Khi chính quyền gần dân
Khoảng 5 giờ, mẹ anh Lê Văn Thanh là cụ N.T.B., sinh năm 1942, ngụ ấp An Hòa, xã Mỹ An Hưng, qua đời do bệnh. Ngay khi nhận được tin báo từ trưởng ấp, chính quyền địa phương đã cử cán bộ đến thăm hỏi, chia buồn, hỗ trợ hơn 10 triệu đồng tiền tử tuất và hướng dẫn gia đình làm thủ tục cấp giấy báo tử ngay trong ngày.
“Trong lúc gia đình tôi có tang, chính quyền địa phương cử người đến thăm hỏi, động viên và trao văn bản trích lục khai tử, thư chia buồn. Tang gia bối rối mà xã đã có sự hỗ trợ kịp thời, làm được vậy khiến người dân chúng tôi rất ấm lòng. Tôi nhận thấy cán bộ chủ động đến tận nhà trao giấy khai tử đã giúp gia đình giảm bớt việc đi lại, có thêm thời gian lo hậu sự”, anh Lê Văn Thanh bộc bạch.
Từ khi mô hình đưa vào hoạt động đến nay, bà Trần Thị Cẩm Nhung, công chức Phòng Văn hóa-Xã hội, Ủy ban nhân dân xã Mỹ An Hưng là một trong những thành viên tổ công tác thực hiện mô hình thường xuyên đến nhà hộ dân có người thân qua đời để động viên và thực hiện các phần việc liên quan thủ tục hành chính.
Bà Nhung kể cho chúng tôi nghe về những trường hợp nhờ mô hình “Yên lòng người ra đi, ấm lòng người ở lại” mà các thủ tục hành chính đã được giải quyết kịp thời, người dân rất xúc động, ấm lòng.
“Như vừa qua có bà N.T.T. qua đời. Hai người con của bà T. đang đi làm công nhân ngoài tỉnh, xin về quê chịu tang cho mẹ. Do công ty yêu cầu phải có giấy chứng nhận người nhà qua đời mới giải quyết cho nghỉ phép, tổ công tác đã kịp thời đến tận nhà hỗ trợ thủ tục, giúp gia đình nhanh chóng có giấy khai tử để kịp thời gửi công ty.
Các hộ dân có người thân qua đời cũng tâm sự với chúng tôi là nhờ kịp thời hỗ trợ chi phí mai táng trước lúc an táng đã giúp gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính và lo hậu sự chu đáo cho người đã khuất”, bà Trần Thị Cẩm Nhung bộc bạch.
Địa bàn nông thôn xã Mỹ An Hưng còn nhiều tuyến đường nhỏ quanh co, vắng vẻ. Việc đi lại còn nhiều khó khăn, nhất là có những hôm trời mưa, dông gió rất khó đi lại, nhưng các thành viên trong tổ công tác vẫn cố gắng vượt qua để đến với hộ dân có người thân qua đời.
Chị Trần Thị Cẩm Nhung chia sẻ: “Khi nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ chính quyền địa phương, nhiều gia đình rất xúc động, không ít người thấy chúng tôi đi lại vất vả khi trời mưa gió nên đã bật khóc và nắm tay chúng tôi, miệng bày tỏ lòng cảm ơn chân thành mà không nói nên lời. Sự ghi nhận và tình cảm ấm áp đó chính là động lực lớn để các thành viên trong tổ công tác dù bận rộn đến mấy (kể cả ngày nghỉ, thứ bảy, chủ nhật) cũng tìm đến với bà con”.
Lấy sự hài lòng của dân làm thước đo
Tại ấp An Quới, từ khi mô hình được triển khai, địa bàn ấp đã ghi nhận 4 trường hợp được hỗ trợ, gồm 3 trường hợp thuộc diện bảo trợ xã hội và 1 trường hợp gia đình chính sách. Khi có người qua đời, trưởng ấp trực tiếp đến nắm tình hình, báo thông tin cần thiết (thông tin về căn cước người qua đời và người nhận hỗ trợ tiền mai táng phí) để xã tiến hành các thủ tục.
“Từ khi có mô hình, thủ tục làm giấy khai tử được thực hiện sớm hơn nhiều, giúp gia đình nhận giấy tờ kịp thời và giảm bớt những việc phải lo trong thời điểm đau buồn”, ông Lê Văn Huy Tin Anh, Trưởng ấp An Quới cho biết.
