Với các giải pháp từ chuẩn hóa tiêu chí lưu trú xanh đến tối ưu hóa tài nguyên, thành phố từng bước đưa tiêu chuẩn môi trường trở thành lợi thế cạnh tranh, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến quốc tế.
Thành phố đi đầu trong chuyển đổi xanh
Sau khi hợp nhất, thành phố Đà Nẵng có không gian phát triển rộng lớn, với tài nguyên phong phú, từ đô thị, biển, di sản văn hóa đến làng nghề và hệ sinh thái miền núi. Đây là lợi thế để thành phố kết nối các giá trị văn hóa, kinh tế, du lịch đặc trưng, hình thành những sản phẩm có sức cạnh tranh cao. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp liên ngành triển khai nhiều giải pháp bảo vệ môi trường du lịch, từ phân loại rác tại nguồn ở các cơ sở dịch vụ đến thu gom rác tại các “điểm nóng” như bán đảo Sơn Trà, Cù Lao Chàm và các bãi biển. Các phong trào cộng đồng như “Clean Up Son Tra”, “Clean Up Danang”, lặn biển nhặt rác bảo vệ san hô, “Đổi rác lấy cây xanh”cũng góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường của doanh nghiệp và người dân. Đặc biệt, tháng 8/2026, thành phố công bố Bộ Tiêu chí Cơ sở lưu trú du lịch xanh Đà Nẵng (Da Nang Green Stay), hướng dẫn các cơ sở lưu trú sử dụng năng lượng hiệu quả, quản lý tài nguyên, giảm chất thải, từng bước xây dựng mô hình kinh doanh xanh, bền vững.
Trong lĩnh vực du lịch trải nghiệm, du thuyền Aphrodite, tàu cao tốc An Di và Sơn Trà Marina phát triển các hoạt động gắn với thiên nhiên, biển và núi rừng. Những hành trình khám phá biển Đà Nẵng hướng đến “du lịch xanh”, đề cao trải nghiệm nguyên bản. Trong khi đó, Go Green Đà Nẵng mang đến góc nhìn mới về chuyển đổi xanh thông qua các giải pháp di chuyển thân thiện với môi trường, góp phần xây dựng lối sống bền vững trong đô thị.
Theo ông Nguyễn Thanh Tâm, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Việt An Group, doanh nghiệp không thể chỉ chú trọng tăng trưởng doanh thu mà cần xây dựng bản sắc riêng và tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng. Kinh tế và văn hóa không tách rời nhau. Khi doanh nghiệp biết gìn giữ bản sắc và đầu tư cho trải nghiệm con người, đó cũng là nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Chia sẻ về giải pháp chuyển đổi xanh, bà Nguyễn Thị Hoài An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những việc cụ thể, phù hợp với năng lực tài chính như tiết kiệm điện, nước và giảm rác thải nhựa, thay vì phải đầu tư lớn ngay từ đầu. Với hơn 2.400 cơ sở lưu trú và 67.000 phòng, lĩnh vực này còn nhiều dư địa để sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng sức cạnh tranh cho du lịch Đà Nẵng. Theo bà, đây không chỉ là giải pháp đối với riêng lĩnh vực lưu trú, mà còn là nền tảng để thúc đẩy chuyển đổi xanh trong toàn bộ chuỗi dịch vụ du lịch.
Trên nền tảng các cơ sở lưu trú xanh, thành phố đẩy mạnh kết nối giữa doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển, các điểm đến sinh thái và cộng đồng địa phương; đồng thời đưa sản phẩm OCOP, đặc sản và văn hóa bản địa vào hành trình du lịch. Qua đó, thành phố mở rộng liên kết, phát triển du lịch tại Tam Kỳ, Phú Ninh, các vùng ven biển và xã đảo, thúc đẩy du lịch cộng đồng, sinh thái và ẩm thực bản địa.
Vì mục tiêu phát triển bền vững
Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị xác định mục tiêu phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, theo hướng chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa và có giá trị gia tăng cao.
