3 tuyến cao tốc được đề xuất thí điểm tổ chức ‘làn vượt xe’

Một đề xuất mới về tổ chức giao thông trên cao tốc đang hướng tới việc dành riêng làn sát dải phân cách giữa để các phương tiện vượt xe, thay vì sử dụng làn này liên tục. Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các đơn vị quản lý nghiên cứu phương án thí điểm, với mục tiêu khai thác tốt hơn năng lực lưu thông và góp phần nâng cao an toàn giao thông. Theo thông tin Tiền Phong đăng tải, đề nghị được đưa ra trên cơ sở Văn bản số 4967/CSGT-P7 ngày 7/8/2026 của Cục Cảnh sát giao thông về phối hợp triển khai phương án. Ba tuyến được đề nghị nghiên cứu gồm cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Cầu Giẽ - Cao Bồ và Vĩnh Hảo - Phan Thiết, những tuyến có thể được xem xét để tổ chức giao thông theo làn. Trong phương án do Cục Cảnh sát giao thông đề xuất, làn sát dải phân cách giữa, còn gọi là làn 1, sẽ được bố trí làm làn vượt xe. Tài xế chỉ sử dụng làn này khi cần vượt, sau đó chuyển về làn bên phải phù hợp với tốc độ lưu thông của phương tiện. Quy tắc dự kiến cũng nêu rõ xe không nên tiếp tục chạy trên làn vượt khi các làn bên phải đang trống, nhằm giữ làn này phục vụ đúng chức năng. Cục Cảnh sát giao thông cho biết trên các cao tốc có từ hai làn xe mỗi chiều trở lên, xe tải nặng, xe khách và phương tiện chạy chậm đôi khi kéo dài trên làn sát dải phân cách. Khi những xe này không nhường đường cho phương tiện phía sau, dòng xe có thể bị cản trở và năng lực thông hành của tuyến đường suy giảm. Trong tình huống đó, xe phía sau có thể phải vượt phải đột ngột, làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn, theo nhận định được nêu trong thông tin của Cục Cảnh sát giao thông. Việc phân định làn vượt được đề xuất nhằm tạo cách sử dụng làn rõ ràng hơn, song hiệu quả thực tế vẫn cần được kiểm chứng qua thời gian thí điểm. Trong ba tuyến được đề nghị nghiên cứu, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được xác định có điều kiện phù hợp để triển khai phương án. Tuyến này có quy mô hạ tầng đạt chuẩn, đồng thời được trang bị hệ thống giao thông thông minh ITS đồng bộ, những yếu tố được cho là đáp ứng điều kiện thí điểm. Với cao tốc Cầu Giẽ - Cao Bồ, đề xuất tập trung vào đoạn Cầu Giẽ - Ninh Bình, có quy mô bốn làn xe và hai làn dừng khẩn cấp. Cục Cảnh sát giao thông cũng đề xuất điều chỉnh tốc độ khai thác tối đa trên đoạn này xuống 100 km/h trong phương án thí điểm. Đối với tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết, thông tin hiện nêu tuyến này trong danh sách cần nghiên cứu, chưa cung cấp thêm chi tiết cụ thể về phạm vi hay cách tổ chức thí điểm. Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các đơn vị quản lý, sau khi nghiên cứu, đề xuất rõ phạm vi, vị trí và nội dung tổ chức giao thông trên từng tuyến. Các phương án cũng cần nêu hệ thống báo hiệu, giải pháp bảo đảm an toàn và cách đánh giá kết quả, thay vì chỉ xác định vị trí làn vượt. Thời gian dự kiến tiến hành thí điểm là ba tháng, với việc đánh giá được tổ chức ở cả ba giai đoạn: trước, trong và sau khi thực hiện. Các chỉ tiêu ở từng giai đoạn cần được xác định rõ để cơ quan chức năng có căn cứ xem xét phương án ảnh hưởng thế nào đến giao thông và an toàn. Kết quả đó cũng sẽ hỗ trợ đánh giá hiệu quả thực tế, đồng thời cân nhắc khả năng tiếp tục áp dụng sau khi đợt thí điểm kết thúc. Quá trình nghiên cứu và triển khai dự kiến có sự tham gia, phối hợp của Cục Cảnh sát giao thông cùng các đơn vị liên quan. Trước mắt, đề xuất của Cục Đường bộ Việt Nam đặt trọng tâm vào việc để đơn vị quản lý từng tuyến xây dựng phương án cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế. Nếu được triển khai, quy định làn vượt sẽ giúp xác định rõ lúc nào phương tiện được sử dụng làn sát dải phân cách, còn việc duy trì hay mở rộng áp dụng sẽ phụ thuộc vào kết quả đánh giá.