Xuất khẩu tăng mạnh, cua Cà Mau hơn 1 triệu đồng mỗi kg vẫn lo thiếu đầu ra

Xuất khẩu cua Việt thu 231 triệu USD, Mỹ tăng mua tới 250%

Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cua của Việt Nam đạt 231 triệu USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, riêng tháng 8, xuất khẩu cua đạt 41 triệu USD, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời là mức cao nhất kể từ đầu năm. Kết quả này cho thấy sức tiêu thụ tại các thị trường quốc tế vẫn tích cực, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp khai thác nguồn cung cua biển trong nước.

Xét về thị trường, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi mang về 146 triệu USD, tăng 37% và chiếm gần 63% tổng kim ngạch xuất khẩu cua của Việt Nam.

Trong khi đó, Mỹ đang nổi lên với tốc độ tăng trưởng đáng chú ý. Kim ngạch xuất khẩu cua sang thị trường này đạt 24 triệu USD trong 8 tháng, tăng 250% so với cùng kỳ năm trước, đưa Mỹ trở thành thị trường lớn thứ ba, chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Nhật Bản giảm 15%, còn 53 triệu USD. Dù vậy, Nhật Bản vẫn là thị trường lớn thứ hai của cua Việt Nam, với tỷ trọng gần 23%.

Ngoài các thị trường chủ lực, xuất khẩu cua sang Singapore tăng 89%, Đài Loan (Trung Quốc) tăng 62% và Canada tăng 57%. Hong Kong (Trung Quốc) cũng ghi nhận mức tăng 72%.

Đà tăng trưởng của xuất khẩu cua mở ra cơ hội gia tăng doanh thu cho doanh nghiệp và người nuôi, đặc biệt là các sản phẩm cua Cà Mau - vốn đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Cua Cà Mau giá hơn 1 triệu đồng/kg, vẫn lo bài toán đầu ra

Tại Cà Mau, cua biển từ lâu được xem là đặc sản nổi tiếng nhờ thịt chắc, vị ngọt và được thị trường ưa chuộng. Tùy loại và thời điểm, giá cua thương lái thu mua tại vuông có thể dao động từ vài trăm nghìn đồng đến gần một triệu đồng/kg.

Cà Mau hiện có hơn 365.000 ha nuôi cua biển, sản lượng trên 36.000 tấn mỗi năm, tạo sinh kế cho hơn 45.000 hộ dân. Đây cũng là một trong những sản phẩm thủy sản chủ lực của tỉnh.

Cua Cà Mau cũng đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2022, tạo cơ sở để địa phương phát triển thương hiệu gắn với nguồn gốc và đặc trưng sản phẩm. Tuy nhiên, việc có chỉ dẫn địa lý chưa đồng nghĩa toàn bộ tiềm năng thương hiệu đã được chuyển hóa thành giá trị kinh tế.

Ông Nguyễn Hoàng Ân, Chủ tịch HĐQT HTX Cua Cái Bát (Cà Mau) cho biết, giá thu mua cua thịt loại vừa, nhỏ (khoảng 4 con/kg) dao động từ 300.000-400.000 đồng/kg.

Còn cua thịt lớn (Y3, Y5, Y7) hiện nay ở mức 350.000-550.000 đồng/kg tùy độ chắc và chất lượng. Vào những dịp lễ, tết, giá cua Cà Mau loại lớn đạt từ 1-1,2 triệu đồng/kg trở lên.

Theo ông Ân, dù mang lại giá trị kinh tế cao, người nuôi cua Cà Mau vẫn "thấp thỏm" lo đầu ra. Ông Ân cho biết, bên cạnh các vựa và doanh nghiệp thu mua trong nước, gần đây nhiều doanh nghiệp, thương lái Trung Quốc trực tiếp về vùng nuôi cua tại Cà Mau để tìm mua sản phẩm. Giá cua Cà Mau do đó cũng chịu tác động lớn của thị trường Trung Quốc - vốn là thị trường xuất khẩu lớn của sản phẩm này.

Để mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng sức cạnh tranh, đại diện HTX Cái Bát cho rằng, vẫn cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất, minh bạch thông tin nguồn gốc và tăng cường liên kết với doanh nghiệp phân phối.

Đây cũng là điều kiện quan trọng để cua Cà Mau khai thác tốt hơn lợi thế chỉ dẫn địa lý, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và giảm phụ thuộc vào các kênh tiêu thụ truyền thống.

Một trong những hướng đi đang được triển khai là tổ chức lại sản xuất thông qua HTX, xây dựng vùng nuôi đạt chuẩn, áp dụng truy xuất nguồn gốc và kết nối với doanh nghiệp.

Thực tế, cua Cà Mau đã được xuất khẩu sang nhiều quốc gia trong khu vực, trong đó Trung Quốc chiếm hơn 70% tổng sản lượng xuất khẩu của địa phương.

Điều này cho thấy thị trường Trung Quốc giữ vai trò quan trọng đối với đầu ra của ngành cua Cà Mau, đồng thời đặt ra yêu cầu mở rộng thêm các kênh tiêu thụ để giảm rủi ro khi thị trường chủ lực biến động.

Theo đánh giá của Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep), đà tăng trưởng xuất khẩu 27% trong 8 tháng đầu năm tạo thêm dư địa phát triển cho ngành cua Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì kết quả này, việc mở rộng thị trường cần song hành với nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu.

Vasep cho rằng, trước hết doanh nghiệp cần tận dụng cơ hội tại những thị trường đang tăng trưởng nhanh như Mỹ, đồng thời tiếp tục khai thác các thị trường tiềm năng khác. Đa dạng hóa đầu ra sẽ giúp giảm mức độ phụ thuộc vào một số thị trường lớn, qua đó hạn chế rủi ro khi nhu cầu hoặc chính sách nhập khẩu thay đổi.

Bên cạnh đó, phát huy giá trị chỉ dẫn địa lý của cua Cà Mau cần được xem là một phần trong chiến lược nâng cao giá trị ngành hàng. Thương hiệu địa phương chỉ thực sự tạo ra lợi thế khi gắn với chất lượng được kiểm soát, thông tin minh bạch và khả năng cung ứng đáp ứng yêu cầu của từng thị trường.