Được xác định là một trong ba cực tăng trưởng du lịch của cả nước, Đà Nẵng đang phát huy các cơ chế, chính sách đặc thù để khẳng định vai trò dẫn dắt du lịch khu vực. Các định hướng trọng tâm gồm phát triển sản phẩm, dịch vụ xanh gắn với bộ tiêu chí chuẩn hóa; ưu tiên nguồn lực nâng cấp hạ tầng xử lý rác thải, nước thải; giảm rác thải nhựa; bảo tồn di sản, cảnh quan và nghiên cứu phát triển tín chỉ carbon xanh dương tại các khu du lịch trọng điểm, vùng ven biển, hải đảo. Những định hướng này cần được cụ thể hóa bằng các chương trình, giải pháp thiết thực.
Bám sát chiến lược quốc gia và chủ trương của thành phố về đổi mới mô hình tăng trưởng, ngành du lịch Đà Nẵng xác định chuyển đổi xanh là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính đột phá.
Theo thống kê, trong 9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của thành phố đạt 235.910 tỷ đồng, tăng 25%; riêng tháng 9 tăng 35,7%. Các cơ sở lưu trú phục vụ 15,86 triệu lượt khách, tăng 26,4%, trong đó khách quốc tế đạt 7,73 triệu lượt, tăng 28,7%. Doanh thu lưu trú, ăn uống và lữ hành đạt 56.973 tỷ đồng, tăng 25,42%. Trong tỷ trọng chung của phát triển kinh tế-xã hội, thành phố Đà Nẵng tiếp tục xác định ngành du lịch, dịch vụ nắm vị trí then chốt. Theo kịch bản vừa điều chỉnh, GRDP cả năm 2026 của thành phố Đà Nẵng tăng từ 11,0 - 11,22%, như vậy, 3 tháng cuối năm phải tăng từ 12,8 - 13,6%. Trong cơ cấu kinh tế hiện nay, Đà Nẵng tập trung chủ yếu vẫn là dịch vụ, chiếm tới hơn 55%.
Theo ông Vũ Quang Dũng, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, là một trong những đầu tàu, “trái tim” du lịch của miền trung, Đà Nẵng cần chủ động tận dụng triệt để khung chính sách cho phép triển khai. Ông đề xuất các nhóm giải pháp để Đà Nẵng đưa vào lộ trình phát triển du lịch xanh, bền vững. Theo đó, Đà Nẵng cần tính toán và kiểm soát nghiêm ngặt “Sức chứa điểm đến”. Đà Nẵng không đánh đổi chất lượng môi trường du lịch lấy tăng trưởng cơ học về số lượng khách. Thành phố cần xây dựng các chỉ báo định lượng để kiểm soát lượng khách tại các vùng nhạy cảm sinh thái như bán đảo Sơn Trà, Cù Lao Chàm; các di sản văn hóa đã được quốc tế công nhận như Hội An, Mỹ Sơn để bảo vệ các giá trị đặc sắc và phát triển bền vững.
Đà Nẵng cần tái cơ cấu không gian phát triển du lịch cân bằng theo trục đông-tây, trọng tâm là mở rộng không gian về phía tây với các mô hình làng du lịch sinh thái cộng đồng và du lịch nông thôn xanh, đưa nông sản sạch từ trang trại đến chuỗi dịch vụ cao cấp. Đi đầu trong “chuyển đổi kép” (số hóa gắn liền xanh hóa), thành phố cần đẩy nhanh ứng dụng dữ liệu số vào quản trị xanh, thí điểm kiểm toán năng lượng và xử lý rác thải tự động tại các tổ hợp khách sạn lớn ven biển, ven sông Hàn. Đồng thời, cần hoàn thiện trọn bộ tiêu chí du lịch xanh cho các lĩnh vực dịch vụ còn lại, đi kèm cơ chế tôn vinh và chính sách khen thưởng xứng đáng từ ngân sách cho doanh nghiệp tiên phong cam kết Net-Zero.
Phát huy vị thế một trong ba cực tăng trưởng du lịch cả nước theo Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, thành phố Đà Nẵng tiếp tục cụ thể hóa các chiến lược phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến du lịch xanh toàn diện-từ quản trị, vận hành đến trải nghiệm-sẵn sàng nâng tầm thương hiệu trên bản đồ du lịch quốc tế.
Bài và ảnh: NGUYỄN THỊ ANH ĐÀO