Chuẩn đầu tiên: Phải làm chủ
Năm 1976, Vinamilk bắt đầu hành trình của mình với bài toán đầu tiên là duy trì sản xuất trong điều kiện thiếu nguyên liệu, ngoại tệ, phụ tùng và công nghệ.
Để giữ cho nhà máy hoạt động, người thợ phải tự sửa chữa, chế tạo những thiết bị không thể mua được từ bên ngoài, thậm chí tận dụng cả nòng pháo xe tăng để phay, bào, tiện thành vật tư phục vụ sửa chữa máy móc.
Trong hoàn cảnh khó khăn ấy, Vinamilk đã có những lựa chọn được đặt ra từ rất sớm: tiếp tục phụ thuộc hay tìm cách làm chủ. Năm 1989, Nhà máy Dielac được khôi phục với chi phí khoảng 200.000 USD, chưa bằng 1/10 mức chào của các công ty nước ngoài. Sau đó, Vinamilk đầu tư hơn 450.000 USD cho dây chuyền hàn điện Soudronic của Thụy Sĩ.
Từ những ngày đầu nhiều thiếu thốn, Vinamilk từng bước làm chủ công nghệ, đặt chất lượng làm nguyên tắc xuyên suốt (Ảnh: Vi Nam).
“Thực phẩm mà vào trong người thì không có quyền được sai”, bà Mai Kiều Liên - Nguyên ủy viên Trung ương Đảng, Anh hùng Lao động, Tổng Giám đốc Vinamilk - nói trong bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”
Từ yêu cầu phải làm được, phải tự chủ được, Vinamilk đặt chuẩn cao hơn: không chờ một rủi ro trở thành điều bị cấm mới loại bỏ, không lấy mức tối thiểu được chấp nhận làm giới hạn cuối cùng.
Đến năm 1997, những lô sữa bột đầu tiên được xuất khẩu sang Iraq. Từ đơn hàng thử nghiệm 300 tấn được sản xuất liên tục để giao đúng hạn, một phép thử mới bắt đầu: chất lượng không chỉ được công nhận trong nhà máy, mà phải đủ sức bước vào cuộc cạnh tranh quốc tế.
Khi chuẩn chất lượng đi ra ngoài cánh cổng nhà máy
Trước khi trở thành sản phẩm trên kệ hàng, một hộp sữa đã đi qua một chuỗi dài từ con giống, thức ăn, sức khỏe đàn bò, vắt sữa, bảo quản, vận chuyển đến sản xuất. Và nếu chỉ kiểm soát công đoạn cuối cùng, doanh nghiệp vẫn chưa kiểm soát được toàn bộ những yếu tố tạo nên sản phẩm.
Từ đầu những năm 1990, Vinamilk bắt đầu phát triển vùng nguyên liệu sữa tươi trong nước, hỗ trợ người chăn nuôi về con giống, kỹ thuật và đầu ra, để kiểm soát chất lượng ngay từ nơi nguyên liệu được tạo ra.
Ngày nay, tại các trang trại Vinamilk, từng cá thể bò được nhận dạng và theo dõi các chỉ số sức khỏe, sinh sản bằng hệ thống chip với khẩu phần thức ăn, điều kiện chuồng trại, quy trình vắt sữa, bảo quản và vận chuyển đều trở thành những mắt xích của cùng một hệ thống kiểm soát.
Chuẩn chất lượng được Vinamilk mở rộng trên toàn chuỗi, từ nguyên liệu, trang trại đến sản xuất và thành phẩm (Ảnh: Vi Nam).
Năm 2013, Vinamilk được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cấp số đăng ký, đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm vào Mỹ. Năm 2023, các thương hiệu sữa bột trẻ em của doanh nghiệp đạt Purity Award của Clean Label Project. Năm 2026, Optimum A2 Pro+ được vinh danh “Sữa tốt nhất cho trẻ em” tại World Dairy Innovation Awards diễn ra ở Barcelona, Tây Ban Nha.
Từ những dây chuyền phải tự sửa chữa để duy trì sản xuất đến khả năng đưa sản phẩm qua các phép thử quốc tế, khoảng cách gần nửa thế kỷ ấy đang được đo bằng việc phạm vi của chữ “chuẩn” ngày một rộng hơn.
“Không ngừng nâng chuẩn” cho những bài toán của ngày mai
Sau 50 năm, bài toán dinh dưỡng của Việt Nam đã thay đổi. Xã hội ngày nay đối diện với thừa cân, béo phì, già hóa dân số và nhu cầu dinh dưỡng ngày càng khác biệt giữa từng độ tuổi, thể trạng, lối sống, nên “nhiều hơn” không còn là câu trả lời.
Từ việc tạo ra đủ sản phẩm, yêu cầu chuyển sang những giải pháp dinh dưỡng phù hợp hơn, dựa trên khoa học và hướng tới từng nhóm người dùng.
Sự thay đổi nhận diện thương hiệu năm 2023 cũng được bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng” đặt trong bối cảnh đó.
Với một thương hiệu đã hiện diện trong đời sống người Việt qua nhiều thế hệ, trẻ hóa không thể chỉ là câu chuyện của màu sắc hay bao bì, mà là yêu cầu làm mới năng lực cạnh tranh, cách nghiên cứu sản phẩm và cách hiểu một thế hệ người tiêu dùng đang thay đổi nhanh.
“Không ngừng nâng chuẩn” tiếp tục được Vinamilk đặt vào những bài toán mới về dinh dưỡng, công nghệ và phát triển bền vững (Ảnh: Vi Nam).
“Chuẩn” hôm nay còn đi xa hơn chính sản phẩm. Một lít sữa tạo ra giá trị dinh dưỡng, nhưng phía sau nó cũng là năng lượng, nước, phát thải, bao bì và logistics. Với mục tiêu hướng tới Net Zero vào năm 2050, Vinamilk hiểu rằng sản phẩm tốt cho người tiêu dùng hôm nay cũng cần được tạo ra theo cách giảm dần gánh nặng cho những thế hệ ngày mai.
Sau nửa thế kỷ, “chuẩn” của Vinamilk đã đi từ dây chuyền sản xuất tới vùng nguyên liệu, thị trường quốc tế, dinh dưỡng cộng đồng và những tác động của toàn chuỗi đối với môi trường. Mỗi lần phạm vi ấy rộng thêm cũng đồng nghĩa doanh nghiệp tự đặt lên mình một yêu cầu mới.
“Ở Vinamilk, đặc biệt khi nói tới chất lượng là không có tranh cãi. Đó vừa là danh dự, vừa là đạo đức”, bà Mai Kiều Liên nói.
50 năm có thể tạo nên kinh nghiệm và vị thế, nhưng không có thành tựu nào của hôm qua đủ để bảo chứng cho chất lượng của ngày mai. Sau mỗi lần đạt chuẩn, doanh nghiệp lại tiếp tục đặt ra một giới hạn mới để vượt qua, bởi “chuẩn” không phải một đích đến mà là cách để Vinamilk tiếp tục hành trình phụng sự khát vọng Việt.