Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) bản mới nhất, Bộ Xây dựng bổ sung một chương về nhà ở cho thuê. Luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về loại hình bất động sản này.
Nhà ở cho thuê sẽ được đầu tư nguồn vốn của Nhà nước hoặc tư nhân. Bộ Xây dựng đề xuất người Việt gặp khó khăn về nhà ở hoặc có nhu cầu trong diện được thuê nhà thuộc dự án do Nhà nước hoặc tư nhân làm chủ đầu tư. Ngoài ra, nhà xây dựng bằng vốn tư nhân có thể cho người nước ngoài thuê, gồm chuyên gia, nhà khoa học, lao động có hợp đồng.
Trường hợp lượng người đăng ký vượt quá số căn, việc xét duyệt thực hiện theo thứ tự: người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, cao tuổi, hộ bị thu hồi nhà chưa được tái định cư, chuyên gia, nhà khoa học.
Người có hai con trở lên cũng trong nhóm ưu tiên được hưởng chính sách nhà ở cho thuê, nhưng UBND tỉnh sẽ đưa ra quy định cụ thể theo tình hình thực tế của địa phương.
Giá thuê nhà do chủ đầu tư thỏa thuận với người dân theo cơ chế thị trường. Mức này được xác định trên nguyên tắc tính đủ các chi phí như vốn đầu tư xây dựng, bảo trì, vận hành, lợi nhuận theo phương án kinh doanh... nhưng loại trừ các khoản ưu đãi từ Nhà nước.
Điểm mới nữa tại dự thảo luật trình Bộ Tư pháp thẩm định, là Bộ Xây dựng đề xuất cơ quan có thẩm quyền trong quá trình lập, thẩm định, duyệt quy hoạch đô thị và nông thôn phải dành quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê. Cụ thể, quỹ đất này phải nằm ở phường (thuộc đô thị đặc biệt, loại I, II, III); khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD) hoặc gần khu công nghiệp, khu chế xuất, trường đại học, cao đẳng.
Để thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê, cơ quan soạn thảo đang đưa ra nhiều ưu đãi. Với dự án tư nhân, Bộ Xây dựng đề xuất chấp thuận chủ trương và giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu.
Chủ đầu tư có thể được miễn tiền sử dụng, thuê đất hay hưởng ưu đãi thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp. Họ cũng có thể được chuyển nhượng một phần diện tích xây nhà ở thương mại.
Tại phiên họp chiều 16/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng giao Bộ Xây dựng rà soát đảm bảo thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng khi sửa đổi Luật Nhà ở. Trong đó, ông yêu cầu hoàn thiện chính sách về các loại hình nhà ở cho thuê, cơ chế tài chính đi kèm. Thủ tướng cũng đề nghị đơn giản hóa thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà nhằm đáp ứng nhu cầu có nơi ở ổn định, lâu dài của người dân.
Tại báo cáo tổng kết thi hành Luật Nhà ở 2023, Bộ Xây dựng cho biết tính đến tháng 6, có 21 địa phương (đã gửi thông tin) ghi nhận khoảng 60.900 căn nhà ở đang cho thuê. Trong đó, 25.400 căn nhà ở xã hội, 11.750 nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp, 9.000 nhà ở sinh viên và 14.700 nhà cũ thuộc tài sản công.
Bộ dự báo đến 2030 nhu cầu nhà ở cho thuê khoảng 217.430 căn, trong đó trên 55% là nhà lưu trú cho công nhân tại khu công nghiệp. Bộ dự kiến tổng nguồn vốn dành cho phát triển nhà ở cho thuê khoảng 86.597 tỷ đồng, tương ứng đầu tư 145.889 căn. Trong đó, vốn tư nhân chiếm hơn 86%, còn lại là ngân sách địa phương.
Anh Tú