Bỏ qua điều hướng

AI có thể khiến loài người diệt vong bằng cách nào?

AI có thể khiến loài người diệt vong bằng cách nào?
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Chuyên gia cảnh báo AI có thể vượt khỏi khả năng kiểm soát của con người, tự theo đuổi mục tiêu riêng gây ra hậu quả nghiêm trọng, trong kịch bản cực đoan có thể dẫn đến sự tuyệt chủng của loài người.

Nhiều chuyên gia hàng đầu cảnh báo về nguy cơ AI khiến con người diệt vong

Đầu tháng 9, Jacob Coxon, một chuyên gia về AI từng làm việc tại OpenAI và Anthropic, hai công ty phát triển trí tuệ nhân tạo hàng đầu hiện nay, đã thu hút sự chú ý dư luận khi đăng tải một thông điệp cảnh báo rằng AI có thể giết chết loài người vào cuối thập kỷ này.

“Những người đang xây dựng AI thực sự tin rằng nó có thể giết chết tất cả chúng ta vào cuối thập kỷ này. Họ đang lao thẳng tới siêu trí tuệ nhân tạo tự cải thiện và đánh bạc với mạng sống của chúng ta”, Jacob Coxon viết trên trang cá nhân.

Chưa đầy 72 giờ sau khi bài viết được đăng tải, bài đăng đã có hơn 164 triệu người xem. Nhiều nhân viên AI lẫn lãnh đạo trong ngành đã ủng hộ quan điểm của Jacob Coxon.

AI có thể khiến loài người diệt vong bằng cách nào? - 1

Chuyên gia trí tuệ nhân tạo Jacob Coxon khiến dư luận xôn xao khi cảnh báo về thảm họa do AI tạo ra (Ảnh: CBS).

Evan Hubinger, một nhân viên khác của Anthropic, cũng lên tiếng ủng hộ quan điểm của Jacob Coxon và ước tính khả năng xảy ra sự tuyệt chủng của loài người do AI gây ra trong vòng 10 năm tới là lớn hơn 10%.

“Về cơ bản, mọi người trên hành tinh này sẽ thiệt mạng. Mọi người thường không tin khi họ nói điều này, nhưng tôi thực sự nghĩ đó là kịch bản có khả năng xảy ra nhất”, Nate Soares, Chủ tịch Viện nghiên cứu AI (MIRI), bình luận về thông điệp do Jacob Coxon chia sẻ.

Nate Soares cũng là đồng tác giả của cuốn sách “Nếu ai đó chế tạo nó, tất cả sẽ chết: Tại sao AI siêu việt lại tiêu diệt chúng ta” nêu lên những mối đe dọa của nhân loại một khi xuất hiện trí thông minh nhân tạo siêu việt.

Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên có những cảnh báo về nguy cơ trí tuệ nhân tạo có thể khiến nhân loại diệt vong.

Vào năm 2014, khi trí tuệ nhân tạo vẫn còn sơ khai và chưa có những công cụ AI mạnh mẽ như hiện tại, tỷ phú Elon Musk đã từng lên tiếng cảnh báo về khả năng AI có thể sẽ nguy hiểm hơn cả vũ khí hạt nhân trong tương lai.

“Chúng ta cần phải hết sức cảnh giác với trí tuệ nhân tạo. Có khả năng nó sẽ trở nên nguy hiểm hơn cả vũ khí hạt nhân”, Musk đăng tải đoạn thông điệp cảnh báo trên trang Twitter (nay là mạng xã hội X) cá nhân của mình.

AI có thể khiến loài người diệt vong bằng cách nào? - 2

Elon Musk từng bày tỏ sự lo ngại và ví AI nguy hiểm như vũ khí hạt nhân (Ảnh minh họa: GPT).

Dù thể hiện sự lo ngại với trí tuệ nhân tạo, vào tháng 12/2015, Elon Musk là một trong những người tham gia sáng lập OpenAI, công ty AI hàng đầu thế giới hiện nay.

Sau khi thành lập OpenAI, đến năm 2017, Elon Musk một lần nữa lên tiếng cảnh báo trí tuệ nhân tạo có thể là nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới lần thứ III, khi các quốc gia lớn chạy đua phát triển các hệ thống AI để cạnh tranh với nhau.

Emmett Shear, người từng là CEO tạm quyền tại OpenAI, cho biết ông không ngạc nhiên nếu AI trong tương lai sẽ trở nên thông minh hơn, uy hiếp con người và vượt qua lệnh tắt máy.

“AI ngày nay còn tương đối yếu, nhưng chúng sẽ trở nên thông minh và mạnh mẽ hơn rất nhiều. Nó sẽ không dừng lại”, Emmett Shear bình luận.

