' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Khói bốc lên trong cuộc tấn công của quân đội Mỹ vào tàu chở dầu của Iran ngày 5/9 (Ảnh: CENTCOM/Reuters).
Ông Leon Panetta, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và cựu Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), nhận định cuộc xung đột vũ trang giữa Mỹ và Iran có thể kéo dài thêm 6 tháng nữa.
“Tôi cho rằng nhiều khả năng cuộc chiến này sẽ tiếp tục thêm 6 tháng nữa mà không được giải quyết”, ông Panetta nói trong một cuộc phỏng vấn với báo Guardian ngày 6/9.
Theo ông Panetta, “Mỹ và Iran đang rơi vào tình thế bế tắc nghiêm trọng” và “có rất ít lựa chọn để chấm dứt cuộc chiến này”.
Ông cũng cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với nguy cơ bị cuốn vào một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông.
Theo ông Panetta, cuộc xung đột dường như đang trên đà trở thành "một cuộc chiến thất bại khác" tại Trung Đông, "tương tự Iraq và Afghanistan".
Ông lưu ý rằng các đối thủ của Mỹ “nhìn thấy sự yếu kém trong khả năng thực sự triển khai năng lực quân sự để bảo vệ đất nước của chúng ta”.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng Tổng thống Trump đã tự đặt mình vào thế bí và hiện có 3 lựa chọn.
Thứ nhất, Mỹ có thể thừa nhận đây là một cuộc chiến thất bại và rút lui. Ông Panetta cho rằng điều này rất khó xảy ra.
Thứ hai, Mỹ tiếp tục các đợt tấn công “ăn miếng trả miếng” với Iran, trong đó cả hai bên đều cố gắng "tránh bùng phát một cuộc chiến nguy hiểm hơn", nhưng cũng từ chối đàm phán hay đầu hàng. Ông Panetta cho rằng cách tiếp cận này sẽ dẫn đến một kịch bản mà “tất cả các bên đều lo ngại": một cuộc chiến tranh kéo dài khác tại Trung Đông.
Thứ ba, Mỹ giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz để tước bỏ "đòn bẩy nguy hiểm nhất" mà Iran đang nắm giữ để đối phó với Mỹ. Đòn bẩy của Iran là khả năng đóng cửa và làm gián đoạn tuyến đường huyết mạch của thương mại toàn cầu.
"Vì vậy, hoặc Tổng thống phải hành động quyết liệt để mở lại eo biển Hormuz, hoặc tiếp tục tỏ ra là mình đang giành chiến thắng trong thế bế tắc, mặc dù thực tế không phải vậy", ông Panetta nhận định.
Tuần trước, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói với các phóng viên rằng ông sẽ không gọi cuộc xung đột quân sự hiện nay với Iran là một "cuộc chiến".
Khi được hỏi liệu ông có cho rằng cuộc xung đột sẽ kết thúc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11 hay không, ông Vance nói: "Thực tế là tôi không biết câu trả lời cho câu hỏi đó. Bạn sẽ phải hỏi phía Iran mới biết được”.
Ông Panetta chia sẻ với Guardian rằng, ông tin nhiều người Mỹ đã "mất niềm tin" vào "khả năng giải quyết cuộc chiến này" của Tổng thống Trump. Ông lấy dẫn chứng các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy đa số người Mỹ coi cuộc xung đột với Iran là một sai lầm và phản đối việc này.
Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) ký kết vào tháng 6 nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn và một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran trong vòng 60 ngày hiện đã hết hạn.
Tuần trước, Mỹ và Iran đã nối lại các cuộc không kích lẫn nhau. Washington tấn công các mục tiêu trong lãnh thổ Iran và các tàu chở dầu. Trong khi đó, Tehran tập kích các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, đồng thời nhắm mục tiêu vào các tàu chiến cũng như tàu chở dầu.
Các cuộc tấn công diễn ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ tuyên bố chuyển sang một giai đoạn mới: phong tỏa kinh tế toàn diện đối với Iran và các quốc gia có quan hệ thương mại với nước này.
Những gì đang diễn ra cho thấy Mỹ đang cố gắng kích hoạt đồng thời nhiều đòn bẩy khác nhau, cả về quân sự lẫn kinh tế.
Hiện tại, Washington có vẻ hài lòng với trạng thái giằng co nhất định. Mỹ chấp nhận duy trì lệnh phong tỏa và thực hiện các đòn tập kích định kỳ nhắm vào năng lực của Iran nhằm làm gián đoạn tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Giới chức Mỹ hy vọng các lệnh trừng phạt mới sẽ gây đủ sức ép buộc Iran phải đàm phán ở một vị thế yếu hơn. Mục tiêu của Mỹ là buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán và ngừng tấn công các tàu thuyền thương mại tại eo biển Hormuz.
Trong thời gian tới, cục diện nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì trạng thái giằng co, bế tắc và gây bất lợi cho tất cả các bên.