Aston Villa - Man Utd: Hai chiều chuyển động ở Ngoại hạng Anh

Jamie Carragher có lý khi ví bóng đá Anh và châu Âu như một chuỗi thức ăn. Ở đỉnh là những CLB giàu nhất. Ngay dưới họ là những đội đủ sức lấy người của các CLB nhỏ hơn, nhưng mỗi khi tiến gần tới một danh hiệu lớn, lại phải tìm cách giữ những cầu thủ đã đưa mình đến đó.

Trật tự ấy đã tồn tại từ lâu. Điều thay đổi trong kỷ nguyên Champions League là khoảng cách giữa các tầng ngày càng khó san lấp. Cách UEFA chia tiền thưởng, sức hút thương mại toàn cầu của các thương hiệu lớn và những quy định hạn chế vốn đầu tư từ bên ngoài đã cùng nới rộng chênh lệch, cả giữa các giải đấu lẫn giữa các CLB trong cùng một giải.

Trong 10 mùa gần nhất, 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu có 50 chức vô địch, thuộc về 16 CLB. Có tới 46 danh hiệu rơi vào tay các đội nằm trong nhóm 16 CLB có doanh thu cao nhất theo bảng xếp hạng mới nhất của hãng Deloitte. 4 ngoại lệ là hai chức vô địch Serie A của Napoli, cùng hai lần Monaco và Lille chen ngang sự thống trị của PSG tại Ligue 1.

Trước đây, bóng đá Tây Ban Nha vẫn có chỗ cho Valencia hai lần vô địch và Deportivo La Coruna một lần đăng quang vào đầu những năm 2000. Lazio và Roma cũng từng làm được điều tương tự tại Italy. Ở Đức, Werder Bremen, Stuttgart và Wolfsburg từng lên ngôi trước khi Bayern thống trị Bundesliga.

Champions League cho thấy sự thay đổi rõ hơn. Trong 13 mùa đầu, từ 1992-1993 đến 2004-2005, giải có 10 nhà vô địch đến từ 7 quốc gia khác nhau. Có 23 CLB thuộc 9 giải từng vào bán kết, trong đó có Dynamo Kyiv của Ukraine và Panathinaikos của Hy Lạp.

Trong 21 mùa tiếp theo, chỉ 22 CLB từ sáu giải vào bán kết. Ajax năm 2019 là đại diện duy nhất ngoài năm giải giàu nhất làm được điều đó. Ngay sau chiến tích ấy, đội hình Ajax bị các CLB giàu hơn rút ruột, như từng xảy ra với Monaco và Dortmund.

Đó là bối cảnh khiến Carragher hoài nghi khả năng Aston Villa vô địch Champions League, đồng thời đặt câu hỏi liệu Emery có muốn thử sức ở Man Utd. Trên Sky Sports, cựu hậu vệ người Anh gọi Emery là HLV giỏi nhất Ngoại hạng Anh. Theo ông, một người đã thành công đến vậy ở Europa League hẳn muốn khẳng định mình ở Champions League, nhất là sau hai giai đoạn thiếu suôn sẻ tại PSG và Arsenal.

Vài ngày sau, trên The Overlap, Carragher nhắc lại quan điểm, dùng cả lời tục khi nói Aston Villa sẽ chẳng bao giờ trở thành một CLB tầm cỡ như vậy. Đáp lại, Chủ tịch Nassef Sawiris tuyên bố Aston Villa sẽ tiến hành thủ tục pháp lý vì những lời lẽ mà ông cho là xúc phạm CLB và người hâm mộ. "Aston Villa sẽ không để bất kỳ ai cản bước tiến trong bóng đá Anh và châu Âu", ông nói.

Cái giá của một mùa giải thành công

Aston Villa và Newcastle đều đã trở lại Champions League và chấm dứt cơn khát danh hiệu kéo dài hàng chục năm. Điều Sawiris và đồng sở hữu Wes Edens muốn là Aston Villa có thể tranh những danh hiệu lớn thường xuyên, đồng thời giữ được các trụ cột mỗi khi một đối thủ giàu hơn tìm đến.

Nhưng mùa hè 2026 cho thấy mục tiêu ấy còn xa. Trong đội hình xuất phát giúp Aston Villa vô địch Europa League, Emiliano Martinez và Morgan Rogers sang Chelsea, Ezri Konsa tới Arsenal, Youri Tielemans gia nhập Man Utd, Lucas Digne đầu quân cho PSG. Ollie Watkins, người thứ sáu, thậm chí chọn sang Arab Saudi với Al Hilal.

Một số cuộc chia tay mở ra cơ hội làm mới đội hình. Chủ sân Villa Park thay Martinez, 34 tuổi, bằng Zion Suzuki, 24 tuổi, và đưa Nicolas Jackson, 25 tuổi, về thay Watkins, 30 tuổi. Tiền vệ Thụy Sĩ Johan Manzambi, 21 tuổi, cũng nhanh chóng gây ấn tượng sau khi đến từ Freiburg. Việc chia tay Digne và Tielemans giúp Aston Villa có thêm dư địa điều chỉnh quỹ lương và trẻ hóa lực lượng.

Nhưng 6 cuộc chia tay trong một kỳ chuyển nhượng cho thấy Aston Villa khó giữ nguyên đội hình ngay cả sau khi giành danh hiệu châu Âu. Dortmund, Ajax và Monaco đã quen với tình cảnh ấy. Brighton thậm chí xây mô hình hoạt động quanh việc phát hiện, tuyển mộ rồi bán các cầu thủ trẻ. Dù vậy, các ông chủ Aston Villa muốn CLB đi xa hơn.