Mô hình cải cách hành chính “Yên lòng người ra đi, ấm lòng người ở lại” được Ủy ban nhân dân xã Mỹ An Hưng triển khai từ tháng 5/2026. Mô hình nhằm hỗ trợ thân nhân gia đình người có công và đối tượng bảo trợ xã hội không may qua đời gặp trở ngại khi vừa lo hậu sự vừa thực hiện các thủ tục hành chính liên quan.
Xã thực hiện mô hình theo cơ chế một đầu mối tiếp nhận, nhiều bộ phận xử lý đồng thời (tổ chức xử lý song song trên cơ sở dữ liệu điện tử và thông tin được xác minh). Theo ông Bùi Hữu Ngạn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ An Hưng, khi nhận được thông tin người dân qua đời từ trưởng ấp, tổ công tác thực hiện mô hình chủ động phối hợp các bộ phận chuyên môn để xác minh thông tin, hoàn thiện hồ sơ đăng ký các thủ tục hành chính như: khai tử, xóa đăng ký thường trú và giải quyết chế độ hỗ trợ chi phí mai táng theo quy định.
Sau khi hoàn tất thủ tục, đại diện chính quyền địa phương cùng tổ công tác trực tiếp đến gia đình viếng, trao thư chia buồn, trao trích lục khai tử và kinh phí hỗ trợ mai táng phí trước lúc an táng.
Qua hơn 4 tháng thực hiện, địa phương đã thăm hỏi, trao thư chia buồn và trích lục khai tử cho 92 trường hợp, gồm 84 trường hợp thuộc diện bảo trợ xã hội và 8 trường hợp người có công, với tổng số tiền chi mai táng phí theo quy định hơn 1 tỷ đồng.
Điểm nổi bật của mô hình là chuyển từ cách làm hành chính thụ động chờ người dân đến liên hệ sang tinh thần chính quyền chủ động phục vụ, giúp gia đình giảm thời gian đi lại, bớt áp lực trong lúc tang gia bối rối.
Nhờ sự phối hợp đồng bộ, đối với hồ sơ thủ tục đầy đủ, rõ ràng thuộc phạm vi triển khai của mô hình, thời gian thực hiện các khâu nội bộ hoàn thành đăng ký khai tử và tổ chức trao kết quả có thể được rút ngắn với tổng thời gian theo thủ tục hành chính cấp xã là 56 giờ xuống còn khoảng 5 giờ đối với đối tượng bảo trợ xã hội.
“Mô hình xuất phát từ việc địa phương nhận thấy người yếu thế, người thuộc diện bảo trợ xã hội… là người cao tuổi, nằm viện lâu ngày phải có người thân túc trực thường xuyên để chăm sóc nên đa phần suy giảm sức khỏe, kiệt quệ kinh tế. Người nhà vừa phải lo hậu sự, vừa phải thực hiện nhiều thủ tục có liên quan khai tử dẫn đến khó khăn trong đi lại.
Từ thực tế đó, địa phương đặt ra yêu cầu là phải làm sao thực hiện thủ tục hành chính không trở thành một gánh nặng thêm đối với người dân trong lúc đau buồn”, ông Bùi Hữu Ngạn cho biết.
Thời gian tới, địa phương xác định tiếp tục duy trì mô hình theo hướng ổn định, thực chất, đúng quy định và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. Để mô hình ngày một hoạt động hiệu quả., xã tiếp tục rà soát, chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa bộ phận một cửa, hộ tịch, công an, bộ phận phụ trách người có công, bảo trợ xã hội và các đoàn thể.
Thực tế triển khai mô hình “Yên lòng người ra đi, ấm lòng người ở lại” cho thấy hiệu quả của mô hình không chỉ nằm ở thời gian giải quyết hồ sơ mà còn ở cách chính quyền tiếp cận người dân.
Cán bộ chủ động đến tận nhà, trực tiếp trao kết quả và thăm hỏi gia đình đã đưa hoạt động cải cách hành chính đến gần hơn với đời sống, nhất là những lúc người dân cần sự hỗ trợ nhất. Đây vừa là mô hình cải cách hành chính, vừa là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, hiểu dân và phục vụ nhân dân.
HỮU NGHĨA