[Ảnh] Vị mặn của nắng, gió: Nhịp sống hối hả trên những cánh đồng muối nam Khánh Hòa

Cánh đồng muối nằm giữa khu dân cư trước kia là vùng ngoại ô thành phố Phan Rang-Tháp Chàm (cũ). Những ngày này, các diêm dân (người làm muối) đang tích cực thu hoạch muối. Không gian cánh đồng muối tĩnh lặng, văng vẳng tiếng xẻng xúc. Chống lại cái nắng như thiêu đốt, diêm dân trong bộ đồ kín mít, nhịp nhàng đổ muối vào xe giữa những ụ muối trắng tinh, nổi bật trên nền nước trong veo phản chiếu bóng của các hàng cây và mây trời. Bóng của người "thợ muối" và chiếc xe rùa in hằn trên mặt nước mặn chát giữa trưa, phản chiếu sự tĩnh lặng nhưng đầy vất vả của công việc lao động thủ công phơi mình dưới nắng. Sự khắc khổ và những đặc thù của nghề nghiệp hằn lên trên khuôn mặt của những người quanh năm gắn bó với muối. Theo người dân địa phương, muối vùng này không thu hoạch theo mùa mà hầu như có thể quanh năm, tập trung vào thời điểm từ tháng 12 năm trước đến tháng 8 năm sau, cao điểm là tháng 7 và tháng 8 khi thời tiết nắng nóng đỉnh điểm. Dưới làn nước trong vắt là sự kết tinh thành muối đang âm thầm diễn ra. Thông thường, sau 7-10 ngày phơi, diêm dân có thể thu hoạch muối. Nếu trời nắng liên tục thì chỉ khoảng 5–6 ngày kể từ khi bơm nước vào ruộng là muối đã thành hình. Nhìn từ trên cao, những cánh đồng muối với từng ô vuông vức, mang sắc màu khác nhau như một "hộp màu nước khổng lồ" của người họa sĩ. Những màu sắc này phản ánh nồng độ mặn tăng dần và sự hiện diện của các hệ vi sinh vật đặc thù trong từng giai đoạn bốc hơi, kết tinh của muối. Đối với những người sản xuất muối, sự hiện diện của các hệ vi sinh vật này không chỉ làm đẹp cảnh quan hay mang lại sự tò mò, mà chúng đóng vai trò như một hệ sinh thái thu nhỏ điều hòa chất lượng nước, thúc đẩy sự hình thành của những tinh thể muối đạt chất lượng cao hơn. Đặc trưng khí hậu khô nóng, nhiều gió, độ ẩm thấp của vùng nam Khánh Hòa đã tạo điều kiện lý tưởng cho nghề muối. Trên đường bờ biển dài hơn 100km vùng Ninh Thuận (cũ), các ruộng muối chiếm khoảng hơn 3.000ha với chất lượng hạt muối được đánh giá rất cao. Trên ruộng muối, người dùng cào để dồn muối lại trong khi người khác thoăn thoắt xúc muối lên xe tạo thành một nhịp độ lao động hối hả. Khi được hỏi về sự vất vả, những diêm dân vùng này chỉ mỉm cười. Họ hạnh phúc với sự vất vả ấy và sẵn sàng "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời" hết từ ô ruộng này sang ô ruộng khác. "Tui chỉ sợ mưa chứ không sợ khổ", một diêm dân cười lớn. Có mặt trên những ruộng muối nam Khánh Hòa thời điểm này, khách du lịch thích thú khi chứng kiến diêm dân với những chiếc cào thoăn thoắt đưa qua đưa lại, biến mặt nước ruộng tĩnh lặng thành những ụ muối hình chóp trắng phau. Vượt qua sự khắc nghiệt của nắng và gió, nghề làm muối là hành trình lao động bền bỉ, mượn sức nóng mặt trời để kết tinh nước biển thành những hạt muối trắng, không chỉ là loại gia vị thiết yếu trong đời sống mà còn là niềm tự hào của diêm dân. Phan Hải Tùng Lâm