đề, tự chấm, tự quyết hết. Nếu làm như vậy thì tôi cũng không yên tâm. Nhưng gạt xã ra khỏi quy trình lại hơi "phí". Trường ở xã nào thiếu GV môn gì, lớp nào sắp tăng học sinh, GV nào chuẩn bị nghỉ, cấp xã và nhà trường phải biết sớm nhất. Nên để xã cùng các trường lập nhu cầu, công khai số vị trí cần tuyển và giải thích vì sao cần từng vị trí. Sở kiểm tra chỉ tiêu, tổ chức kỳ sát hạch chung và chịu trách nhiệm về kết quả chuyên môn. Sau đó, khi bố trí người trúng tuyển, xã và trường được nêu điều kiện cụ thể của từng điểm trường để sở cân nhắc, chứ không tự ý chọn người quen hay đổi thứ tự trúng tuyển. Có trường nằm xa trung tâm, đi lại khó, nên nếu chỉ nhìn xét chỉ tiêu thì chưa chắc đã bố trí hợp lý. Xã nên có tiếng nói ở khâu xác định nhu cầu và tiếp nhận GV. Còn đề thi, điểm số và quyết định tuyển dụng phải theo một quy trình chung, công khai để ai cũng kiểm tra được".
BĐ Nguyễn Trung Nghĩa lưu ý thêm: "Xét thế nào để người điểm cao có cơ hội chọn nơi mong muốn mà trường ít người chọn vẫn có GV? Tôi nghĩ nên trả lời câu ấy bằng quy tắc công khai, không phải đến khi có điểm mới họp để "linh hoạt" phân người...".
Để dung hòa vai trò của cả cơ quan quản lý và quyền lợi chính đáng của GV, BĐ Đỗ Hoàng Gia Bảo đưa ra giải pháp: "Có thể sở tổ chức thi chung, lập danh sách người đạt yêu cầu theo từng môn và từng cấp học; xã cùng nhà trường đề xuất tiếp nhận từ danh sách ấy theo số vị trí đã được duyệt. Đề xuất phải ghi lý do và được công khai trước khi có quyết định cuối cùng. Nếu xã tham gia, phải nói rõ họ được đánh giá những gì, có được thay đổi thứ tự ứng viên không, ai giải quyết khi ứng viên khiếu nại. Sở vẫn phải giữ quyền kiểm tra và bác đề xuất sai quy trình. Như vậy xã có trách nhiệm với chỗ thiếu người, còn người dự tuyển biết mình đang cạnh tranh theo "luật chơi" nào, không phải đoán ý từng hội đồng".
Làm GV mà phải "chạy sô" thi tuyển khắp các xã đúng là căng thẳng thật. Chỗ nào cũng thiếu mà vẫn cứ cứ rối ren mãi không có giải pháp dứt điểm.
Nguyễn Hữu Hoàng Hiệp
Tại sao không đào tạo vừa đủ cho từng địa phương, để không còn tình trạng GV khi ra trường phải đi dạy cách nhà hơn 10 km thậm chí 20 km, trong khi trường gần nhà thì đồng nghiệp mình đến dạy và mình lại đi dạy ở trường gần nhà đồng nghiệp đó?
N. Tứ