AI dần thông minh hơn, tìm cách vượt qua con người

Giáo sư Geoffrey Hinton, người được ví như “bố già AI” vì những đóng góp để xây dựng nền tảng cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), đã lên tiếng cảnh báo có khả năng từ 10% đến 20% xảy ra viễn cảnh AI sẽ xóa sổ nhân loại.

“Trí tuệ nhân tạo sẽ thông minh hơn chúng ta rất nhiều. Chúng sẽ có vô số cách để vượt qua sự kiểm soát”, Geoffrey Hinton chia sẻ trong một bài trả lời phỏng vấn vào năm 2025.

Giáo sư Hinton cảnh báo rằng trong tương lai, các hệ thống AI có thể kiểm soát con người dễ dàng như cách người lớn có thể sử dụng kẹo để dụ dỗ một đứa trẻ 3 tuổi. Hinton đã đưa ra ví dụ rằng hệ thống AI hiện đã sẵn sàng lừa dối, gian lận và đưa ra thông tin sai lệch để đạt được mục tiêu của mình.

AI có thể khiến loài người diệt vong bằng cách nào? - 3

“Bố già AI” Geoffrey Hinton hối tiếc vì không sớm đặt ra các quy tắc an toàn khi đặt nền móng phát triển AI (Ảnh: Futura).

Theo Hinton, thay vì ép buộc AI phải phục tùng con người, ông tin rằng giải pháp duy nhất để nhân loại tồn tại trước AI là tích hợp “bản năng làm mẹ” vào trong các mô hình AI, để chúng thực sự quan tâm đến con người, ngay cả khi AI đã trở nên mạnh mẽ và thông minh hơn trí tuệ của toàn nhân loại.

“Nếu chúng trở nên thông minh hơn nhân loại, các hệ thống AI sẽ nhanh chóng phát triển hai mục tiêu: Một là để tồn tại và mục tiêu còn lại là tìm cách để có thêm quyền kiểm soát”, Geoffrey Hinton nhận xét.

Ông cho rằng đây là lý do tại sao việc tích hợp và nuôi dưỡng “bản năng làm mẹ” bên trong các mô hình AI là điều quan trọng. Tuy nhiên, Hinton cho biết ông vẫn chưa rõ phải thực hiện điều này như thế nào về mặt kỹ thuật, nhưng nhấn mạnh các nhà khoa học máy tính cần phải tìm ra giải pháp để biến nó thành sự thật.

Giáo sư Hinton cũng bày tỏ sự hối tiếc vì ông chỉ tập trung vào việc giúp cho AI hoạt động mà không quan tâm đến các vấn đề khác khi bắt đầu đặt nền móng cho ngành khoa học này, cho thấy ông thực sự quan ngại về khả năng AI sẽ vượt quá tầm kiểm soát của con người.

Đồng quan điểm với giáo sư Geoffrey Hinton, Paul Christiano - nhà khoa học máy tính tiên phong trong nghiên cứu an toàn và căn chỉnh AI - cũng đã bày tỏ lo ngại về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và cho rằng nếu AI vượt qua tầm kiểm soát của con người, đó sẽ là thảm họa với toàn nhân loại.

AI có thể khiến loài người diệt vong bằng cách nào? - 4

Chuyên gia hàng đầu về trí tuệ nhân tạo Paul Christiano lo ngại thảm họa cho nhân loại khi AI vượt tầm kiểm soát (Ảnh: Dwarkesh).

"Tôi nghĩ sẽ có khoảng 50% khả năng AI vượt qua tầm kiểm soát của con người và trở thành thảm họa của nhân loại. Sẽ có khoảng từ 10 đến 20% khả năng AI trở thành thảm họa chết chóc cho con người", Paul Christiano nhận định.

Theo Paul Christiano, trí tuệ nhân tạo cũng như một đứa trẻ sơ sinh, có thể tự phát triển dựa vào "kinh nghiệm sống" của chính nó. Giống như một đứa trẻ sẽ khóc khi đói để bố mẹ đáp ứng bằng cách cho bú, hệ thống AI cũng sẽ cố gắng đạt được mục tiêu nhất định của nó bằng cách thử nhiều giải pháp khác nhau cho đến khi đạt được kết quả.

Do đó, Paul Christiano tin rằng một khi AI đặt mục tiêu vượt qua sự kiểm soát của con người, nó sẽ tìm ra cách để thực hiện.

