Xây dựng hàng loạt công trình ở Thái Nguyên để phòng chống ngập lụt

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Sau khi mưa lũ gây ngập lụt lịch sử ở Thái Nguyên năm 2025, thiệt hại hơn 12.200 tỷ đồng, địa phương này cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai hàng loạt dự án phòng chống.

Thông tin với phóng viên Dân trí, ông Vũ Xuân Thành, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết sau trận mưa lũ lịch sử năm 2025 gây thiệt hại rất lớn ở Thái Nguyên, Bộ này phối hợp với tỉnh triển khai nhiều dự án xây dựng, nâng cấp đê điều, phòng chống ngập lụt hai bên bờ sông Cầu.

Xây dựng hàng loạt công trình ở Thái Nguyên để phòng chống ngập lụt - 1 — Ông Vũ Xuân Thành, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Ảnh: Phùng Minh).

Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp làm việc với tỉnh Thái Nguyên để trao đổi, thảo luận về các giải pháp nhằm phòng chống ngập lụt cho khu vực trung tâm trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài.

Viện Quy hoạch thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) được giao nghiên cứu, đánh giá, xác định cụ thể các nguyên nhân lũ lớn, ngập lụt trên hệ thống sông Cầu. Từ đó đề xuất nhóm nhiệm vụ, giải pháp tổng thể nhằm ứng phó và thích ứng.

Theo ông Thành, trên cơ sở đề nghị của Thái Nguyên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có ý kiến về giải pháp kỹ thuật đối với các dự án phòng chống lũ trên địa bàn, gồm: Dự án xây dựng tuyến đê hữu Cầu đoạn từ Cao Ngạn đến đập Thác Huống; dự án xây dựng, mở rộng cầu Gia Bảy; dự án nạo vét, cải tạo lòng dẫn thoát lũ sông Cầu đoạn qua khu vực trung tâm.

Tỉnh Thái Nguyên đang chỉ đạo triển khai thực hiện các dự án này, theo ông Thành.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang giao Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 1 lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án xử lý các vị trí sạt lở suối Dẽo, bờ sông Cầu, nâng cấp đê Chã, đê Hà Châu và mở rộng đập Thác Huống để phòng, chống sạt lở.

Các công trình này nhằm tăng cường thoát lũ, đảm bảo an toàn hệ thống đê điều và được đề xuất bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2026-2030.

Xây dựng hàng loạt công trình ở Thái Nguyên để phòng chống ngập lụt - 2 — Đợt ngập lụt lịch sử sau bão số 11 (Matmo) vào tháng 10/2025 khiến tỉnh Thái Nguyên “mất trắng" hơn 12.200 tỷ đồng (Ảnh: Thành Đông).

Hoàn lưu bão số 11 (Matmo) năm 2025 gây mưa đặc biệt lớn tại tỉnh Thái Nguyên. Mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn với tổng lượng mưa 300-400mm, có nơi trên 560mm. Lũ trên sông Cầu, sông Thương, sông Cà Lồ, sông Trung, sông Bằng vượt mức lũ lịch sử, gây ngập lụt lịch sử khu vực thành phố Thái Nguyên (cũ).

Cuối tháng 10/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên thông tin, bão số 11 (bão Matmo) và hoàn lưu của bão đã gây thiệt hại cho địa phương này hơn 12.200 tỷ đồng.

Trong đó, người dân chịu thiệt hại nặng nề về phương tiện khi có hơn 12.600 ô tô, hơn 39.800 xe máy bị ngập nước, hư hỏng.

Theo kế hoạch thanh tra năm 2026 của Thanh tra Chính phủ, Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực phía Bắc (Cục I) được giao tiến hành cuộc thanh tra công tác phòng, chống ngập úng tại UBND tỉnh Thái Nguyên.

Cuộc thanh tra được kỳ vọng làm sáng tỏ những bất cập trong công tác phòng chống ngập úng ở tỉnh Thái Nguyên thời gian qua cũng như lý giải phần nào nguyên nhân dẫn tới trận ngập lụt lịch sử diễn ra vào tháng 10/2025.

Trận ngập lụt lịch sử sau bão số 11, bão Matmo, vào tháng 10/2025 đã đặt ra yêu cầu cấp bách về năng lực phòng chống thiên tai tại Thái Nguyên. Hoàn lưu bão gây mưa 300-400mm, có nơi trên 560mm trong thời gian ngắn, khiến lũ trên nhiều sông vượt mức lịch sử và tổng thiệt hại của địa phương lên hơn 12.200 tỷ đồng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với tỉnh Thái Nguyên triển khai các dự án xây dựng, nâng cấp đê điều và phòng chống ngập lụt hai bên bờ sông Cầu. Viện Quy hoạch thủy lợi được giao xác định nguyên nhân lũ lớn, ngập lụt trên hệ thống sông Cầu, qua đó đề xuất nhóm giải pháp tổng thể cho khu vực trung tâm trong cả trước mắt và lâu dài. Các dự án trọng điểm gồm xây dựng tuyến đê hữu Cầu từ Cao Ngạn đến đập Thác Huống, xây dựng và mở rộng cầu Gia Bảy, cùng nạo vét, cải tạo lòng dẫn thoát lũ sông Cầu qua khu vực trung tâm. Bộ cũng đang lập đề xuất đầu tư xử lý sạt lở suối Dẽo và bờ sông Cầu, nâng cấp đê Chã, đê Hà Châu, mở rộng đập Thác Huống bằng nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Chuỗi công trình cho thấy định hướng phòng chống ngập của Thái Nguyên đang chuyển từ xử lý riêng lẻ sang đồng bộ hóa khả năng thoát lũ, bảo vệ đê điều và giảm rủi ro sạt lở. Tuy nhiên, quy mô thiệt hại, trong đó hơn 12.600 ô tô và hơn 39.800 xe máy bị ngập, cho thấy hiệu quả còn phụ thuộc vào chất lượng quy hoạch, tiến độ đầu tư và trách nhiệm quản lý; cuộc thanh tra năm 2026 của Thanh tra Chính phủ được kỳ vọng làm rõ những bất cập từng góp phần dẫn tới hậu quả nghiêm trọng.