Hạch bạch huyết ở cổ thường sưng lên khi cơ thể đang chống lại một tác nhân nào đó gây nhiễm trùng, chẳng hạn cảm lạnh, viêm họng, viêm tai hoặc nướu. Trong nhiều trường hợp, khi tình trạng viêm nhiễm được cải thiện, hạch sẽ nhỏ dần.
Tuy nhiên, không phải cứ có cục u ở cổ đều là hạch do phản ứng miễn dịch. Một cục u tồn tại lâu, ngày càng lớn, cứng hoặc khó di động sẽ cần đến bệnh viện kiểm tra, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Các hạch bạch huyết sưng do nhiễm trùng thường bắt đầu cải thiện trong khoảng 1–2 tuần
ẢNH MINH HỌA: N.Quý tạo từ ChatGPT
Dưới đây là những dấu hiệu mà người có hạch ở cổ cần đi kiểm tra:
Hạch tồn tại lâu, không nhỏ lại
Hạch sưng do nhiễm trùng có xu hướng nhỏ lại khi nguyên nhân gây bệnh được điều trị. Các hạch sưng do nhiễm trùng thường cải thiện trong khoảng 1–2 tuần, bà Meredith Goodwin, bác sĩ chuyên khoa y học gia đình tại bang California (Mỹ), cho biết.
Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) cũng khuyến nghị nên đi khám nếu hạch xuất hiện không rõ nguyên nhân, tiếp tục lớn lên hoặc vẫn tồn tại trong khoảng 2–4 tuần. Điều này không có nghĩa cứ nổi hạch quá 2 tuần là ung thư. Một số tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm vẫn có thể khiến hạch tồn tại lâu hơn.
Hạch ngày càng lớn
Một hạch hình thành do phản ứng với nhiễm trùng sẽ tăng kích thước trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu nhận thấy sau một thời gian, hạch không giảm kích thước mà tiếp tục lớn lên thì không được chủ quan.
Không phải mọi cục u lên ở cổ đều là sưng hạch bạch huyết. Cục u ở khu vực này cũng có thể do vấn đề về tuyến giáp, tuyến nước bọt hoặc các mô khác. Nếu một cục u mới xuất hiện và không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi lớn dần, bác sĩ có thể kiểm tra vùng đầu, cổ, miệng và họng để tìm nguồn gốc.
Hạch cứng, chắc
Ngoài kích thước, cảm giác khi sờ vào cục u ở cổ cũng là một yếu tố quan trọng. Một cục u có cảm giác cứng hoặc chắc, đặc biệt nếu khó di chuyển khi ấn nhẹ, cần được kiểm tra kỹ hơn.
Các hạch cứng, phát triển nhanh hoặc khó di động có thể xuất hiện ở các căn bệnh như ung thư hạch và một số loại ung thư khác. Người trưởng thành nên đi khám nếu cục u ở cổ cứng, chắc, cố định với mô xung quanh hoặc có kích thước lớn hơn 1,5 cm.
Hạch cổ kèm triệu chứng bất thường
Hạch cổ cần được sớm đi khám nếu xuất hiện cùng các triệu chứng như sốt kéo dài, đổ mồ hôi nhiều về đêm, sụt cân không rõ nguyên nhân, ho dai dẳng hoặc mệt mỏi bất thường. Những biểu hiện này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh khác nhau, từ nhiễm trùng, bệnh viêm đến một số bệnh ung thư.
Khi khám, bác sĩ sẽ xem xét thời điểm khối xuất hiện, tốc độ thay đổi kích thước, vị trí, độ chắc và khả năng di động. Bác sĩ đôi khi cũng kiểm tra miệng, họng, tai và các vùng khác ở đầu, cổ để tìm nguyên nhân, theo Healthline.
Một cục u xuất hiện ở cổ thường khiến nhiều người lo lắng, nhưng không phải trường hợp nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm hoặc liên quan đến ung thư. Hạch bạch huyết có thể sưng lên khi cơ thể phản ứng với nhiễm trùng, tình trạng viêm hoặc một vấn đề sức khỏe tạm thời. Tuy nhiên, theo chuyên trang Healthline của Mỹ, một khối u tồn tại lâu, lớn dần, cứng hoặc khó di động vẫn cần được bác sĩ kiểm tra.