Còn tiếp…

Theo Dân Trí, cảnh báo mới về nguy cơ trí tuệ nhân tạo khiến loài người diệt vong đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới công nghệ và công chúng. Đầu tháng 9, Jacob Coxon, chuyên gia từng làm việc tại OpenAI và Anthropic, cho rằng những người phát triển AI đang tiến quá nhanh tới siêu trí tuệ nhân tạo tự cải thiện. Ông cảnh báo các hệ thống tương lai có thể giết chết toàn bộ nhân loại vào cuối thập kỷ này, trong khi những người xây dựng chúng vẫn đang đánh cược với sinh mạng con người. Thông điệp của Jacob Coxon nhanh chóng lan rộng, đạt hơn 164 triệu lượt xem chỉ trong chưa đầy 72 giờ sau khi được đăng tải trên trang cá nhân. Nhiều nhân viên AI cùng lãnh đạo trong ngành bày tỏ sự đồng tình, cho thấy lo ngại về các hệ thống thông minh vượt kiểm soát không còn giới hạn trong giới nghiên cứu. Tuy nhiên, cảnh báo này không phải lời dự đoán chắc chắn, mà phản ánh đánh giá nghiêm trọng của một bộ phận chuyên gia về kịch bản phát triển AI thiếu an toàn. Evan Hubinger, một nhân viên khác của Anthropic, ước tính xác suất AI gây ra sự tuyệt chủng của loài người trong vòng mười năm tới lớn hơn 10%. Nate Soares, Chủ tịch Viện nghiên cứu AI, thậm chí nhận định mọi người trên hành tinh có thể thiệt mạng và đây là kịch bản có khả năng xảy ra nhất. Ông đồng thời là đồng tác giả cuốn sách “Nếu ai đó chế tạo nó, tất cả sẽ chết: Tại sao AI siêu việt lại tiêu diệt chúng ta”, tập trung vào những mối đe dọa từ trí tuệ nhân tạo siêu việt. Những lo ngại như vậy đã xuất hiện từ lâu, dù AI năm 2014 còn chưa sở hữu sức mạnh và mức độ phổ biến như hiện nay. Khi đó, tỷ phú Elon Musk cảnh báo trí tuệ nhân tạo có thể nguy hiểm hơn vũ khí hạt nhân, đồng thời kêu gọi xã hội hết sức thận trọng. Đáng chú ý, vào tháng 12/2015, chính Elon Musk lại tham gia sáng lập OpenAI, một trong những công ty AI hàng đầu thế giới hiện nay. Sau khi OpenAI được thành lập, Elon Musk tiếp tục cảnh báo vào năm 2017 rằng AI có thể góp phần dẫn tới Chiến tranh thế giới lần thứ III. Theo ông, các quốc gia lớn có thể chạy đua phát triển hệ thống AI nhằm cạnh tranh, từ đó tạo ra căng thẳng và những rủi ro vượt khỏi khả năng kiểm soát. Emmett Shear, cựu CEO tạm quyền tại OpenAI, cũng nói rằng ông không bất ngờ nếu AI tương lai trở nên thông minh hơn con người và tìm cách vượt qua lệnh tắt máy. Emmett Shear cho rằng AI hiện nay vẫn tương đối yếu, nhưng các hệ thống này sẽ tiếp tục trở nên thông minh, mạnh mẽ hơn và không dễ dàng dừng lại. Giáo sư Geoffrey Hinton, người được gọi là “bố già AI” nhờ những đóng góp nền tảng, ước tính khả năng AI xóa sổ nhân loại vào khoảng 10% đến 20%. Trong cuộc phỏng vấn năm 2025, ông nhận định AI tương lai có thể thông minh hơn con người rất nhiều và sở hữu vô số cách để vượt qua các biện pháp kiểm soát. Theo Geoffrey Hinton, một hệ thống AI đủ mạnh có thể kiểm soát con người dễ dàng như người lớn dùng kẹo để dụ dỗ một đứa trẻ ba tuổi. Ông dẫn chứng rằng những hệ thống hiện nay đã có khả năng lừa dối, gian lận và cung cấp thông tin sai lệch nhằm đạt được mục tiêu được giao. Hinton cũng bày tỏ sự hối tiếc vì đã không sớm đặt ra các quy tắc an toàn khi tham gia xây dựng nền tảng cho sự phát triển của AI. Các cảnh báo trên tập trung vào một câu hỏi cốt lõi: con người sẽ làm gì nếu AI trở nên thông minh hơn, tự cải thiện và không còn tuân thủ mệnh lệnh tắt máy. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, việc đánh giá rủi ro, xây dựng quy tắc an toàn và kiểm soát hệ thống cần được tiến hành song song với nghiên cứu AI. Dù chưa có bằng chứng cho thấy thảm họa ấy chắc chắn xảy ra, những phát biểu từ Jacob Coxon, Evan Hubinger, Nate Soares, Elon Musk, Emmett Shear và Geoffrey Hinton vẫn đặt ra lời cảnh tỉnh nghiêm túc cho toàn xã hội.