Câu chuyện Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà (xã Yên Xuân, Hà Nội) gần 20 năm khiếu nại quyết định giải thể bắt buộc theo quyết định ban hành năm 2007 của UBND huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình (cũ), đang nhận được sự quan tâm của dư luận.
Tại kết luận vừa ban hành, Thanh tra Chính phủ đã làm rõ sự việc và kiến nghị Chủ tịch UBND TP Hà Nội giải quyết dứt điểm.
Gần 20 năm khiếu nại
Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà được thành lập năm 1999 trên cơ sở tổ hợp tác gồm ông Trần Văn Cầu, ông Nguyễn Ngọc Nguyên, ông Trần Duy Tiến (con ông Cầu), ông Nguyễn Đức Ngọc (con ông Nguyên) và các xã viên khác; trụ sở đặt tại xã Tiến Xuân, huyện Lương Sơn (cũ).
Cuối tháng 6/1999, ông Cầu, ông Nguyên cùng 6 người khác đăng ký thành lập Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà và bầu ban quản trị, ban kiểm soát. Hai tháng sau, UBND huyện Lương Sơn cấp giấy chứng nhận kinh doanh cho hợp tác xã này.
Ngày 8/11/1999, UBND huyện Lương Sơn ban hành quyết định giao đất lâm nghiệp cho hợp tác xã với tổng diện tích hơn 280ha, bao gồm 250ha đất đã được UBND xã Tiến Xuân cho tổ hợp tác của ông Cầu, ông Nguyên, ông Tiến và ông Ngọc thuê từ năm 1995.
Giữa tháng 11/1999, UBND huyện Lương Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hợp tác xã, diện tích hơn 280ha (gồm hơn 104ha đất trồng rừng và gần 177ha rừng khoanh nuôi, bảo vệ), thời hạn sử dụng đến ngày 8/11/2049.
Sang năm 2002, hợp tác xã tiến hành Đại hội nhiệm kỳ 2002-2005 và bầu ban quản trị. Tại đại hội xã viên, ông Nguyễn Ngọc Nguyên và vợ là bà Nguyễn Thị Lộc không được bầu vào ban quản trị hợp tác xã. Hội nghị ban quản trị sau đó biểu quyết khai trừ ông Nguyên, bà Lộc khỏi hợp tác xã.
Ông Nguyên lập tức gửi đơn khiếu nại, tố cáo hợp tác xã hoạt động không đúng quy định. Nhiều cơ quan chức năng ở tỉnh Hòa Bình (cũ) đã vào cuộc xác minh, giải quyết.
Tới ngày 4/4/2007, UBND huyện Lương Sơn ban hành Quyết định số 290/QĐ-UBND giải thể bắt buộc đối với hợp tác xã.
Không đồng tình, hợp tác xã gửi đơn khiếu nại. Và hành trình này kéo dài gần 20 năm với sự vào cuộc của rất nhiều cơ quan chức năng ở Hòa Bình, Hà Nội, Bộ Tư pháp, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Thanh tra Chính phủ.
Từ một khu du lịch sầm uất ngay chân núi Ba Vì, suốt thời gian dài Suối Ngọc - Vua Bà rơi vào cảnh hoang tàn, không một bóng người. Khu du lịch sinh thái bị đóng cửa nhiều năm vì quyết định khó hiểu từ cơ quan chức năng…
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Khu du lịch Suối Ngọc - Vua Bà đóng cửa thời gian dài (Ảnh tư liệu: Minh Tuấn).
Nhiều cơ quan chức năng ở Hòa Bình, Hà Nội lúng túng giải quyết
Kết luận vừa được Thanh tra Chính phủ ban hành cho thấy, UBND huyện Lương Sơn căn cứ vào việc Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà không thực hiện chuyển đổi thành doanh nghiệp theo yêu cầu của UBND tỉnh Hòa Bình để ban hành Quyết định số 290/2007 là không phù hợp với Luật Hợp tác xã về các trường hợp giải thể bắt buộc.
Trong khi đó, Chủ tịch UBND huyện Lương Sơn ban hành quyết định giải quyết khiếu nại (lần đầu) với nội dung không thừa nhận đơn của hợp tác xã, giữ nguyên Quyết định số 290/2007 là chưa khách quan, không phù hợp với Luật Hợp tác xã.
Các căn cứ để Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình ban hành quyết định giải quyết khiếu nại (lần hai), không thừa nhận khiếu nại của hợp tác xã và giữ nguyên Quyết định 290/2007 cũng bị kết luận không phù hợp.
Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Thanh tra thành phố Hà Nội, Vườn quốc gia Ba Vì, UBND xã Tiến Xuân cho thấy, từ khi UBND huyện Lương Sơn có quyết định giải thể bắt buộc đến nay, cơ quan chức năng của tỉnh Hòa Bình (trước đây) và Hà Nội chưa thực hiện được việc giải thể bắt buộc với Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà.
Hợp tác xã vẫn duy trì hoạt động chăm sóc, bảo vệ rừng trên diện tích đất lâm nghiệp được giao, chưa để xảy ra tình trạng cháy rừng hoặc chặt phá rừng. Hợp tác xã không còn hoạt động kinh doanh du lịch.
Sau khi sáp nhập xã Tiến Xuân (huyện Lương Sơn) về huyện Thạch Thất (Hà Nội) vào năm 2008, Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà tiếp tục có đơn khiếu nại với quyết định giải thể bắt buộc nêu trên. Tuy nhiên nhiều cơ quan chức năng ở Hà Nội đã giải quyết, xử lý vụ việc còn chậm, dẫn đến kéo dài.
“UBND TP Hà Nội và các cơ quan chức năng chậm kiểm tra, rà soát lại, làm cơ sở giải quyết, xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết dứt điểm vụ việc”, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.
Sau khi rà soát thấy quyết định giải quyết khiếu nại trước đây chưa đảm bảo, UBND TP Hà Nội và cơ quan chức năng gặp lúng túng trong xác định thẩm quyền xử lý. Do đó, Hà Nội mới kiến nghị Thanh tra Chính phủ báo cáo Thủ tướng xử lý theo quy định của Luật Khiếu nại.
Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Chủ tịch UBND TP Hà Nội ban hành quyết định bãi bỏ Quyết định số 290/QĐ-UBND của UBND huyện Lương Sơn về việc giải thể bắt buộc đối với Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà
Đồng thời, Hà Nội kiểm tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật đối với việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng thẩm quyền, xác định nghĩa vụ tài chính về đất (nếu có) và thực hiện thủ tục để điều chỉnh diện tích đất lâm nghiệp của hợp tác xã do đã cắm mốc mở rộng Vườn quốc gia Ba Vì.