Phim AI "Make in Vietnam" nhập cuộc
Ứng dụng AI trong lĩnh vực nghe nhìn không còn mới tại VN. Tháng 7.2025, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương giới thiệu Hồi thức không chiến, tác phẩm thực hiện bằng AI với chủ đề tri ân các anh hùng liệt sĩ. Năm 2026, sân chơi Vietnam AI Film lần đầu được tổ chức với chủ đề "Huyền thoại Việt qua lăng kính AI", hướng người sáng tạo đến lịch sử, huyền thoại, di sản, danh lam thắng cảnh và văn hóa VN.
Poster phim Bãi săn
ẢNH: TFS CUNG CẤP
Trong dòng chảy đó, Bãi săn (do HTV thuộc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM cùng Hãng phim TFS sản xuất) là một thử nghiệm đáng chú ý. Đây là dự án phim ngắn nhiều tập ứng dụng AI, với sự đồng hành về công nghệ của CapCut.
Chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Đình Tú, mùa đầu của Bãi săn gồm 15 tập, mỗi tập khoảng 3 phút, dự kiến phát trên các nền tảng đa truyền thông của HTV vào dịp Tết Nguyên đán 2027. Phim thuộc thể loại viễn tưởng - kỳ ảo, xoay quanh một nữ sinh có khả năng giải mã cổ tự và người bạn bất ngờ biến thành người Rồng, từ đó bị cuốn vào cuộc đối đầu giữa người thú và một tổ chức thợ săn bí mật.
Việc TFS lựa chọn thể loại viễn tưởng để thử nghiệm AI không phải ngẫu nhiên. Đây là dòng phim đòi hỏi nhiều nguồn lực cho bối cảnh, mỹ thuật, hóa trang và kỹ xảo. Trong khi đó, hạn chế về kinh phí và kỹ thuật từng khiến không ít ý tưởng kỳ ảo, lịch sử, dã sử khó bước lên màn ảnh Việt.
Tạo hình các nhân vật trong Bãi săn
ẢNH: TFS CUNG CẤP
Theo Giám đốc Hãng phim TFS Phạm Việt Phước, đơn vị từng ứng dụng AI để phục dựng bối cảnh Sài Gòn - TP.HCM thập niên 1980, qua đó tiết kiệm đáng kể chi phí. Với Bãi săn, công nghệ tiếp tục được sử dụng để xử lý những đại cảnh, không gian huyền sử khó thực hiện nếu chỉ dựa vào phương thức sản xuất truyền thống. "Đây là xu hướng mang tính tất yếu trong sự phát triển của điện ảnh - truyền hình hiện đại, vì vậy TFS phải chủ động tham gia", ông Phước nói.
Theo ông, AI được sử dụng trong nhiều công đoạn của Bãi săn, từ phác thảo mỹ thuật, tạo chuyển động giả lập thế giới kỳ ảo đến dựng hình và hậu kỳ. Tuy nhiên, quá trình sản xuất cũng cho thấy những giới hạn của công nghệ.
"Điểm khó nhất khi làm phim AI hoàn chỉnh là duy trì tính nhất quán và dòng chảy cảm xúc xuyên suốt hàng ngàn phân cảnh. Thách thức lớn nằm ở việc kiểm soát khuôn mặt, trang phục nhân vật qua các góc máy khác nhau và khắc phục sự rời rạc, vô hồn của nhân vật do AI tạo ra", ông Phước cho biết và nói thêm: "Phim truyện đòi hỏi chiều sâu tâm lý và sự kết nối chặt chẽ giữa các nhân vật, trong khi đây vẫn là những điều AI chưa thể tự chủ. Vì vậy, ê kíp phải can thiệp bằng dữ liệu, huấn luyện AI, kiểm soát từng khung hình và định hướng nghệ thuật để công nghệ phục vụ mạch cảm xúc của bộ phim".
Câu chuyện Việt nằm ở đâu ?
AI có thể tạo ra thành phố giả tưởng, chiến trường, cung điện hay những sinh vật chưa từng tồn tại từ những câu lệnh. Nhưng phía sau hình ảnh vẫn là câu chuyện, tâm lý nhân vật, nhịp kể và dấu ấn văn hóa.
Cảnh trong phim AI Hồi ức không chiến
ẢNH: ĐẠO DIỄN PHẠM VĨNH KHƯƠNG CUNG CẤP
Theo đạo diễn Phạm Vĩnh Khương, "AI có thể đi khá xa trong việc đưa một câu chuyện Việt lên màn ảnh, nhưng đi đúng đến đâu phụ thuộc vào người làm phim - phải biết cái gì là đúng mới có thể hướng dẫn và kiểm tra được nó. Nếu phim chuyển thể từ tiểu thuyết hay tác phẩm văn học, trước hết phải hiểu tác phẩm: tác giả muốn nói điều gì, nhân vật sống trong hoàn cảnh nào, điều gì khiến họ hành động như vậy", ông phân tích.
Phạm Vĩnh Khương cho rằng chuyển thể không đơn thuần là đưa câu chuyện từ chữ sang hình ảnh, mà còn là lựa chọn điều gì cần giữ, điều gì có thể thay đổi và góc nhìn nào được đặt vào tác phẩm. "AI có thể hỗ trợ phân tích, gợi ý phương án, nhưng tinh thần tác phẩm và góc nhìn chuyển thể phải do người làm phim nắm. Người thực hiện muốn truyền tải điều gì, câu chuyện gì và cung cấp cho AI bao nhiêu tư liệu về bản sắc văn hóa thì AI sẽ tạo ra sản phẩm tương ứng", ông nói.
Điểm khó nhất khi làm phim AI hoàn chỉnh là duy trì tính nhất quán và dòng chảy cảm xúc xuyên suốt hàng ngàn phân cảnh.
Với Bãi săn, ông Phạm Việt Phước cho rằng yếu tố "Việt" được hình thành từ sự kết hợp giữa công nghệ và tư duy sáng tạo. Dự án xây dựng bản sắc từ kịch bản chuyển thể tiểu thuyết, dữ liệu phục vụ tạo hình khuôn mặt, trang phục, kiến trúc, bối cảnh bản địa cùng sự dẫn dắt của đạo diễn Hồng Phúc - nhà làm phim kỳ cựu với bề dày kinh nghiệm trong thực hiện các tác phẩm thuần Việt - và ê kíp sản xuất. Như vậy, công nghệ chỉ là một phần của quy trình.
Đạo diễn Phạm Vĩnh Khương cũng lưu ý AI hiện chưa có đủ dữ liệu và khả năng chọn lọc chính xác những chi tiết đặc thù về văn hóa, bản sắc. Với những dự án thương mại lớn hoặc tác phẩm mang tính chất quốc gia, theo ông, việc có hội đồng chuyên môn thẩm định vẫn cần thiết để bảo đảm tính chính xác.
Câu chuyện của Bãi săn vì thế không chỉ nằm ở việc một hãng phim Việt thử sức với quy trình sản xuất mới. Xa hơn, dự án đặt ra một câu hỏi mà điện ảnh - truyền hình Việt sẽ phải trả lời trong quá trình bước vào kỷ nguyên AI: khi công nghệ có thể tạo ra gần như mọi hình ảnh, điều gì giúp một bộ phim vẫn mang được tiếng nói, ký ức và bản sắc Việt?