Bỏ qua điều hướng
•

Yếu tố khiến AI khó phát huy hiệu quả trong ngành bán lẻ

Yếu tố khiến AI khó phát huy hiệu quả trong ngành bán lẻ
Nguồn ảnh: VnExpress

Dữ liệu phân tán, quy trình nghiệp vụ đặc thù và hệ thống thiếu liên thông là rào cản doanh nghiệp bán lẻ cần giải quyết trước khi đưa AI vào vận hành.

Đại diện Viettel Solutions nhấn mạnh ý trên, sau khi tìm hiểu kỹ cách các doanh nghiệp bán lẻ trong nước đang ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh. Theo đơn vị, trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng tạo ra loạt thay đổi đáng kể, từ tự động hóa quy trình, hỗ trợ phân tích đến ra quyết định. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng và hiệu quả vẫn khá xa.

Quan điểm của đại diện Viettel Solutions cùng hướng với ý kiến của ông Nguyễn Đức Hạnh, Giám đốc CNTT Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Long tại hội thảo Chuyển đổi số và ứng dụng AI trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ ở TP HCM hồi tháng 7. "Việc ứng dụng AI chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tạo ra hiệu quả kinh doanh từ công nghệ này", ông Hạnh cho hay.

Ông Hạnh chỉ ra một trong những nguyên nhân là doanh nghiệp chưa xác định rõ bài toán cần giải quyết trước khi chọn công nghệ. Bên cạnh đó, AI cần được triển khai từ nhu cầu thực tế, gắn với quy trình vận hành, có tiêu chí cụ thể để đo lường hiệu quả. Đồng thời, các công ty nên xây dựng lộ trình phù hợp, ưu tiên những bài toán có phạm vi rõ ràng và khả năng chứng minh hiệu quả trước khi mở rộng.

Nhiều doanh nghiệp bán lẻ đang AI vào hoạt động kinh doanh nhưng chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Ảnh: Thu Hà

Nhiều doanh nghiệp bán lẻ đang AI vào hoạt động kinh doanh nhưng chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Ảnh: Thu Hà

Bài toán nghiệp vụ quyết định hiệu quả ứng dụng

Từ kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong chuỗi phân phối, ông Diệp Nam Hải, Tổng giám đốc công ty cổ phần thực phẩm Cholimex (Cholimex Food), cho rằng doanh nghiệp cần tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng và điều chỉnh giải pháp, bởi đây là đơn vị hiểu rõ nhất đặc thù vận hành, nhu cầu thực tế.

Khâu xác định yêu cầu nghiệp vụ cần được thực hiện song song quá trình lựa chọn, phát triển giải pháp công nghệ. Cholimex Food bắt đầu áp dụng hệ thống quản lý phân phối, bán hàng Viettel DMS từ năm 2018 và liên tục phối hợp Viettel cải tiến hệ thống theo nhu cầu vận hành thực tế.

Theo ông Hải Nam, thực tế trên cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là đưa một phần mềm vào sử dụng. Giải pháp chỉ tạo giá trị bền vững khi công nghệ, dữ liệu và nghiệp vụ cùng được cải tiến liên tục theo thực tế vận hành, đặc thù hoạt động của từng doanh nghiệp, nhất là lĩnh vực phân phối, bán lẻ với hệ thống dữ liệu, vận hành phức tạp.

Cũng tại hội thảo hồi tháng 8, ông Nguyễn Chí Nhân, Phó giám đốc Trung tâm khách hàng doanh nghiệp Viettel Solutions, nhận định một trong những thách thức lớn khi ứng dụng AI là các "điểm mù" dữ liệu giữa hệ thống quản trị, phân phối và thị trường.

"Dữ liệu về đơn hàng, quy trình bán hàng có thể được ghi nhận tương đối đầy đủ, nhưng thông tin về hành vi thực tế tại điểm bán lẫn diễn biến thị trường lại khó thu thập, tạo ra những 'điểm mù' làm hạn chế khả năng phân tích và khuyến nghị của AI", ông Nhân phân tích.

Ở góc độ công nghệ, ông Trần Xuân An, Giám đốc Trung tâm sản phẩm bán lẻ Viettel Solutions, nhấn mạnh dữ liệu còn phân tán, thiếu liên thông và chưa được chuẩn hóa. Do đó, các bài toán về dự báo nhu cầu, gợi ý đơn hàng, tối ưu bán hàng cần được xây dựng trên nền dữ liệu đầy đủ, sạch, liên thông, có chất lượng.

