Áp lực gia tăng khiến các chuỗi phòng gym lớn như California Fitness & Yoga, Citigym… điều chỉnh mạng lưới và một số dịch vụ; đơn cử, California Fitness & Yoga thông báo tạm ngưng dịch vụ khăn, nước uống VIP và quầy Centuryon từ ngày 29/9 đến 19/10 do một số vấn đề liên quan đến vận hành. Trước đó, hồi tháng 7, doanh nghiệp xác nhận dừng hoạt động 4 câu lạc bộ, gồm 2 cơ sở tại TPHCM và 2 cơ sở tại Hà Nội.
Trong thông báo chính thức, California Fitness & Yoga khẳng định thông tin “chuỗi phòng tập phá sản, đóng cửa hệ thống” là sai sự thật. Doanh nghiệp cho biết đang duy trì hoạt động tại các câu lạc bộ, đồng thời tiếp tục tái cấu trúc.
Tại Citigym, sau thông báo dừng hoạt động hai chi nhánh Điện Biên Phủ và Vạn Hạnh Mall từ 1/10, hệ thống đã điều chỉnh kế hoạch, tiếp tục duy trì hai cơ sở này để thuận tiện cho hội viên. Đại diện thương hiệu cũng cho biết chuỗi đang tái cấu trúc.
Việc một số cơ sở dừng hoạt động, trong khi tiện ích ở loạt cơ sở đang vận hành bị cắt giảm khiến nhiều hội viên không hài lòng.
Đóng tiền trọn gói, dịch vụ chưa trọn vẹn
Thùy Vân (ngụ tại TPHCM), đang sở hữu gói tập dài hạn tại tất cả chi nhánh của California Fitness & Yoga, cho biết bản thân may mắn là phòng tập quen thuộc hoạt động bình thường. Tuy nhiên, dịch vụ khăn nước, quyền lợi trong gói tập của chị đang tạm ngưng. “Mình mua gói tập dài hạn, có đầy đủ dịch vụ nước suối, khăn tập và phòng riêng. Hiện, dịch vụ khăn nước được thông báo tạm ngưng tới ngày 19/10, mình phải chủ động mang theo cũng khá bất tiện”, Thùy Vân kể.
Nhiều hội viên chuỗi này cũng không vui khi đóng nhiều tiền để mua trọn gói nhưng một số dịch vụ đang bị ngưng, gây bất tiện trong quá trình tập luyện.
Một số khách hàng tại Citigym cũng trong tình cảnh tương tự. Thảo Anh (ngụ tại Thạnh Mỹ Tây, TPHCM) cho biết rất vui khi chi nhánh Điện Biên Phủ gần nhà không bị đóng cửa như thông báo trước đó, nhưng “nhân viên dọn vệ sinh thưa hơn, dầu tắm dầu gội đến nay vẫn chưa được cung cấp trở lại”.
Cô Hương (ngụ tại Thạnh Mỹ Tây, TPHCM) cũng mua trọn gói tập ở Citigym và từng rất hài lòng với dịch vụ tại đây. Tuy nhiên, sau thông tin tái cấu trúc, cô cùng một số người bạn đang tìm các phòng tập lẻ bên ngoài, để nếu có sự cố đóng cửa vẫn duy trì được việc luyện tập mỗi ngày.
“Các phòng tập lẻ hiện nay rất nhiều. Về tiện ích thì ít hơn, và quy mô cũng nhỏ hơn các phòng tập lớn; nhưng được cái có gói tập ngắn hạn, mình mua vừa rẻ vừa đỡ lo mất tiền nếu phòng tập đóng cửa đột ngột”, cô Hương nói.
Ở góc độ người tiêu dùng, tình trạng chung của ngành gym hiện nay khiến nhiều khách hàng lo lắng, và có ý kiến cho rằng phải chăng việc các phòng tập bán gói dài hạn là một hình thức “ứng vốn” từ khách hàng?
Trong thực tế, khi áp lực chi phí buộc doanh nghiệp tái cấu trúc, một số cam kết trong hợp đồng dài hạn có thể không còn được bảo đảm, và khi đó khách hàng có thể khiếu nại theo quy định pháp luật.
Dân trí đã trao đổi với các luật sư về vấn đề này.
Các bạn trẻ đang chạy bộ ở phòng tập (Ảnh minh họa: DT).
Gói tập trọn đời có phải hình thức “ứng vốn” dài hạn?
Luật sư Nguyễn Đăng Tư - Đoàn Luật sư TPHCM, Công ty Luật TriLaw - cho biết bán thẻ tập dài hạn không phải là hành vi bị pháp luật cấm. Đây về bản chất là giao dịch cung cấp dịch vụ, trong đó khách hàng thanh toán trước để được sử dụng dịch vụ trong một khoảng thời gian nhất định.
Vấn đề đáng quan tâm là khả năng thực hiện cam kết của doanh nghiệp sau khi đã thu tiền.
Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, doanh nghiệp phải cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và bảo đảm dịch vụ đúng với nội dung đã quảng cáo, giao kết, cam kết. Những thông tin gây nhầm lẫn về khả năng cung cấp dịch vụ hoặc uy tín, khả năng kinh doanh của doanh nghiệp là những vấn đề pháp luật đặc biệt lưu ý.
