Thông tin tại họp báo quý 3 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức chiều 7/10, ông Lê Hoàng Chính Quang - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin Ngân hàng Nhà nước cho biết ngành Ngân hàng đồng thời đẩy mạnh làm sạch dữ liệu và xác thực khách hàng chính chủ.
Làm sạch dữ liệu, tăng lớp xác thực
Tính đến ngày 02/10/2026, toàn ngành Ngân hàng có hơn 178 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc VNeID, đạt 100% tổng lượng tài khoản phát sinh giao dịch trên kênh số.
Về kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ phát triển kinh tế xã hội, tính đến ngày 15/9/2026, có 96 tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đã triển khai ứng dụng thẻ căn cước công dân gắn chip qua ứng dụng điện thoại; 64 tổ chức tín dụng đã triển khai ứng dụng thẻ căn cước công dân gắn chip qua thiết bị tại quầy; 29 tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán đã triển khai chính thức ứng dụng VneID.
Đối với Hệ thống SIMO, đến nay, Hệ thống đã triển khai thu thập báo cáo từ 150 đơn vị và chia sẻ cho 21 đơn vị khai thác (16 ngân hàng và 05 trung gian thanh toán); Hệ thống đã cảnh báo hơn 5,6 triệu lượt khách hàng, hơn 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là trên hơn 6.300 tỷ đồng.
Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường các lớp xác thực tại những khâu có nguy cơ cao như mở tài khoản, đăng nhập trên thiết bị mới, thay đổi phương thức xác thực; giám sát giao dịch bất thường, kịp thời liên hệ xác minh với khách hàng; đồng thời hiển thị cảnh báo khi khách hàng chuyển tiền tới tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo. Thường xuyên truyền thông, cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo mới qua ứng dụng ngân hàng, tin nhắn, website và tại điểm giao dịch.
Cũng theo ông Quang thời gian qua, tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn tấn công vào các Hệ thống thông tin của ngân hàng; đã xuất hiện việc sử dụng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói, phát tán ứng dụng và đường dẫn độc hại nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị; thậm chí can thiệp phần cứng, phần mềm thiết bị di động để tìm cách vượt qua cơ chế xác thực sinh trắc học.
Xác định đây là thách thức thường trực, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, nghiệp vụ và phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tấn công mạng và gian lận, lừa đảo trên không gian mạng.
Trong thời gian qua Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về an toàn, bảo mật, trong đó có Thông tư 09, Thông tư 50, Thông tư 77. Đối với bảo vệ hệ thống thông tin trước nguy cơ tấn công mạng, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng phải thực hiện phân loại và bảo vệ hệ thống thông tin theo cấp độ, triển khai đồng bộ các lớp bảo vệ từ hạ tầng, ứng dụng, cơ sở dữ liệu đến dịch vụ trực tuyến; tăng cường giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi tấn công, khai thác lỗ hổng, mã độc, truy cập trái phép và rò rỉ dữ liệu.
Đồng thời, các đơn vị phải thường xuyên rà soát, cập nhật các biện pháp bảo vệ, kiểm thử xâm nhập, xây dựng phương án và diễn tập ứng cứu và khôi phục hệ thống khi xảy ra sự cố, bảo đảm an toàn, liên tục cho hoạt động ngân hàng.
Đối với ứng dụng Mobile Banking phải có khả năng phát hiện và dừng hoạt động trên thiết bị can thiệp (bị root, jailbreak), ứng dụng bị chỉnh sửa hoặc có phần mềm can thiệp trái phép; công nghệ chống giả mạo sinh trắc học phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2.
Các đơn vị trong ngành Ngân hàng đã quan tâm triển khai công tác bảo đảm an ninh mạng của đơn vị mình. Theo số liệu khảo sát tại các ngân hàng trong nước, chi phí đầu tư cho an ninh mạng chiếm tối thiểu khoảng 15% chi đầu tư về công nghệ thông tin.
Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường các lớp xác thực tại những khâu có nguy cơ cao như mở tài khoản, đăng nhập trên thiết bị mới, thay đổi phương thức xác thực; giám sát giao dịch bất thường, kịp thời liên hệ xác minh với khách hàng; đồng thời hiển thị cảnh báo khi khách hàng chuyển tiền tới tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo. Thường xuyên truyền thông, cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo mới qua ứng dụng ngân hàng, tin nhắn, website và tại điểm giao dịch.
Cảnh báo tội phạm dùng AI để lừa chuyển tiền
Trong bối cảnh các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi, ông Quang khuyến nghị người dân dù thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt, vẫn phải kiểm chứng trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin.
Hiện nay, số điện thoại hiển thị có thể bị giả mạo; điện thoại, SIM, tài khoản mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin của người quen có thể bị chiếm quyền; hình ảnh và giọng nói có thể được tạo ra bằng AI. Vì vậy, đúng số chưa chắc đã đúng người, ngay cả khi đúng là người quen, họ cũng có thể đang bị kẻ gian lợi dụng, dẫn dắt.
Ông Quang khuyến cáo, khi nhận được bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến chuyển tiền, tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân, người dân cần thực hiện tối thiểu năm điều sau:
Một là, không vội vàng. Càng bị thúc giục, đe dọa hoặc yêu cầu giữ bí mật, càng phải cảnh giác. Khi ứng dụng ngân hàng hiển thị cảnh báo tài khoản người nhận có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, cần dừng giao dịch ngay.
Hai là, kiểm chứng qua một kênh độc lập. Chủ động gọi lại theo số điện thoại đã lưu từ trước, không trao đổi tiếp trên chính cuộc gọi, tin nhắn vừa nhận; hỏi thêm người thân khác; liên hệ ngân hàng qua tổng đài, địa chỉ được công bố chính thức. Cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân chuyển tiền qua điện thoại để "xác minh" hay "phục vụ điều tra".
Ba là, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người xưng là nhân viên ngân hàng; không quay video khuôn mặt, không thực hiện xác thực sinh trắc học, không gửi ảnh giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của người lạ.
Bốn là, không bấm vào đường link, không quét mã QR, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn qua cuộc gọi, tin nhắn chưa được kiểm chứng. Chỉ tải ứng dụng từ kho ứng dụng chính thức và không cấp quyền điều khiển điện thoại cho ứng dụng lạ.
Năm là, nếu đã lỡ cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền, cần liên hệ ngay tổng đài hoặc điểm giao dịch gần nhất của ngân hàng để đề nghị tạm khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử và tra soát giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan Công an, giữ lại tin nhắn, số tài khoản, lịch sử cuộc gọi làm bằng chứng. Không chờ đến khi chắc chắn mình bị lừa mới báo, vì càng chậm trễ, khả năng ngăn chặn càng thấp.
Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ nghiên cứu, cập nhật quy định kỹ thuật về bảo đảm an ninh mạng cho các hệ thống thông tin trong ngành ngân hàng và bảo vệ khách hàng - Xây dựng Thông tư Quy định về an toàn hệ thống thông tin, bảo mật dữ liệu và hoạt động liên tục trong hoạt động ngân hàng; triển khai mở rộng Hệ thống SIMO trong cảnh báo, ngăn chặn các giao dịch có dấu hiệu gian lận, lừa đảo; tiếp tục duy trì phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong khuôn khổ Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến./.
(Vietnam+)