Ông Nguyễn Chí Nhân (phải), Phó giám đốc Trung tâm khách hàng doanh nghiệp, Viettel Solutions phát biểu tại hội thảo ở TP HCM hồi tháng 7. Ảnh: Thu Hà

Ông Nguyễn Chí Nhân (phải), Phó giám đốc Trung tâm khách hàng doanh nghiệp, Viettel Solutions phát biểu tại hội thảo ở TP HCM hồi tháng 7. Ảnh: Thu Hà

Kết nối dữ liệu, đưa AI vào bài toán vận hành

Trong quá trình ứng dụng AI, doanh nghiệp đang chuyển từ triển khai công cụ riêng lẻ sang kết nối dữ liệu giữa nhiều hệ thống để tạo quy trình vận hành xuyên suốt. Hiện Viettel Solutions phát triển hệ sinh thái số giải pháp cho ngành bán lẻ, chú trọng các lớp năng lực bổ trợ cho nhau.

Cụ thể, giải pháp Viettel DMS hỗ trợ số hóa và quản trị hoạt động kinh doanh, từ nhà phân phối, lực lượng bán hàng, điểm bán đơn hàng, tồn kho đến thị trường. Công cụ Tessel AI ứng dụng Computer Vision để tự động phân tích hình ảnh tại điểm bán, hỗ trợ nhận diện sản phẩm và đánh giá thực thi trưng bày trên thị trường.

Trong khi đó, giải pháp DMS Insight hỗ trợ kết nối, chuẩn hóa, phân tích dữ liệu vận hành, trực quan hóa thành dashboard và insight phục vụ quản trị, từng bước đưa AI vào hỗ trợ khai thác dữ liệu doanh nghiệp.

Theo công bố, các giải pháp trên có thể kết nối với hệ thống ERP, CRM và các nguồn dữ liệu liên quan, hướng tới bức tranh quản trị xuyên suốt hơn.

Ông Trần Xuân An trình bày về hệ sinh thái số và ứng dụng AI trong sản xuất, phân phối, bán lẻ. Ảnh: Thu Hà

Ông Trần Xuân An trình bày về hệ sinh thái số và ứng dụng AI trong sản xuất, phân phối, bán lẻ. Ảnh: Thu Hà

Theo ông Trần Xuân An, định hướng của Viettel Solutions là phát triển hệ sinh thái từ hạ tầng điện toán đám mây, GPU đến các giải pháp AI chuyên ngành, đáp ứng nhu cầu mở rộng ứng dụng của doanh nghiệp.

Thành công của AI không nằm ở số lượng mô hình được triển khai mà ở giá trị thực tế công nghệ mang lại cho hoạt động kinh doanh, từ nâng cao năng suất, tối ưu tồn kho, cải thiện hiệu quả bán hàng đến hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn.

Do đó, hành trình ứng dụng AI cần bắt đầu từ bài toán cụ thể, nền dữ liệu phù hợp và giải pháp có khả năng tạo giá trị đo lường được. "Khi hiệu quả được chứng minh qua những chỉ số rõ ràng, doanh nghiệp có thể từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng, đưa AI từ giai đoạn thử nghiệm vào hoạt động vận hành thực tế", phía Viettel Solutions nói thêm.

Hiếu Châu

Dù trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng thúc đẩy tự động hóa và hỗ trợ ra quyết định, nhiều doanh nghiệp bán lẻ trong nước vẫn ghi nhận khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và hiệu quả vận hành. Tại hội thảo về chuyển đổi số ở TP HCM, ông Nguyễn Đức Hạnh, Giám đốc CNTT Tập đoàn Thiên Long, chỉ ra rằng rào cản lớn bắt nguồn từ việc doanh nghiệp chưa xác định rõ bài toán thực tế trước khi chọn công nghệ. Việc ứng dụng công nghệ cần gắn liền lộ trình cụ thể, có tiêu chí đo lường rõ ràng và ưu tiên phạm vi hẹp để chứng minh giá trị trước khi nhân rộng. Từ kinh nghiệm thực tế tại Cholimex Food, Tổng giám đốc Diệp Nam Hải nhấn mạnh doanh nghiệp phải tham gia trực tiếp điều chỉnh giải pháp nhằm đảm bảo phù hợp đặc thù vận hành. Chuyển đổi số chỉ đạt giá trị bền vững khi công nghệ, dữ liệu và quy trình nghiệp vụ cùng được hoàn thiện liên tục thay vì chỉ đưa một phần mềm vào sử dụng. Việc đồng bộ giữa bài toán kinh doanh và năng lực công nghệ đóng vai trò tiên quyết nhằm tránh lãng phí nguồn lực đầu tư. Ở góc độ giải pháp kỹ thuật, đại diện Viettel Solutions cảnh báo thách thức đến từ sự phân tán dữ liệu và các điểm mù thông tin. Theo ông Nguyễn Chí Nhân, dữ liệu đơn hàng có thể đầy đủ nhưng thông tin hành vi tại điểm bán và biến động thị trường lại rất khó thu thập, làm suy giảm năng lực khuyến nghị của hệ thống. Ông Trần Xuân An, Giám đốc Trung tâm sản phẩm bán lẻ Viettel Solutions, khẳng định việc chuẩn hóa và liên thông dữ liệu là nền tảng cốt lõi để các mô hình dự báo nhu cầu hay tối ưu bán hàng phát huy tác dụng.
amung