Xếp hàng mua bánh tráng nhúng đường non, tìm lại vị ngọt tuổi thơ

Bỏ việc thu nhập khá, khôi phục nghề xưa

Trước đây, anh Thắng làm nghề chạy xe dịch vụ, thu nhập khá. Tuy nhiên, mong muốn khôi phục nghề truyền thống đã thôi thúc anh xây dựng cơ sở, mở hộ kinh doanh, chính thức đưa vào hoạt động lò nấu đường thủ công mang tên Đất Quảng từ tháng 10-2025.

• Xứ sở biết pha đường phèn với đường bát đen

Nghề nấu đường được anh Thắng học hỏi từ cha vợ, người từng gắn bó hàng chục năm với lò đường thủ công ngày trước. Từ kỹ thuật truyền thống, anh cải tiến khâu lắng, lọc để sản phẩm sạch hơn, đáp ứng yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo anh Thắng, mía sau khi thu hoạch được rửa sạch, ép lấy nước, lọc qua nhiều lớp lưới, lắng rồi xử lý bằng vôi ăn trầu để tách tạp chất, khử độ chua. Nước mía sau đó được nấu thủ công nhiều giờ, cô đặc thành đường bát.

"Cả quy trình vẫn theo cách ông bà để lại, với ba nguyên liệu chính là nước mía, vôi ăn trầu và dầu phụng. Chúng tôi chỉ cải tiến khâu lắng, lọc để bát đường sạch hơn", anh Thắng nói.

Ngoài đường bát, cơ sở còn làm đường chà, đường bột, đường thẻ, mật mía và một số sản phẩm từ đường mía.

Vợ anh Thắng, chị Nguyễn Thị Trang (42 tuổi), cho biết nghề nấu đường ngày trước rất cực, từ đốn, vận chuyển mía đến nấu đường đều chủ yếu làm thủ công. Cha chị đã nghỉ nghề từ năm 2011.

Ban đầu, chị không đồng thuận khi chồng dự định khôi phục lò đường. Nhưng chứng kiến niềm đam mê của anh Thắng và sự xúc động của khách khi tìm lại nghề xưa, chị quyết định nghỉ làm công nhân để cùng chồng chăm lo cơ sở.

"Nhiều cô chú hay các bạn trẻ đến đây rất cảm động khi thấy nghề truyền thống của cha ông được khôi phục. Đó cũng là động lực để vợ chồng tôi tiếp tục", chị Trang chia sẻ.

Hiện lò đường có 6 lao động thường xuyên, những đợt cao điểm tăng thêm 8 người. Tuy nhiên, nguồn mía tại địa phương ngày càng ít, cơ sở phải tìm mua ở các xã khác, thậm chí từ tỉnh thành lân cận.

Dù vậy, anh Thắng vẫn duy trì lò đỏ lửa vào thứ bảy, chủ nhật hằng tuần. Với anh, mỗi bát đường trao đi không chỉ là sản phẩm quê nhà mà còn là cách kể lại câu chuyện về nghề truyền thống.

Thưởng thức bánh tráng nhúng đường, tìm về ký ức xưa

Khi chúng tôi đến, có rất đông khách từ nhiều địa phương trên địa bàn TP Đà Nẵng đến tham quan, trải nghiệm, có người đi mấy chục cây số để mong tìm lại hương vị xưa cũ. Nhiều người phải chờ cả tiếng đến khi mẻ đường được nấu chín, xếp hàng để được mua món bánh tráng nhúng đường non nóng hổi.

Trên chiếc bàn nhỏ, những chiếc bánh tráng giòn được nhúng vào lớp đường vàng óng, dẻo quánh. Vị ngọt thanh của đường mía hòa cùng vị thơm của bánh tráng khiến nhiều người thích thú.

Chị Đoàn Thị Thu Dung (30 tuổi, xã Đại Lộc) đưa cả gia đình đến lò đường để tìm lại một phần ký ức tuổi thơ. "Ngày nhỏ, trong nhà lúc nào cũng có bát đường, đi học về cắn một cục nhỏ ăn. Cầm bát đường trên tay, tôi nhớ lại những ngày xưa", chị Dung chia sẻ.

Cũng tìm về hương vị cũ, chị Trịnh Thị Tâm (38 tuổi, ở Tam Xuân) cho biết ba chị từng làm nghề nấu đường ở quê mẹ, xã Đồng Dương. "Đến đây thưởng thức lại, thấy ngon như vị tuổi thơ mình từng ăn", chị Tâm nói.

Anh Trần Công Luận (33 tuổi, xã Thăng An) vượt khoảng 15km để thưởng thức món ăn. "Bánh tráng nhúng đường rất ngon, có vị ngọt thanh của đường mía. Nhà em rể ở gần đây nên thường mua đường về ăn", anh Luận kể.

Với chị Trương Thị Mỹ Chi (33 tuổi, quê Kiên Giang, về làm dâu ở Thăng Bình), đây là lần đầu được tận mắt chứng kiến quy trình làm đường thủ công. Chị cho rằng những sản phẩm tự nhiên, sạch sẽ như vậy cần được nhiều người biết đến hơn.

Chủ lò đường Nguyễn Văn Thắng cho biết hiện sản phẩm làm ra chủ yếu bán cho người trực tiếp đến thưởng thức và qua hình thức online. Anh dự định liên kết với các siêu thị để sản phẩm có thể tiếp cận với nhiều nguồn khách hàng hơn.

"Chúng tôi nhận ra rằng những bát đường truyền thống không hề lỗi thời, mà nó cần một sự chuyển mình để bước vào thời đại mới, mang theo khát vọng nâng tầm sản vật quê hương" - anh Thắng chia sẻ.

TTO - Trong những bếp lò nấu đường mía cuối cùng của huyện Quế Sơn (tỉnh Quảng Nam), những người thợ vẫn miệt mài với công việc chắt chiu từng giọt đường được bao đời cha ông truyền lại.