Hồi giữa tuần, Aston Villa cho biết ban lãnh đạo đã có những cuộc thảo luận tích cực với Emery, Chủ tịch phụ trách bóng đá Roberto Olabe và Giám đốc điều hành bóng đá Damian Vidagany về định hướng dài hạn. Theo The Athletic, Emery được đánh giá cao trong giới lãnh đạo Man Utd, và Aston Villa biết điều đó. CLB đã mở đàm phán gia hạn hợp đồng vốn kéo dài đến hè 2029. Chiều 6/11, Emery xác nhận hai bên đã tiến gần thỏa thuận.

Hai CLB, hai chiều chuyển động

Cuộc đối đầu tại Old Trafford hôm nay đến vào lúc Man Utd mới thắng một trong 9 trận đầu mùa Ngoại hạng Anh và đang hoà mình vào nhóm có nguy cơ xuống hạng. Một thất bại nữa có thể khiến vị trí của Michael Carrick lung lay. Giai đoạn khởi sắc khi ông còn làm HLV tạm quyền đã nhường chỗ cho chuỗi kết quả sa sút và bầu không khí nặng nề từng bao trùm CLB.

Viễn cảnh Emery thắng ở Old Trafford rồi ký hợp đồng mới với Aston Villa sẽ làm nổi bật hai chiều chuyển động. 7 năm trước, Aston Villa còn chơi ở Championship. Giờ họ tìm cách chen vào nhóm tranh danh hiệu. Man Utd từng thống trị bóng đá Anh suốt nhiều năm, nhưng đang trải qua giai đoạn tệ bậc nhất kể từ khi xuống hạng năm 1974.

Có thể hiểu vì sao Man Utd quan tâm đến Emery. Khó thấy lý do để ông đáp lại vào lúc này. Tại Aston Villa, các ông chủ công khai cam kết đưa CLB tiến xa hơn. Còn tại Man Utd, đồng sở hữu Avram Glazer gần đây nói với các nhà đầu tư rằng sức hút thương mại của CLB sẽ không bị ảnh hưởng nếu thành tích trên sân tiếp tục dưới kỳ vọng.

Sức hút ấy cho Man Utd một lợi thế mà Villa khó san lấp. Theo Deloitte, Aston Villa đạt doanh thu 506 triệu USD mùa 2024-2025, đứng thứ 14 thế giới. Ngay tại Ngoại hạng Anh, họ phải cạnh tranh với 6 CLB thuộc top 10. Man Utd thu 894 triệu USD dù không có nguồn thu Champions League.

Doanh thu ngày thi đấu của Aston Villa chỉ bằng khoảng một phần ba Man Utd, còn doanh thu thương mại chưa bằng một phần tám. Trong khuôn khổ các quy định tài chính của Ngoại hạng Anh và UEFA, chênh lệch ấy ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả lương, giữ người và bổ sung lực lượng. Aston Villa có thể chơi hay hơn Man Utd ở một thời điểm, nhưng vẫn khó cạnh tranh với họ khi cùng theo đuổi một cầu thủ. Vụ Tielemans sang Man Utd là ví dụ ngay trong mùa hè Aston Villa vô địch Europa League.

Khoảng cách còn thể hiện qua thành tích. Trong giai đoạn thường xuyên gây thất vọng, Man Utd vẫn về nhì Ngoại hạng Anh năm 2021 và đứng thứ ba các năm 2023, 2026. Hai lần đứng thứ tư dưới thời Emery, vào năm 2024 và 2026, là thành tích tốt nhất của Aston Villa kể từ khi họ về nhì mùa Ngoại hạng Anh đầu tiên, 1992-1993.

Từ top 4 đến cuộc đua vô địch

Aston Villa có 5 chức vô địch Anh trước khi Liverpool hay Man Utd giành danh hiệu đầu tiên. Họ từng vô địch Anh và châu Âu vào đầu thập niên 1980. Dưới thời Emery, đội vào bán kết Conference League năm 2024, tứ kết Champions League năm 2025 và vô địch Europa League năm 2026, giành danh hiệu đầu tiên sau 30 năm.

Khi nói về cơ hội tranh những danh hiệu lớn nhất, Emery nhắc lại chức vô địch Cup C1 năm 1982 của Aston Villa, kỳ tích Ngoại hạng Anh của Leicester năm 2016 và lần ông đưa Villarreal vào bán kết Champions League năm 2022.

Emery cũng cho rằng trong hai mùa về thứ tư, Aston Villa chỉ kém Man City và Arsenal hai hoặc ba điểm. Số liệu cho thấy khoảng cách lớn hơn. Năm 2024, Aston Villa kém đội thứ ba Liverpool 14 điểm, Arsenal 21 điểm và nhà vô địch Man City 23 điểm. Mùa trước, họ kém Man Utd sáu điểm, Man City 13 điểm và nhà vô địch Arsenal 20 điểm.

Trong bốn mùa qua, Aston Villa thắng khoảng một nửa số trận Ngoại hạng Anh và thường kết thúc mùa với hơn 60 điểm. Trong 10 mùa gần nhất, nhà vô địch có ít nhất 84 điểm. Để tiến từ suất Champions League tới cuộc đua vô địch, Aston Villa phải kiếm thêm chừng ấy điểm trong một mùa, đồng thời tìm cách giữ đội hình đủ mạnh để làm lại ở mùa sau.

Aston Villa có sân Villa Park đang được nâng cấp, một đội ngũ đã chứng tỏ khả năng ở châu Âu và một HLV hàng đầu sắp gia hạn. Cách họ phản ứng sau mùa hè mất sáu trụ cột cho thấy tham vọng của ban lãnh đạo vẫn còn nguyên. Thước đo của bước tiến tiếp theo sẽ đến ở kỳ chuyển nhượng mà một đối thủ giàu hơn lại gõ cửa vì cầu thủ hay nhất của họ.

Hồng Duy tổng hợp