Dấu hiệu đầu tiên cần lưu ý là hạch không nhỏ lại sau khi tình trạng bệnh ban đầu được cải thiện hoặc điều trị. Hạch sưng do nhiễm trùng thường bắt đầu giảm trong khoảng một đến hai tuần, theo bác sĩ Meredith Goodwin, chuyên khoa y học gia đình tại California, Mỹ. Nếu hạch xuất hiện không rõ nguyên nhân, tiếp tục lớn hoặc tồn tại khoảng hai đến bốn tuần, Mayo Clinic khuyến nghị người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Việc hạch kéo dài hơn hai tuần không đồng nghĩa chắc chắn với ung thư, bởi một số nhiễm trùng hoặc tình trạng viêm vẫn có thể khiến hạch tồn tại lâu hơn. Dù vậy, thời gian kéo dài là thông tin quan trọng, giúp bác sĩ đánh giá diễn biến, mức độ đáp ứng điều trị và khả năng liên quan đến những bệnh lý khác. Người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa trên thời gian xuất hiện, mà cần theo dõi thay đổi thực tế của khối u và các triệu chứng đi kèm.
Dấu hiệu cảnh báo thứ hai là khối u ở cổ ngày càng lớn thay vì giảm dần theo thời gian. Hạch phản ứng với nhiễm trùng thường có thể tăng kích thước trong thời gian ngắn, sau đó nhỏ lại khi nguyên nhân gây bệnh được kiểm soát. Nếu khối u tiếp tục phát triển, người bệnh cần đi kiểm tra, bởi đó có thể không phải hạch bạch huyết mà liên quan đến tuyến giáp, tuyến nước bọt hoặc mô khác.
Một khối u mới xuất hiện, không rõ nguyên nhân và lớn dần cần được đánh giá cẩn thận, đặc biệt khi người bệnh không có dấu hiệu nhiễm trùng rõ ràng. Bác sĩ có thể kiểm tra vùng đầu, cổ, miệng và họng để xác định vị trí cũng như nguồn gốc của khối bất thường. Việc thăm khám sớm giúp phân biệt hạch phản ứng thông thường với những vấn đề cần theo dõi hoặc điều trị chuyên sâu hơn.
Dấu hiệu thứ ba nằm ở cảm giác khi chạm vào khối u, không chỉ ở kích thước hoặc thời gian tồn tại. Một khối u cứng, chắc, khó di chuyển khi ấn nhẹ cần được kiểm tra kỹ hơn thay vì tiếp tục quan sát tại nhà. Theo thông tin Healthline dẫn lại, hạch cứng, phát triển nhanh hoặc cố định với mô xung quanh có thể xuất hiện trong ung thư hạch và một số loại ung thư khác.
Ở người trưởng thành, khối u cứng, chắc, cố định với mô xung quanh hoặc lớn hơn 1,5 cm là lý do nên đi khám. Dấu hiệu thứ tư là hạch cổ xuất hiện cùng sốt kéo dài, đổ mồ hôi nhiều về đêm, sụt cân không rõ nguyên nhân, ho dai dẳng hoặc mệt mỏi bất thường. Những biểu hiện này không chỉ gặp trong ung thư, mà còn có thể liên quan đến nhiễm trùng, bệnh viêm và nhiều tình trạng sức khỏe khác.
Khi thăm khám, bác sĩ thường hỏi thời điểm khối u xuất hiện, tốc độ thay đổi kích thước, vị trí, độ chắc và khả năng di động của nó. Bác sĩ cũng có thể kiểm tra miệng, họng, tai cùng những vùng khác ở đầu và cổ để tìm nguyên nhân, theo Healthline. Người có hạch bất thường nên theo dõi diễn biến, tránh tự kết luận, đồng thời đi khám khi khối u kéo dài, lớn dần, cứng, khó di động hoặc đi kèm triệu chứng đáng lo.