“Nếu phòng gym đóng cửa, thu hẹp hoạt động hoặc không còn khả năng cung cấp dịch vụ nhưng không có phương án hoàn tiền, chuyển đổi dịch vụ phù hợp thì không thể mặc nhiên coi khách hàng phải tự chịu rủi ro, mà phải xem xét trách nhiệm theo hợp đồng và pháp luật bảo vệ người tiêu dùng”, ông Đăng Tư nói.
Dịch vụ tập gym có huấn luyện viên riêng (Ảnh minh họa: CTG).
Luật sư cũng cho biết hiện chưa thấy pháp luật quy định ngưỡng về quy mô, diện tích, số lượng máy tập hoặc số lượng khách hàng mà từ đó phòng gym mới được phép bán thẻ dài hạn. Pháp luật về kinh doanh hoạt động thể thao chủ yếu đặt ra yêu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân viên chuyên môn và điều kiện kinh doanh đối với hoạt động thuộc diện kinh doanh có điều kiện. Do đó cần phân biệt điều kiện để được kinh doanh dịch vụ thể thao với giới hạn số lượng hoặc thời hạn thẻ được bán trước. Hai vấn đề này hiện không đồng nhất.
Luật sư Hồ Nguyễn Hoàng Hà - Công ty Luật Lê Nguyễn - cho rằng về mặt pháp lý, các gói, thẻ tập dài hạn có thể được xem là hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục. Theo khoản 6 Điều 3 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, “cung cấp dịch vụ liên tục” là việc cung cấp dịch vụ có thời hạn từ 3 tháng trở lên hoặc không xác định thời hạn, nên gói không xác định thời hạn như gói trọn đời về nguyên tắc cũng thuộc nhóm này. Nếu phòng gym thu hẹp hoặc đóng cửa khi khách chưa dùng hết thời hạn đã thanh toán, việc xử lý quyền lợi của khách (cung cấp dịch vụ tại địa điểm khác, hoàn phí phần chưa sử dụng...) sẽ tùy nội dung hợp đồng.
Về việc “ứng vốn”, luật sư nhấn mạnh hiện chưa có quy định giới hạn thời hạn tối đa của gói dài hạn; Luật Thể dục, thể thao và Nghị định 36/2019/NĐ-CP chủ yếu quy định điều kiện kinh doanh như cơ sở vật chất, nhân sự chuyên môn, bảo đảm an toàn.
“Nếu hai bên đã giao kết hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục, việc thu tiền trước sẽ không phải là “ứng vốn”. Quan hệ giữa các bên được điều chỉnh bởi pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng, pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan khác”, luật sư Hoàng Hà nêu.
Đó là cách nhìn về bản chất pháp lý. Về mặt kinh tế, tiền khách trả trước vẫn là nguồn vốn của doanh nghiệp, kèm rủi ro nếu doanh nghiệp không còn khả năng phục vụ. Theo khoản 2 Điều 41 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bên cung cấp dịch vụ liên tục về nguyên tắc không được yêu cầu thanh toán trước khi dịch vụ được cung cấp, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác. Do đó, thu tiền trước không đương nhiên là vi phạm, nhưng bên cung cấp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết, kể cả khi mô hình kinh doanh thay đổi.
Tựu trung, dưới góc độ pháp lý, vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp có được bán thẻ 3 năm, 5 năm hay không, mà là khi thu tiền trước trong thời gian dài, doanh nghiệp phải minh bạch về nghĩa vụ cung cấp dịch vụ và có cơ chế phân bổ, kiểm soát rủi ro hợp lý.
Với hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục, luật sư lưu ý một số quy định.
Thứ nhất, hợp đồng phải lập thành văn bản và giao cho người tiêu dùng 1 bản.
Thứ hai, bên cung cấp dịch vụ không được đơn phương chấm dứt hợp đồng hoặc ngừng cung cấp dịch vụ không đúng hợp đồng hay trái pháp luật. Nếu buộc phải tạm ngừng vì sửa chữa, bảo trì hoặc lý do khác, phải báo trước chậm nhất 3 ngày làm việc về thời gian ngừng và thời gian cung cấp lại, trừ trường hợp bất khả kháng. Bên cung cấp cũng phải thường xuyên kiểm tra và bảo đảm chất lượng dịch vụ như đã cam kết (Điều 41).
Thứ ba, người tiêu dùng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và chỉ phải thanh toán phần dịch vụ đã sử dụng, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
Theo các quy định này, việc tạm ngưng khăn nước hay cắt giảm vệ sinh, dầu gội có thể được xem xét dựa trên nội dung hợp đồng, việc thông báo trước và cam kết về chất lượng dịch vụ. Hội viên nên lưu giữ hợp đồng, thông báo và biên lai; gửi yêu cầu bằng văn bản cho doanh nghiệp, và nếu không được giải quyết thì có thể khiếu nại tới cơ quan quản lý hoặc khởi kiện. Nếu có tranh chấp, các quy định về thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm do vi phạm nghĩa vụ theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ luật Dân sự 2015 và pháp luật liên quan cũng sẽ được áp dụng.