Ngày 18/9, tỷ phú Warren Buffett (96 tuổi) thông báo sẽ rời ghế Chủ tịch Tập đoàn Berkshire Hathaway, gần một năm sau khi ông không còn làm CEO nữa. Huyền thoại đầu tư đã lãnh đạo công ty này từ năm 1965. Theo kế hoạch, con trai ông - Howard sẽ thay ông giữ chức Chủ tịch.
Dù vậy, Howard Buffett (71 tuổi) sẽ đảm nhiệm vai trò rất khác với tư cách Chủ tịch không điều hành, khi chỉ tập trung gìn giữ văn hóa và các giá trị của Berkshire. Đây là bước đi mới nhất trong quá trình chuyển giao lãnh đạo kéo dài nhiều năm của tập đoàn đa ngành này. Trước đó, Greg Abel đã thay tỷ phú đảm nhận vị trí CEO từ tháng 1.
"Đây thực sự là câu chuyện về tính kế thừa. Phép thử trong thời gian tới sẽ là liệu Abel và Howard có thể vừa gìn giữ di sản của Warren Buffett, vừa tạo đủ dư địa để Berkshire thích ứng với thị trường hiện đã rất khác so với thời Buffett còn lãnh đạo hay không", Michael Withers - Giáo sư quản trị tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Notre Dame cho biết.
Việc cả hai đã gắn bó lâu năm với Berkshire có thể giúp các nhà đầu tư và nhà phân tích yên tâm hơn. Bởi họ không kỳ vọng, hoặc cũng chưa chắc muốn diễn ra những thay đổi lớn tại tập đoàn có vốn hóa khoảng 1.100 tỷ USD này. Berkshire sở hữu công ty đường sắt BNSF, hãng bảo hiểm ôtô Geico cùng hàng loạt doanh nghiệp năng lượng, công nghiệp và bán lẻ khác, bên cạnh danh mục cổ phiếu khổng lồ gồm American Express, Apple và Coca-Cola.
Abel (64 tuổi) gia nhập Berkshire năm 2000, khi tập đoàn mua lại MidAmerican Energy, và tham gia ban lãnh đạo năm 2018. Howard Buffett thậm chí còn gắn bó với Berkshire lâu hơn, khi giữ vị trí thành viên hội đồng quản trị từ năm 1993.
"Howard giữ vai trò là một người giám sát: hạn chế các quy định rườm rà, tập trung vào mục tiêu dài hạn, đặt cổ đông lên hàng đầu, không tư lợi, không tham nhũng và mở rộng ‘bộ đệm kinh tế’ bảo vệ các doanh nghiệp của Berkshire", James Armstrong - Chủ tịch Henry H. Armstrong Associates tại Pittsburgh và cũng là nhà đầu tư lâu năm của Berkshire cho biết.
Trong khi đó, Abel nhìn chung vẫn đi theo cách làm của Buffett kể từ khi trở thành CEO. Khối tiền mặt gần mức kỷ lục 364,7 tỷ USD tính đến ngày 30/6 của Berkshire mang lại cho ông dư địa mua thêm doanh nghiệp và cổ phiếu, mua lại cổ phiếu quỹ và thậm chí có thể trả cổ tức.
Howard Buffett trong một cuộc phỏng vấn với Reuters tháng 9/2023. Ảnh: Reuters
Trong thư gửi cổ đông ngày 18/9, Warren Buffett viết rằng Abel đã vượt qua những kỳ vọng "cao ngất ngưởng" mà ông đặt ra. Còn với Howard, ông cho biết: "Hãy coi Howard như một hợp đồng bảo hiểm mà các cổ đông sở hữu và hy vọng không bao giờ phải yêu cầu bồi thường".
Buffett hiện vẫn nắm hơn 13% cổ phần Berkshire và khoảng 30% quyền biểu quyết. Tuy nhiên, các tỷ lệ này sẽ giảm dần khi cổ phiếu của ông được chuyển cho các quỹ từ thiện do các con ông quản lý. Đây là việc ông vẫn thực hiện hàng năm.
"Warren đã xây dựng nên một doanh nghiệp vĩ đại cho nước Mỹ. Việc rời đi chỉ khép lại sự nghiệp điều hành của Warren, chứ không xóa bỏ ảnh hưởng của ông tại Berkshire", Macrae Sykes - Quản lý danh mục đầu tư tại Gabelli Funds cho biết.
Những gì Buffett đạt được trong quá trình xây dựng Berkshire gần như không có đối thủ trong giới doanh nghiệp Mỹ. Ông tiếp quản một nhà máy dệt đang lao đao ở New England khi mới 34 tuổi. Trong 6 thập kỷ tiếp theo, ông biến doanh nghiệp này thành một đế chế tài chính - công nghiệp khổng lồ, với 44,5 tỷ USD lợi nhuận hoạt động năm ngoái và gần 400.000 nhân viên. Trong thời gian Buffett lãnh đạo, Berkshire mang lại mức lợi nhuận gộp hàng năm 19,7% cho cổ đông, gần gấp đôi mức tăng của chỉ số S&P 500.
Howard là một trong ba người con của tỷ phú, nổi tiếng với các hoạt động từ thiện. Ông điều hành Howard G. Buffett Foundation, chịu trách nhiệm các vấn đề như nạn đói toàn cầu hay buôn người. Ông từng làm nông dân, cảnh sát trưởng và thành viên HĐQT của một số doanh nghiệp, nhưng chưa bao giờ điều hành một công ty đại chúng. Vì thế, Howard cho rằng vai trò của mình tại Berkshire sẽ có phạm vi tập trung hơn so với người cha.
"Mọi chuyện không phức tạp lắm đâu. Văn hóa ở đây là giữ mọi thứ đơn giản, làm những gì cần làm nhưng đừng làm quá nhiều thứ không cần thiết, đối xử công bằng với mọi người, tôn trọng lãnh đạo, tôn trọng cổ đông. Báo trước cho họ những tin xấu và hãy trung thực", ông trả lời Wall Street Journal hồi tháng 1/2025.
Dù vậy, Cathy Seifert - nhà phân tích tại CFRA Research cho rằng việc Howard Buffett thiếu kinh nghiệm quản lý là một hạn chế trong kế hoạch kế nhiệm của Berkshire. "So với các đế chế gia đình khác, thông thường khi con trai kế nhiệm, người đó sẽ tham gia điều hành hàng ngày. Howard Buffett thì không có kinh nghiệm đó", bà nói.
Tuy nhiên, HĐQT Berkshire có một số thành viên giàu kinh nghiệm quản lý và có thể đóng vai trò cố vấn. "Các lãnh đạo mới sẽ không có được trực giác mà chỉ thời gian và kinh nghiệm mới có thể mang lại. Abel và Howard Buffett đã ở trong hệ sinh thái Berkshire đủ lâu để khoảng cách này chỉ ở mức rất nhỏ", Brian Mulberry - chiến lược gia thị trường tại Zacks Investment Management cho biết.
Tom Russo - một nhà đầu tư lâu năm của Berkshire, nhớ lại Warren Buffett từng nói với ông và các sinh viên khác của Trường Kinh doanh Stanford năm 1983 rằng: "Bạn không thể đạt được một thương vụ tốt với một người xấu". Ông kỳ vọng Abel và Howard Buffett sẽ tôn trọng triết lý đó. "Đây sẽ là một chặng đường hoàn toàn mới," Russo nói.
Hà Thu (theo Reuters, CNBC)